Toruński Anioł | www.torun.pl

Turystyka

Toruński Anioł

Toruń pod opieką anioła
Anioł jest elementem wyróżniającym herb Torunia spośród znaków heraldycznych innych polskich miast. Sylwetka anioła pojawiła się w toruńskim herbie po zakończeniu wojny trzynastoletniej w XV wieku i przetrwała do naszych czasów. Dzięki temu anioł jest jednym z najważniejszych symboli Torunia.

Toruński anioł - herb miasta zdobiący wejście do toruńskiego ratusza

Postać anioła nie była wykorzystywana w toruńskich znakach miejskich od początków miasta, to jest od momentu założenia Torunia przez Krzyżaków w 1233 r. Najstarsza, inspirowana obecnością w mieście Krzyżaków, pieczęć toruńska (nazywaną Maryjną, z Madonną lub wielką) przedstawiała dwie okrągłe baszty z bramą pośrodku. W łuku bramy na tronie siedziała Matka Boska z Dzieciątkiem. Madonna z pieczęci była ubrana w welon, na głowie miała koronę z trzech lilii, a na piersiach zawieszony medalion. Pieczęć ta służyła do oznaczania ważnych dokumentów. Jej odcisk znalazł się np. na słynnym traktacie pokojowym zawartym w Toruniu w 1411 r. po bitwie grunwaldzkiej, ale również na dokumencie potwierdzającym przyłączenie się Torunia do Związku Pruskiego w 1440 r. Ostatni raz użyto jej jednak w XX wieku - opieczętowano nią dokument nadania marszałkowi Edwardowi Rydzowi-Śmigłemu honorowego obywatelstwa Torunia.

Administracyjne związki z Krzyżakami Toruń zerwał w 1454 r. Oddanie hołdu przez mieszczan ziemi chełmińskiej w Toruniu królowi Kazimierzowi Jagiellończykowi oznaczało faktyczną inkorporację miasta w granice Rzeczypospolitej. Inkorporacja i wojna trzynastoletnia, która po niej nastąpiła, zdecydowały o konieczności używania nowych znaków herbowych i pieczęci.

Pierwszy dokument z nową pieczęcią został wydany w Toruniu w styczniu 1470 r. Po raz pierwszy pojawił się na niej motyw anioła toruńskiego, podtrzymującego używaną wcześniej tarczę herbową, na której przedstawiano trzy miejskie baszty z uchyloną bramą pośrodku. Wprowadzenie anioła do herbu Torunia w kontekście długotrwałej i bardzo obciążającej dla miasta wojny tłumaczy się wolą odwołania się mieszkańców do boskiej pomocy. Pod koniec XV wieku wprowadzono nową wersję pieczęci, na której toruński anioł zmienił nieco swoją pozycję: przedstawiono go w pozycji klęczącej i lekko pochylonej nad trzymaną przez niego tarczą. Anioł w tej wersji pieczęci znajdował się przez ponad 300 lat.

Anioł toruński pojawiał się również na pieczęciach Magistratu Miasta Głównego Torunia w okresie Księstwa Warszawskiego, a także w okresie rozbiorów w XIX wieku. Anioł pilnował miasta również w okresie dwudziestolecia międzywojennego. W 1936 r. minister spraw wewnętrznych zatwierdził herb Torunia, w którym „tarczę herbową trzyma klęczący anioł w szacie błękitnej ze skrzydłami srebrnemi. Włosy anioła czarne, twarz i ręce barwy naturalnej”. Anioł z toruńskiego herbu został jednak usunięty po II wojnie światowej. Na szczęście powrócił na swoje miejsce pod koniec grudnia 1991 r.

Dziś toruński anioł strzeże jak w przeszłości całego Torunia. Jego wizerunek obecny jest zwłaszcza na toruńskiej starówce. Znajduje się m.in. na szczycie budynku w Łuku Cezara, na fasadzie Dworu Artusa, nad bramą Ratusza Staromiejskiego czy w witrażu nad wejściem do głównego budynku Urzędu Miasta Torunia.


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Centrum Kulturalno-Kongresowe Jordanki - widok z drona na budynek i teren zieleni wokół
    Kultura, Miasto
    Już w najbliższy czwartek 24 czerwca na scenie plenerowej CKK Jordanki rusza Kino Letnie ECF Camerimage! A w nim - najciekawsze filmowe dokonania ostatnich lat.
  • Regaty na Wisle, zachmurzone niebo, most i widok na Hotel Bulwar
    Miasto, Sport
    Drużyny Torunia i Bydgoszczy będą się ścigać 26 czerwca 2021 r. na Wiśle podczas regat ósemek wioślarskich ze sternikiem z okazji Dni Torunia. Rywalizacja "O Puchar Prezydenta Miasta Torunia" odbędzie się już po raz osiemnasty.
  • Na zdjęciu kran ogrodowy
    Eko, Miasto
    Utrzymujące się w ciągu ostatnich dni upały przyczyniają się do zwiększonego poboru wody w naszym mieście. Apelujemy do mieszkańców Torunia o korzystanie z wody z rozsądkiem.
  • Na zdjęciu osoby idą obok stojącego autobusu
    Miasto, MZK
    W związku z zakończeniem roku szkolnego, od 28 czerwca 2021 r. do 31 sierpnia 2021 r. w dni robocze komunikacja miejska funkcjonować będzie wg "feryjnych" rozkładów jazdy.
  • Grafika Nowe statystyki zachorowań
    Koronawirus, Miasto
    1 osoba z pozytywnym wynikiem testu, brak ofiar śmiertelnych – to statystyka epidemiczna dla Torunia na dzień 23 czerwca 2021 r. Zaszczepiło się kolejnych 2006 torunian.
  • Plakat informujący o X kolejce PGE Ekstraligi
    Miasto, Sport
    Przed nami X kolejka PGE Ekstraligi, w której toruńskie "Anioły" podejmą na własnym torze zawodników leszczyńskiej Unii.
  • Dobra wiadomość dla pasażerów! Od 1 lipca 2021 roku w środkach komunikacji miejskiej wyposażonych w automaty biletowe, w których można dokonywać płatności kartą, będzie można płacić za bilet BLIKIEM.
  • 26-27 czerwca pod Krzywą Wieżą Drużyna Wojów Słowiańskich "Dąb Pomorza" wystąpi w rekonstrukcji historycznej pt. "Jak to w Polsce za Piastów bywało".
  • W związku z przebudową peronu od soboty 26 czerwca 2021 r. od godz. 7:00 zawieszony zostanie przystanek tramwajowy „Jamontta” w kierunku pętli Olimpijska.
  • Poznaliśmy zwycięzców konkursu makulaturowego 2021 – zwycięskie szkoły i przedszkola odebrały nagrody na scenie na Rynku Staromiejskim.
  • 26 czerwca 2021 r. zapraszamy na Jarmark Św. Franciszka "Wszystko dla Psa i Kota" na targowisku przy Szosie Chełmińskiej.
  • Zuzanna Błażejewska, zawodniczka Klubu Sportowego Centuria, została wicemistrzynią Polski w taekwondo olimpijskim.
  • Ze złotymi medalami Mistrzostw Polski Juniorek w Boksie wróciły zawodniczki MKSW Pomorzanin.
  • Od 1 lipca 2021 r. procedurą dotyczącą świadczenia "Dobry start" dla uczniów zajmować się będzie ZUS, a nie jak do tej pory – Toruńskie Centrum Świadczeń Rodzinie.