Toruński Anioł | www.torun.pl

Serduszko w kolorze ukraińskiej flagi

Turystyka

Toruński Anioł

Toruń pod opieką anioła
Anioł jest elementem wyróżniającym herb Torunia spośród znaków heraldycznych innych polskich miast. Sylwetka anioła pojawiła się w toruńskim herbie po zakończeniu wojny trzynastoletniej w XV wieku i przetrwała do naszych czasów. Dzięki temu anioł jest jednym z najważniejszych symboli Torunia.

Toruński anioł - herb miasta zdobiący wejście do toruńskiego ratusza

Postać anioła nie była wykorzystywana w toruńskich znakach miejskich od początków miasta, to jest od momentu założenia Torunia przez Krzyżaków w 1233 r. Najstarsza, inspirowana obecnością w mieście Krzyżaków, pieczęć toruńska (nazywaną Maryjną, z Madonną lub wielką) przedstawiała dwie okrągłe baszty z bramą pośrodku. W łuku bramy na tronie siedziała Matka Boska z Dzieciątkiem. Madonna z pieczęci była ubrana w welon, na głowie miała koronę z trzech lilii, a na piersiach zawieszony medalion. Pieczęć ta służyła do oznaczania ważnych dokumentów. Jej odcisk znalazł się np. na słynnym traktacie pokojowym zawartym w Toruniu w 1411 r. po bitwie grunwaldzkiej, ale również na dokumencie potwierdzającym przyłączenie się Torunia do Związku Pruskiego w 1440 r. Ostatni raz użyto jej jednak w XX wieku - opieczętowano nią dokument nadania marszałkowi Edwardowi Rydzowi-Śmigłemu honorowego obywatelstwa Torunia.

Administracyjne związki z Krzyżakami Toruń zerwał w 1454 r. Oddanie hołdu przez mieszczan ziemi chełmińskiej w Toruniu królowi Kazimierzowi Jagiellończykowi oznaczało faktyczną inkorporację miasta w granice Rzeczypospolitej. Inkorporacja i wojna trzynastoletnia, która po niej nastąpiła, zdecydowały o konieczności używania nowych znaków herbowych i pieczęci.

Pierwszy dokument z nową pieczęcią został wydany w Toruniu w styczniu 1470 r. Po raz pierwszy pojawił się na niej motyw anioła toruńskiego, podtrzymującego używaną wcześniej tarczę herbową, na której przedstawiano trzy miejskie baszty z uchyloną bramą pośrodku. Wprowadzenie anioła do herbu Torunia w kontekście długotrwałej i bardzo obciążającej dla miasta wojny tłumaczy się wolą odwołania się mieszkańców do boskiej pomocy. Pod koniec XV wieku wprowadzono nową wersję pieczęci, na której toruński anioł zmienił nieco swoją pozycję: przedstawiono go w pozycji klęczącej i lekko pochylonej nad trzymaną przez niego tarczą. Anioł w tej wersji pieczęci znajdował się przez ponad 300 lat.

Anioł toruński pojawiał się również na pieczęciach Magistratu Miasta Głównego Torunia w okresie Księstwa Warszawskiego, a także w okresie rozbiorów w XIX wieku. Anioł pilnował miasta również w okresie dwudziestolecia międzywojennego. W 1936 r. minister spraw wewnętrznych zatwierdził herb Torunia, w którym „tarczę herbową trzyma klęczący anioł w szacie błękitnej ze skrzydłami srebrnemi. Włosy anioła czarne, twarz i ręce barwy naturalnej”. Anioł z toruńskiego herbu został jednak usunięty po II wojnie światowej. Na szczęście powrócił na swoje miejsce pod koniec grudnia 1991 r.

Dziś toruński anioł strzeże jak w przeszłości całego Torunia. Jego wizerunek obecny jest zwłaszcza na toruńskiej starówce. Znajduje się m.in. na szczycie budynku w Łuku Cezara, na fasadzie Dworu Artusa, nad bramą Ratusza Staromiejskiego czy w witrażu nad wejściem do głównego budynku Urzędu Miasta Torunia.


