Toruński Anioł | www.torun.pl

Turystyka

Toruński Anioł

Toruń pod opieką anioła
Anioł jest elementem wyróżniającym herb Torunia spośród znaków heraldycznych innych polskich miast. Sylwetka anioła pojawiła się w toruńskim herbie po zakończeniu wojny trzynastoletniej w XV wieku i przetrwała do naszych czasów. Dzięki temu anioł jest jednym z najważniejszych symboli Torunia.

Toruński anioł - herb miasta zdobiący wejście do toruńskiego ratusza

Postać anioła nie była wykorzystywana w toruńskich znakach miejskich od początków miasta, to jest od momentu założenia Torunia przez Krzyżaków w 1233 r. Najstarsza, inspirowana obecnością w mieście Krzyżaków, pieczęć toruńska (nazywaną Maryjną, z Madonną lub wielką) przedstawiała dwie okrągłe baszty z bramą pośrodku. W łuku bramy na tronie siedziała Matka Boska z Dzieciątkiem. Madonna z pieczęci była ubrana w welon, na głowie miała koronę z trzech lilii, a na piersiach zawieszony medalion. Pieczęć ta służyła do oznaczania ważnych dokumentów. Jej odcisk znalazł się np. na słynnym traktacie pokojowym zawartym w Toruniu w 1411 r. po bitwie grunwaldzkiej, ale również na dokumencie potwierdzającym przyłączenie się Torunia do Związku Pruskiego w 1440 r. Ostatni raz użyto jej jednak w XX wieku - opieczętowano nią dokument nadania marszałkowi Edwardowi Rydzowi-Śmigłemu honorowego obywatelstwa Torunia.

Administracyjne związki z Krzyżakami Toruń zerwał w 1454 r. Oddanie hołdu przez mieszczan ziemi chełmińskiej w Toruniu królowi Kazimierzowi Jagiellończykowi oznaczało faktyczną inkorporację miasta w granice Rzeczypospolitej. Inkorporacja i wojna trzynastoletnia, która po niej nastąpiła, zdecydowały o konieczności używania nowych znaków herbowych i pieczęci.

Pierwszy dokument z nową pieczęcią został wydany w Toruniu w styczniu 1470 r. Po raz pierwszy pojawił się na niej motyw anioła toruńskiego, podtrzymującego używaną wcześniej tarczę herbową, na której przedstawiano trzy miejskie baszty z uchyloną bramą pośrodku. Wprowadzenie anioła do herbu Torunia w kontekście długotrwałej i bardzo obciążającej dla miasta wojny tłumaczy się wolą odwołania się mieszkańców do boskiej pomocy. Pod koniec XV wieku wprowadzono nową wersję pieczęci, na której toruński anioł zmienił nieco swoją pozycję: przedstawiono go w pozycji klęczącej i lekko pochylonej nad trzymaną przez niego tarczą. Anioł w tej wersji pieczęci znajdował się przez ponad 300 lat.

Anioł toruński pojawiał się również na pieczęciach Magistratu Miasta Głównego Torunia w okresie Księstwa Warszawskiego, a także w okresie rozbiorów w XIX wieku. Anioł pilnował miasta również w okresie dwudziestolecia międzywojennego. W 1936 r. minister spraw wewnętrznych zatwierdził herb Torunia, w którym „tarczę herbową trzyma klęczący anioł w szacie błękitnej ze skrzydłami srebrnemi. Włosy anioła czarne, twarz i ręce barwy naturalnej”. Anioł z toruńskiego herbu został jednak usunięty po II wojnie światowej. Na szczęście powrócił na swoje miejsce pod koniec grudnia 1991 r.

Dziś toruński anioł strzeże jak w przeszłości całego Torunia. Jego wizerunek obecny jest zwłaszcza na toruńskiej starówce. Znajduje się m.in. na szczycie budynku w Łuku Cezara, na fasadzie Dworu Artusa, nad bramą Ratusza Staromiejskiego czy w witrażu nad wejściem do głównego budynku Urzędu Miasta Torunia.


