www.torun.pl

Turystyka

Toruński Anioł

Toruń pod opieką anioła
Anioł jest elementem wyróżniającym herb Torunia spośród znaków heraldycznych innych polskich miast. Sylwetka anioła pojawiła się w toruńskim herbie po zakończeniu wojny trzynastoletniej w XV wieku i przetrwała do naszych czasów. Dzięki temu anioł jest jednym z najważniejszych symboli Torunia.

Toruński anioł - herb miasta zdobiący wejście do toruńskiego ratusza

Postać anioła nie była wykorzystywana w toruńskich znakach miejskich od początków miasta, to jest od momentu założenia Torunia przez Krzyżaków w 1233 r. Najstarsza, inspirowana obecnością w mieście Krzyżaków, pieczęć toruńska (nazywaną Maryjną, z Madonną lub wielką) przedstawiała dwie okrągłe baszty z bramą pośrodku. W łuku bramy na tronie siedziała Matka Boska z Dzieciątkiem. Madonna z pieczęci była ubrana w welon, na głowie miała koronę z trzech lilii, a na piersiach zawieszony medalion. Pieczęć ta służyła do oznaczania ważnych dokumentów. Jej odcisk znalazł się np. na słynnym traktacie pokojowym zawartym w Toruniu w 1411 r. po bitwie grunwaldzkiej, ale również na dokumencie potwierdzającym przyłączenie się Torunia do Związku Pruskiego w 1440 r. Ostatni raz użyto jej jednak w XX wieku - opieczętowano nią dokument nadania marszałkowi Edwardowi Rydzowi-Śmigłemu honorowego obywatelstwa Torunia.

Administracyjne związki z Krzyżakami Toruń zerwał w 1454 r. Oddanie hołdu przez mieszczan ziemi chełmińskiej w Toruniu królowi Kazimierzowi Jagiellończykowi oznaczało faktyczną inkorporację miasta w granice Rzeczypospolitej. Inkorporacja i wojna trzynastoletnia, która po niej nastąpiła, zdecydowały o konieczności używania nowych znaków herbowych i pieczęci.

Pierwszy dokument z nową pieczęcią został wydany w Toruniu w styczniu 1470 r. Po raz pierwszy pojawił się na niej motyw anioła toruńskiego, podtrzymującego używaną wcześniej tarczę herbową, na której przedstawiano trzy miejskie baszty z uchyloną bramą pośrodku. Wprowadzenie anioła do herbu Torunia w kontekście długotrwałej i bardzo obciążającej dla miasta wojny tłumaczy się wolą odwołania się mieszkańców do boskiej pomocy. Pod koniec XV wieku wprowadzono nową wersję pieczęci, na której toruński anioł zmienił nieco swoją pozycję: przedstawiono go w pozycji klęczącej i lekko pochylonej nad trzymaną przez niego tarczą. Anioł w tej wersji pieczęci znajdował się przez ponad 300 lat.

Anioł toruński pojawiał się również na pieczęciach Magistratu Miasta Głównego Torunia w okresie Księstwa Warszawskiego, a także w okresie rozbiorów w XIX wieku. Anioł pilnował miasta również w okresie dwudziestolecia międzywojennego. W 1936 r. minister spraw wewnętrznych zatwierdził herb Torunia, w którym „tarczę herbową trzyma klęczący anioł w szacie błękitnej ze skrzydłami srebrnemi. Włosy anioła czarne, twarz i ręce barwy naturalnej”. Anioł z toruńskiego herbu został jednak usunięty po II wojnie światowej. Na szczęście powrócił na swoje miejsce pod koniec grudnia 1991 r.

Dziś toruński anioł strzeże jak w przeszłości całego Torunia. Jego wizerunek obecny jest zwłaszcza na toruńskiej starówce. Znajduje się m.in. na szczycie budynku w Łuku Cezara, na fasadzie Dworu Artusa, nad bramą Ratusza Staromiejskiego czy w witrażu nad wejściem do głównego budynku Urzędu Miasta Torunia.


