Toruński Anioł | www.torun.pl

Serduszko w kolorze ukraińskiej flagi

Turystyka

Toruński Anioł

Toruń pod opieką anioła
Anioł jest elementem wyróżniającym herb Torunia spośród znaków heraldycznych innych polskich miast. Sylwetka anioła pojawiła się w toruńskim herbie po zakończeniu wojny trzynastoletniej w XV wieku i przetrwała do naszych czasów. Dzięki temu anioł jest jednym z najważniejszych symboli Torunia.

Toruński anioł - herb miasta zdobiący wejście do toruńskiego ratusza

Postać anioła nie była wykorzystywana w toruńskich znakach miejskich od początków miasta, to jest od momentu założenia Torunia przez Krzyżaków w 1233 r. Najstarsza, inspirowana obecnością w mieście Krzyżaków, pieczęć toruńska (nazywaną Maryjną, z Madonną lub wielką) przedstawiała dwie okrągłe baszty z bramą pośrodku. W łuku bramy na tronie siedziała Matka Boska z Dzieciątkiem. Madonna z pieczęci była ubrana w welon, na głowie miała koronę z trzech lilii, a na piersiach zawieszony medalion. Pieczęć ta służyła do oznaczania ważnych dokumentów. Jej odcisk znalazł się np. na słynnym traktacie pokojowym zawartym w Toruniu w 1411 r. po bitwie grunwaldzkiej, ale również na dokumencie potwierdzającym przyłączenie się Torunia do Związku Pruskiego w 1440 r. Ostatni raz użyto jej jednak w XX wieku - opieczętowano nią dokument nadania marszałkowi Edwardowi Rydzowi-Śmigłemu honorowego obywatelstwa Torunia.

Administracyjne związki z Krzyżakami Toruń zerwał w 1454 r. Oddanie hołdu przez mieszczan ziemi chełmińskiej w Toruniu królowi Kazimierzowi Jagiellończykowi oznaczało faktyczną inkorporację miasta w granice Rzeczypospolitej. Inkorporacja i wojna trzynastoletnia, która po niej nastąpiła, zdecydowały o konieczności używania nowych znaków herbowych i pieczęci.

Pierwszy dokument z nową pieczęcią został wydany w Toruniu w styczniu 1470 r. Po raz pierwszy pojawił się na niej motyw anioła toruńskiego, podtrzymującego używaną wcześniej tarczę herbową, na której przedstawiano trzy miejskie baszty z uchyloną bramą pośrodku. Wprowadzenie anioła do herbu Torunia w kontekście długotrwałej i bardzo obciążającej dla miasta wojny tłumaczy się wolą odwołania się mieszkańców do boskiej pomocy. Pod koniec XV wieku wprowadzono nową wersję pieczęci, na której toruński anioł zmienił nieco swoją pozycję: przedstawiono go w pozycji klęczącej i lekko pochylonej nad trzymaną przez niego tarczą. Anioł w tej wersji pieczęci znajdował się przez ponad 300 lat.

Anioł toruński pojawiał się również na pieczęciach Magistratu Miasta Głównego Torunia w okresie Księstwa Warszawskiego, a także w okresie rozbiorów w XIX wieku. Anioł pilnował miasta również w okresie dwudziestolecia międzywojennego. W 1936 r. minister spraw wewnętrznych zatwierdził herb Torunia, w którym „tarczę herbową trzyma klęczący anioł w szacie błękitnej ze skrzydłami srebrnemi. Włosy anioła czarne, twarz i ręce barwy naturalnej”. Anioł z toruńskiego herbu został jednak usunięty po II wojnie światowej. Na szczęście powrócił na swoje miejsce pod koniec grudnia 1991 r.

Dziś toruński anioł strzeże jak w przeszłości całego Torunia. Jego wizerunek obecny jest zwłaszcza na toruńskiej starówce. Znajduje się m.in. na szczycie budynku w Łuku Cezara, na fasadzie Dworu Artusa, nad bramą Ratusza Staromiejskiego czy w witrażu nad wejściem do głównego budynku Urzędu Miasta Torunia.