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Na zdjęciu Aleksander Perka trzyma dwie grafiki
    Miasto, Sport
    Zwycięstwem 99:85 zakończył się pierwszy mecz Twardych Pierników z GTK Gliwice u siebie w sezonie 2021/22. Wydarzenie było także okazją do uroczystego pożegnania z zespołem kapitana Aleksandra Perki.
  • Na zdjęciu zastępca prezydenta Paweł Gulewski, marszałek Piotr Całbecki oraz dyrektor MOPR Rafał Walter
    Miasto
    Razem możemy więcej! – to gminny projekt, którego celem jest powrót do aktywnego funkcjonowania społecznego osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym. Zostanie on zrealizowany dzięki środkom unijnym w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego 2014-2020. 24 września 2021 r. umowę o dofinansowanie z rąk marszałka Piotra Całbeckiego...
  • seniorka idąca ulicą
    Miasto
    Miejska Przychodnia Specjalistyczna wraz z Gminą Miasta Toruń zaprasza do wzięcia udziału w programie szczepień ochronnych przeciwko grypie dla mieszkańców Torunia po 65. roku życia. Zapisy ruszają w poniedziałek, 27 września 2021 r.
  • dr Michał Targowski, dr Marian Ptaszyk, prezydent Michał Zaleski
    Kultura, Miasto
    250. rocznica urodzin Samuela Bogumiła Lindego, wybitnego torunianina i twórcy pierwszego słownika języka polskiego, stała się okazją do zorganizowania wystawy i sesji popularnonaukowej. Podczas sesji 24 września 2021 r. w Ratuszu Staromiejskim prezydent Torunia Michał Zaleski wręczył Medal Thorunium dr. Marianowi Ptaszykowi, wybitnemu znawcy...
  • Zdjęcie z festiwalu Skyway w 2018 r.
    Kultura, Miasto
    Podczas 34. Sesji Rady Miasta Torunia 30 września 2021 r. radni poddadzą pod głosowanie projekt uchwały w sprawie połączenia Toruńskiej Agendy Kulturalnej oraz Centrum Kultury „Zamek Krzyżacki" w Toruniu i utworzenia instytucji kultury o nazwie Toruńska Agenda Kulturalna.
  • Biznes, Kultura, Miasto
    Toruń zajął 2.miejsce w rankingu miast, które w 2020 roku zanotowały największy wzrost wydatków na ochronę zdrowia. Środki zostały przeznaczone na walkę z pandemią koronawirusa.
  • List gratulacyjny i pamiątkową grafikę wraz życzeniami rozwoju dla Pomorskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej przekazał Zastępca Prezydenta Miasta Torunia Paweł Gulewski na ręce Prezesa PSSE Przemysława Sztandery
  • Wychowankowie działającego przy toruńskim Młodzieżowym Domu Kultury Zespołu Pieśni i Tańca „Młody Toruń” Maria Sudzińska i Marcin Hammerling odnoszą ogólnopolskie sukcesy. Z XX Mistrzostw Polski w Tańcach Polskich wrócili właśnie z brązowym medalem.
  • Zakład Ubezpieczeń Społecznych przestrzega seniorów przed fałszywymi telefonami w sprawie czternastej emerytury. Oszuści w ten sposób wyłudzają dane.
  • Spółka GAZ System informuje mieszkańców gmin Lubicz i Wielka Nieszawka oraz miasta Toruń o konsultacjach społecznych dotyczących budowy gazociągu Gustorzyn - Gardeja.
  • 30 września 2021 r. podczas 34. sesji Rady Miasta Torunia rozpatrywane będą uchwały dot. określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości oraz środków transportowych.
  • Uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów położnych przy ul. Grudziądzkiej i ul. Celniczej, w rejonie Centralnego Cmentarza Komunalnego w Toruniu, będzie przedmiotem debaty Rady Miasta Torunia na sesji 30 września 2021 r.
  • Noc Naukowców w Młynie Wiedzy, nowy festiwal muzyki elektronicznej FAMA, projekcje filmów dla najmłodszych w ramach Kino Dzieci, a dla miłośników sportu m.in. pierwszy w tym sezonie mecz Twardych Pierników we własnej hali – to tylko przykłady weekendowych atrakcji Torunia. Ostatni weekend września nie pozwoli nam pogrążyć się w jesiennej nostalgii.
  • Czy gminy Toruń i Lubicz porozumieją się co do budowy drogi leżącej na ich granicy – o tym zadecydują toruńscy radni na sesji 30 września 2021 r.