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Most im. J. Piłsudskiego nocą, na nim widoczne maszyny
    Drogi, Miasto
    W weekend 24-25 października 2020 r. oraz w kolejnym tygodniu prowadzone będą kolejne prace nocne na moście. Wykonawca wykorzystuje każdy moment dobrej pogody i dodatnie temperatury w nocy. Wszystko po to, aby do końca listopada 2020 r. uporać się z zabezpieczeniem antykorozyjnym konstrukcji stalowej mostu drogowego im. Józefa Piłsudskiego nad...
  • Koronawirus, Miasto
    Podczas konferencji prasowej, 23 października 2020 r. prezydent Torunia przedstawił nowe obostrzenia epidemiczne. Przedstawiono również zmiany w organizacji ruchu na placu Niepodległości.
  • Autobus miejski
    Miasto, MZK
    Od 24 października do 8 listopada 2020 r. zostaną uruchomione dodatkowe połączenia autobusowe w celu rozładowania tłoku na cmentarzach.
  • Dwóch medyków w kombinezonach pochyba się nad otwartym oknem samochodu osobowego, aby pobrać wymaz
    Koronawirus, Miasto
    Od piątku 23 października 2020 r. czynny jest nowy punkt pobrań materiału biologicznego w celu wykonania testu diagnostycznego na obecność wirusa SARS-Cov-2 w specjalnie ustawionych namiotach na Motoarenie.
  • zdjęcie autobusu i tramwaju
    Miasto, MZK
    W związku z pracami przy sieci trakcyjnej w rejonie pl. Rapackiego w nocy z niedzieli na poniedziałek i z poniedziałku na wtorek (25/26 i 26/27 października 2020 r.) nie będą kursowały nocne tramwaje.
  • zdjęcie starszej osoby z koszykiem na zakupy
    Koronawirus, Miasto
    Rząd uruchamia Solidarnościowy Korpus Wsparcia Seniorów – program przeznaczony do koordynacji pomocy osobom starszym w czasie epidemii.
  • Toruńscy drogowcy rozpoczęli przegląd lamp w rejonie toruńskich cmentarzy. Uszkodzone latarnie zostaną niezwłocznie naprawione.
  • Do odwołania zamknięte są od 23 października 2020 r. dwa oddziały Muzeum Okręgowego: Muzeum Podróżników i Kamienica pod Gwiazdą.
  • Od poniedziałku, 26 października 2020 r. zmieni się organizacja ruchu w rejonie pl. Niepodległości. Ma to związek z pracami torowymi na jezdni południowej ul. Kraszewskiego (od strony hotelu Mercure Toruń).
  • W dniach 21–23 października 2020 roku po raz kolejny odbywa się w Toruniu Międzynarodowy Kongres Azjatycki. To już VII edycja jednego z najważniejszych w Europie Środkowej kongresów naukowo-biznesowych, jednak z powodu pandemii COVID-19 realizowana jest całkowicie w formie zdalnej.
  • Kolejny duży wzrost zakażeń wirusem SARS-CoV-2 w Toruniu. Liczba chorych wzrosła do 1152. Od jutra, czyli od 24 października 2020 r. już cała Polska będzie objęta czerwoną strefą.
  • Cała Polska od soboty, 24 października 2020 r. objęta zostanie czerwoną strefą. Na konferencji prasowej 23 października 2020 r. premier RP Mateusz Morawiecki poinformował także o nowych obostrzeniach, mających na celu powstrzymanie rozprzestrzeniania się epidemii.
  • Mimo jesieni kwietniki w okolicach Muzeum Etnograficznego oraz pl. Teatralnego znów są kolorowe. Znalazło się tam ponad 6500 sadzonek kwiatów.
  • Podczas sesji 22 października 2020 r. Rada Miasta uchwaliła nowe stawki opłat dla dróg publicznych za zajęcie 1 m² pasa drogowego w Toruniu. Zmiany obowiązywać będą od 1 stycznia 2021 r.