www.torun.pl

Turystyka

Toruński Anioł

Toruń pod opieką anioła
Anioł jest elementem wyróżniającym herb Torunia spośród znaków heraldycznych innych polskich miast. Sylwetka anioła pojawiła się w toruńskim herbie po zakończeniu wojny trzynastoletniej w XV wieku i przetrwała do naszych czasów. Dzięki temu anioł jest jednym z najważniejszych symboli Torunia.

Toruński anioł - herb miasta zdobiący wejście do toruńskiego ratusza

Postać anioła nie była wykorzystywana w toruńskich znakach miejskich od początków miasta, to jest od momentu założenia Torunia przez Krzyżaków w 1233 r. Najstarsza, inspirowana obecnością w mieście Krzyżaków, pieczęć toruńska (nazywaną Maryjną, z Madonną lub wielką) przedstawiała dwie okrągłe baszty z bramą pośrodku. W łuku bramy na tronie siedziała Matka Boska z Dzieciątkiem. Madonna z pieczęci była ubrana w welon, na głowie miała koronę z trzech lilii, a na piersiach zawieszony medalion. Pieczęć ta służyła do oznaczania ważnych dokumentów. Jej odcisk znalazł się np. na słynnym traktacie pokojowym zawartym w Toruniu w 1411 r. po bitwie grunwaldzkiej, ale również na dokumencie potwierdzającym przyłączenie się Torunia do Związku Pruskiego w 1440 r. Ostatni raz użyto jej jednak w XX wieku - opieczętowano nią dokument nadania marszałkowi Edwardowi Rydzowi-Śmigłemu honorowego obywatelstwa Torunia.

Administracyjne związki z Krzyżakami Toruń zerwał w 1454 r. Oddanie hołdu przez mieszczan ziemi chełmińskiej w Toruniu królowi Kazimierzowi Jagiellończykowi oznaczało faktyczną inkorporację miasta w granice Rzeczypospolitej. Inkorporacja i wojna trzynastoletnia, która po niej nastąpiła, zdecydowały o konieczności używania nowych znaków herbowych i pieczęci.

Pierwszy dokument z nową pieczęcią został wydany w Toruniu w styczniu 1470 r. Po raz pierwszy pojawił się na niej motyw anioła toruńskiego, podtrzymującego używaną wcześniej tarczę herbową, na której przedstawiano trzy miejskie baszty z uchyloną bramą pośrodku. Wprowadzenie anioła do herbu Torunia w kontekście długotrwałej i bardzo obciążającej dla miasta wojny tłumaczy się wolą odwołania się mieszkańców do boskiej pomocy. Pod koniec XV wieku wprowadzono nową wersję pieczęci, na której toruński anioł zmienił nieco swoją pozycję: przedstawiono go w pozycji klęczącej i lekko pochylonej nad trzymaną przez niego tarczą. Anioł w tej wersji pieczęci znajdował się przez ponad 300 lat.

Anioł toruński pojawiał się również na pieczęciach Magistratu Miasta Głównego Torunia w okresie Księstwa Warszawskiego, a także w okresie rozbiorów w XIX wieku. Anioł pilnował miasta również w okresie dwudziestolecia międzywojennego. W 1936 r. minister spraw wewnętrznych zatwierdził herb Torunia, w którym „tarczę herbową trzyma klęczący anioł w szacie błękitnej ze skrzydłami srebrnemi. Włosy anioła czarne, twarz i ręce barwy naturalnej”. Anioł z toruńskiego herbu został jednak usunięty po II wojnie światowej. Na szczęście powrócił na swoje miejsce pod koniec grudnia 1991 r.

Dziś toruński anioł strzeże jak w przeszłości całego Torunia. Jego wizerunek obecny jest zwłaszcza na toruńskiej starówce. Znajduje się m.in. na szczycie budynku w Łuku Cezara, na fasadzie Dworu Artusa, nad bramą Ratusza Staromiejskiego czy w witrażu nad wejściem do głównego budynku Urzędu Miasta Torunia.


