Toruński Anioł | www.torun.pl

Turystyka

Toruński Anioł

Toruń pod opieką anioła
Anioł jest elementem wyróżniającym herb Torunia spośród znaków heraldycznych innych polskich miast. Sylwetka anioła pojawiła się w toruńskim herbie po zakończeniu wojny trzynastoletniej w XV wieku i przetrwała do naszych czasów. Dzięki temu anioł jest jednym z najważniejszych symboli Torunia.

Toruński anioł - herb miasta zdobiący wejście do toruńskiego ratusza

Postać anioła nie była wykorzystywana w toruńskich znakach miejskich od początków miasta, to jest od momentu założenia Torunia przez Krzyżaków w 1233 r. Najstarsza, inspirowana obecnością w mieście Krzyżaków, pieczęć toruńska (nazywaną Maryjną, z Madonną lub wielką) przedstawiała dwie okrągłe baszty z bramą pośrodku. W łuku bramy na tronie siedziała Matka Boska z Dzieciątkiem. Madonna z pieczęci była ubrana w welon, na głowie miała koronę z trzech lilii, a na piersiach zawieszony medalion. Pieczęć ta służyła do oznaczania ważnych dokumentów. Jej odcisk znalazł się np. na słynnym traktacie pokojowym zawartym w Toruniu w 1411 r. po bitwie grunwaldzkiej, ale również na dokumencie potwierdzającym przyłączenie się Torunia do Związku Pruskiego w 1440 r. Ostatni raz użyto jej jednak w XX wieku - opieczętowano nią dokument nadania marszałkowi Edwardowi Rydzowi-Śmigłemu honorowego obywatelstwa Torunia.

Administracyjne związki z Krzyżakami Toruń zerwał w 1454 r. Oddanie hołdu przez mieszczan ziemi chełmińskiej w Toruniu królowi Kazimierzowi Jagiellończykowi oznaczało faktyczną inkorporację miasta w granice Rzeczypospolitej. Inkorporacja i wojna trzynastoletnia, która po niej nastąpiła, zdecydowały o konieczności używania nowych znaków herbowych i pieczęci.

Pierwszy dokument z nową pieczęcią został wydany w Toruniu w styczniu 1470 r. Po raz pierwszy pojawił się na niej motyw anioła toruńskiego, podtrzymującego używaną wcześniej tarczę herbową, na której przedstawiano trzy miejskie baszty z uchyloną bramą pośrodku. Wprowadzenie anioła do herbu Torunia w kontekście długotrwałej i bardzo obciążającej dla miasta wojny tłumaczy się wolą odwołania się mieszkańców do boskiej pomocy. Pod koniec XV wieku wprowadzono nową wersję pieczęci, na której toruński anioł zmienił nieco swoją pozycję: przedstawiono go w pozycji klęczącej i lekko pochylonej nad trzymaną przez niego tarczą. Anioł w tej wersji pieczęci znajdował się przez ponad 300 lat.

Anioł toruński pojawiał się również na pieczęciach Magistratu Miasta Głównego Torunia w okresie Księstwa Warszawskiego, a także w okresie rozbiorów w XIX wieku. Anioł pilnował miasta również w okresie dwudziestolecia międzywojennego. W 1936 r. minister spraw wewnętrznych zatwierdził herb Torunia, w którym „tarczę herbową trzyma klęczący anioł w szacie błękitnej ze skrzydłami srebrnemi. Włosy anioła czarne, twarz i ręce barwy naturalnej”. Anioł z toruńskiego herbu został jednak usunięty po II wojnie światowej. Na szczęście powrócił na swoje miejsce pod koniec grudnia 1991 r.

Dziś toruński anioł strzeże jak w przeszłości całego Torunia. Jego wizerunek obecny jest zwłaszcza na toruńskiej starówce. Znajduje się m.in. na szczycie budynku w Łuku Cezara, na fasadzie Dworu Artusa, nad bramą Ratusza Staromiejskiego czy w witrażu nad wejściem do głównego budynku Urzędu Miasta Torunia.