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Miasto
    Pod obeliskiem upamiętniającym konspiratorów Okręgu Pomorskiego ZWZ–AK odbyły się 27 września 2022 r. obchody Dnia Polskiego Państwa Podziemnego w Toruniu.
  • Żołnierki z pochylonym sztandarem Koła AK w Toruniu
    Miasto
    Pod obeliskiem upamiętniającym konspiratorów Okręgu Pomorskiego ZWZ–AK odbyły się 27 września 2022 r. obchody Dnia Polskiego Państwa Podziemnego w Toruniu. Uroczystości na pl. św. Katarzyny jak co roku zgromadziły liczne grono kombatantów, żołnierzy Garnizonu Toruń, przedstawicieli samorządu terytorialnego i Fundacji Generał Elżbiety Zawackiej...
  • Miasto, Sport
    Najmłodsi torunianie rywalizowali o sportowe laury w ramach Igrzysk Przedszkolaków. Wydarzenie odbyło się 27 września w Arenie Toruń.
  • Miasto
    Ponad 700 kandydatów i kandydatek z kilkudziesięciu krajów, w tym 128 osób w ramach programu Erasmus+, rozpocznie swoją przygodę z Uniwersytetem Mikołaja Kopernika w Toruniu. Z myślą o nich Dział Międzynarodowych Partnerstw i Mobilności Edukacyjnej oraz Dział Rekrutacji i Spraw Studenckich przygotowały Tydzień Orientacyjny.
  • Drogi, Miasto, Sport
    W związku z zawodami żużlowymi SGP i SGP2 w dniach 30 września i 1 października 2022 r. (piątek i sobota) uruchomione zostaną dodatkowe kursy tramwajów.
  • Na zdjęciu: prace prowadzone na ul. Szosa Chełmińska - zdarta nawierzchnia, widać piach
    Miasto, MZK
    Generalny wykonawca budowy nowej linii tramwajowej informuje, że w dniach od 29 września do 3 października 2022 r. będą prowadzone prace związane z wykonaniem podbudowy z kruszywa oraz układaniem podbudowy bitumicznej na północnej oraz południowej jezdni ul. Długiej (na odcinku od skrzyżowania z ul. Mohna do ronda Czadcy).
  • W związku z zawodami żużlowymi SGP i SGP2 w dniach 30 września i 1 października 2022 r. (piątek i sobota) uruchomione zostaną dodatkowe kursy tramwajów.
  • Do 5 października 2022 r. trwa nabór wniosków w otwartym konkursie grantowym na projekty w programie Wspieramy Ukrainę. Celem programu jest wsparcie odbiorców w kontekście różnych wyzwań wynikających z wojny w Ukrainie.
  • „Sport dla wszystkich – zdrowie dla każdego” to hasło przewodnie tegorocznej edycji Europejskiego Tygodnia Sportu dla Wszystkich – Sportowego Turnieju Miast i Gmin, która odbywała się w dniach od 13 do 19 września 2022 r.
  • Młodzi torunianie mają szansę włączyć się aktywnie w życie miasta – powołana zostanie Młodzieżowa Rada Miasta Torunia.
  • Z okazji przypadającego w dniu 27 września Światowego Dnia Turystyki życzenia dla osób związanych z toruńską branżą turystyczną przekazał prezydent Michał Zaleski.
  • W najbliższy piątek i sobotę na Motoarenie im. Mariana Rosego odbędą się wielkie finały tegorocznych cykli Speedway Grand Prix. Czeka nas wielkie święto żużla w Toruniu. Organizatorzy tych imprez przygotowali dla kibiców dodatkowe atrakcje. Największą z nich będzie Miasteczko Kibica, które zostanie otwarte w sobotę (1 października) o godz. 14:00.
  • W niedzielę 26 września 2022 r. po raz czwarty rozegrano maraton wioślarski Run&Row. W tym roku do rywalizacji przystąpiło sześć ekip.
  • Od wtorku 4 października 2022 r. Bulwar Filadelfijski będzie zamknięty dla samochodów i pieszych.