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Pamiątkowe zdjęcie prezydenta i radnego z Tralalińskimi
    Miasto
    Urząd odwiedziły 25 maja 2022 r. dzieci z Przedszkola Miejskiego nr 5 przy ul. Dekerta w Toruniu.
  • Na zdjęciu mężczyzna ubrany niebieską kurtkę siedzi wewnątrz samochodu podczas jazdy
    Miasto, Toruń dla Ukrainy
    Wyjazd obywatela Ukrainy z Polski na okres powyżej 1 miesiąca pozbawia go prawa do legalnego pobytu, a tym samym prawa do świadczeń - wynika z zapisów specustawy z dnia 12 marca 2022 r.
  • Prezydent Torunia Michał Zaleski i prezes toruńskiego oddziału WOPR Wojciech Lewko
    Miasto
    Prezydent Torunia odznaczony brązowym medalem Za zasługi dla WOPR. Odznaczenie otrzymał 24 maja 2022 r. z rąk prezesa toruńskiego oddziału WOPR.
  • Chłopiec na rowerze jedzie przez Park Miejski.
    Miasto, Sport
    Przez cały czerwiec trwać będzie rywalizacja o Puchar Rowerowej Stolicy Polski 2022. Oprócz Torunia bierze w niej udział ponad 50 miast.
  • Pomarańczowy plakat wyścigów rowerkowych 2022
    Sport
    Zakończył się nabór dzieci do udziału w sobotnich wyścigach rowerkowych na Motoarenie. We wszystkich grupach osiągnięto już limity uczestników. Zapraszamy 28 maja do kibicowania!
  • Na zdjęciu widok na las i przestrzeń zabudowaną z lotu ptaka
    Eko, Miasto
    W odpowiedzi na oczekiwania mieszkańców Urząd Miasta Torunia proponuje kompromis i wpisuje w miejski plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego pomiędzy Szosą Chełmińską, ul. Storczykową i ul. Ugory pełną ochronę obszarów leśnych. Założenia planu przedstawiono podczas konferencji prasowej z udziałem prezydenta Torunia Michała...
  • Na kilka dni przed przypadającym 27 maja Dniem Samorządu Terytorialnego 40 pracowników Urzędu Miasta Torunia odebrało z rąk prezydenta akty nadania awansu zawodowego.
  • W poniedziałek 30 maja 2022 r. w Toruniu odbędą się uroczystości pogrzebowe śp. Kazimierza Bryndala i jego małżonki Eleonory Sobieckiej-Bryndal.
  • Toruń wymieniony przez prezydenta Wołodymyra Zełenskiego wśród polskich miast najbardziej zasłużonych dla pomocy obywatelom Ukrainy.
  • Budowa nowej linii tramwajowej wkracza na kolejny etap. Prace prowadzone są m.in. w samym centrum Torunia – na pl. NOT. Dzieje się także na pozostałych odcinkach.
  • Strefa Inwestycyjno-Logistyczna Toruń-Wschód prężnie się rozbudowuje. Powstają kolejne magazyny, powierzchnie dla logistyki, biurowce i siedziby firm. Na kilkudziesięciu hektarach inwestują światowi giganci, jak i małe i średnie przedsiębiorstwa. Centrum Wsparcia Biznesu prezentuje stan zaawansowania prac inwestorskich w sąsiedztwie węzła...
  • Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy oraz Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika zapraszają na spotkanie autorskie poświęcone książce „Kosmos i życie". Wydarzenie zaplanowano 2 czerwca 2022 r. w Centrum Innowacyjnej Edukacji.
  • Młodzieżowy Dom Kultury i OPP Dom Harcerza rozpoczęły nabór na zajęcia rozwijające zainteresowania i uzdolnienia w roku szkolnym 2022/2023.
  • O tym, że warto odwiedzić Toruń, można przeczytać w gazetach – w ostatnich miesiącach na łamach prasy pojawiły się artykuły zapraszające do naszego miasta.