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Na zdjęciu: autobusy MZK i przechodząca kobieta na przejściu dla pieszych
    MZK
    W związku z powrotem dzieci klas I-III Szkół Podstawowych do nauki stacjonarnej, od poniedziałku 18 stycznia 2021 r. przywrócona zostanie linia nr 39.
  • Na zdjęciu kamienice przy Rynku Nowomiejskim w Toruniu
    Koronawirus, Miasto
    Na najbliższej sesji, 21 stycznia 2021 r. radni pochylą się nad uchwałą dot. zwolnienia z podatku od nieruchomości. Ma być ono udzielone tym przedsiębiorcom, których płynność finansowa uległa pogorszeniu z powodu koronawirusa.
  • Mapa z zaznaczoną lokalizacją węzła przesiadkowego przy dworcu Toruń Wschodni
    Miasto
    Zapraszamy do udziału w konsultacjach społecznych dotyczących budowy węzła przesiadkowego przed dworcem Toruń Wschodni wraz ze zmianą układu drogowego - w rejonie pl. Skarbka.
  • Pomnik Hallera z kwiatami
    Miasto
    18 stycznia 2021 roku mija 101 lat od powrotu Torunia do wolnej Polski. Z powodu pandemii obchody będą miały skromniejszy charakter. W imieniu mieszkańców złożone zostaną kwiaty, oddany zostanie salut armatni, przygotowano wystawę, quiz i konkurs plastyczny.
  • budowa instalacji wodno-kanalizacyjnej
    Inwestycje, Miasto
    Projekt uchwały w sprawie Wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych Toruńskich Wodociągów Sp. z o.o. na lata 2021- 2025 rozpatrywany będzie 21 stycznia 2021 r., podczas 26. sesji Rady Miasta Torunia.
  • Na zdjęciu: grafika konsultacji społecznych
    Miasto
    Podczas sesji Rady Miasta Torunia radni zdecydują, czy przyjmują Plan konsultacji społecznych na rok 2021.
  • W ciągu ostatniej doby 79 mieszkańców Torunia zaraziło się koronawirusem SARS-CoV-2. Przez choroby współistniejące z COVID-19 zmarły trzy osoby.
  • Barbara Köhler – niemiecka poetka, laureatka Nagrody Miast Partnerskich Torunia i Getyngi z 2003 r. zmarła 8 stycznia 2021 r. w wieku 61 lat. Informację przekazało Miasto Getynga.
  • Czternaście osób zajmujących się działalnością artystyczną, twórców i animatorów kultury otrzyma Stypendia Miasta Torunia w dziedzinie kultury na rok 2021. Za otrzymane od miasta pieniądze zrealizują swoje artystyczne projekty. Do 30 września 2020 r. do Wydziału Kultury Urzędu Miasta Torunia wpłynęły 23 wnioski o stypendium, w tym 16 o stypendium...
  • Publikujemy treść apelu o wsparcie wszystkich ośrodków turystycznych, w tym Torunia, który prezydent miasta Michał Zaleski skierował do Jarosława Gowina Wiceprezesa Rady Ministrów, Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii.
  • Od 15 stycznia seniorzy 80+ mogą się rejestrować na szczepienie, od 22 stycznia osoby 70+, a pozostali mogą od 15 stycznia zgłosić chęć szczepienia i oczekiwać na powiadomienie.
  • Po krótkiej przerwie wznowiono prace przy rozbudowie mostu drogowego im. marszałka Józefa Piłsudskiego. Ruch wahadłowy będzie obowiązywał w nocy z 13 na 14 stycznia 2021 r.
  • Zgodnie z uchwałą Rady Miasta Torunia przedłużeniu uległ termin składania wniosków o dotacje na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane.
  • Zimowa aura nie zahamowała robót przy dwóch inwestycjach realizowanych przez Miejski Zakład Komunikacji w centrum Torunia. W rejonie pl. Rapackiego trwają przeglądy odbiorowe, a na ul. Kraszewskiego realizowane są roboty przy rozbiórce torowiska.