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Na zdjęciu Maja Błażejewska z medalem
    Miasto, Sport
    Maja Błażejewska, toruńska juniorka młodsza z KS Centuria, otrzymała powołanie do kadry narodowej taekwondo olimpijskiego.
  • Na zdjęciu para seniorów na starówce
    Miasto
    Upadki są jedną z najczęstszych przyczyn hospitalizacji, niepełnosprawności starszych osób i potencjalnym zagrożeniem dla ich życia. Od 13 sierpnia 2020 r. zgłosić można się do „Programu zapobiegania upadkom dla seniorów w województwie kujawsko-pomorskim”.
  • Plakat wydarzenia przedstawiający nurkującą dziewczynkę
    Miasto, Sport
    W ramach programu "Lato w Toruniu bez nudy" zapraszamy na kolejne wydarzenie na basenach letnich, tym razem na Skarpie. Rekreacyjna impreza pod nazwą „All Day Beach Party” odbędzie się w najbliższy piątek 14 sierpnia 2020 r.
  • plakat wydarzenia
    Kultura, Miasto
    Toruńska starówka piękna jest zawsze, ale starówka wieczorową porą widziana z lotu ptaka to szczególne przeżycie. 14 i 15 sierpnia 2020 r. Muzeum Okręgowe zaprasza na nocne wejście na wieżę Ratusza Staromiejskiego.
  • Miasto, MZK
    Od 12 sierpnia 2020 r. obowiązują nowe godziny otwarcia kas biletowych Miejskiego Zakładu Komunikacji w Toruniu.
  • Na zdjęciu prezydent Torunia Michał Zaleski
    Miasto
    Wyjaśnienie Prezydenta Miasta Torunia w nawiązaniu do artykułu redaktor Małgorzaty Oberlan pt. „Cięcia wydatków w Toruniu: urzędnicy wkurzeni „Niech zaczną od siebie” ” opublikowanego w Nowościach 7 sierpnia 2020 r.
  • Po raz pierwszy dla zwiedzających zostanie udostępnione Muzeum Twierdzy Toruń. 15 sierpnia w godz. 10.00-15.00 możliwe będzie zwiedzanie obiektu oraz obejrzenie wybranych pomieszczeń z zewnątrz.
  • Motoarena Toruń im. Mariana Rosego w 2020 roku gościć będzie dwa turnieje Speedway Grand Prix!
  • „Podróżuj razem z nami” to hasło promującej transport miejski kampanii społecznej Miejskiego Zakładu Komunikacji w Toruniu. Na trasę wyjechał pierwszy autobus wspierający akcję.
  • 9 sierpnia od godz. 14:00 na terenie Torunia i powiatu toruńskiego mogą wystąpić anomalie pogodowe.
  • 8 sierpnia 2020 r. otwarty został Park Pamięci Narodowej „Zachowali się jak trzeba”. Miejsce upamiętnia tysiące Polaków, którzy w okresie II wojny światowej ratowali Żydów narażając własne życie.
  • Po prawie miesiącu głosowania, poznaliśmy zwycięzców plebiscytu Toruńskie Gwiazdy 2020. 8 sierpnia nagrodzony został najlepszy toruński DJ, Wykonawca, Nadzieja oraz Płyta Roku.
  • Na 10 sierpnia 2020 r. zostało zaplanowane czasowe wstrzymanie dostawy wody z miejskiego wodociągu do niektórych budynków przy ul. Warneńczyka oraz Bażyńskich.
  • Laureatów w kategoriach nadzieja, wykonawca, dj i płyta roku w plebiscycie Toruńskie Gwiazdy poznamy 8 sierpnia 2020 r. o godz. 19.00 podczas koncertu w sali na Jordankach. Na scenie pojawią się znani i lubiani lokalni wykonawcy.