Wiślana panorama Torunia | www.torun.pl

Serduszko w kolorze ukraińskiej flagi - niebieski i żółty, poziomy pas.

Flaga Unii Europejskiej. Żółte gwiazdki ułożone w okrąg na niebieskim tle. Pod flagą napis Unia Europejska.

Turystyka

Wiślana panorama Torunia

Wiślana panorama Torunia

Urok i harmonia widoku Torunia od strony Wisły sprawiają, że rzeczna panorama miasta jest jednym z jego symboli i znaków rozpoznawczych. Pełną panoramę najlepiej ogląda się z punktu widokowego przy ul. Majdany na lewym brzegu Wisły. Tu znajdował się w przeszłości początek nieistniejącego obecnie mostu, połączonego po stronie starówki z Bramą Mostową.

Granice najpiękniejszej części wiślanej panoramy Torunia wyznaczają dwa mosty: drogowy im. J. Piłsudskiego oraz kolejowy im. E. Malinowskiego. Między nimi, na prawym brzegu Wisły, znajdują się zabudowania toruńskiej starówki. O specyfice toruńskiej panoramy decydują monumentalne budynki (katedra, kościoły, wieża Ratusza Staromiejskiego, ciągi kamienic i spichrzy), okazałe pozostałości średniowiecznego i późniejszego systemu obronnego miasta (bramy i baszty miejskie, mury obronne, pozostałości zamku krzyżackiego, bastiony), a także zagospodarowane, schodkowe nabrzeże Bulwaru Filadelfijskiego, które jest miejscem spacerowym wzdłuż całej starówki. Panorama toruńska nabiera niezwykłego charakteru w nocy dzięki stylowej iluminacji. Setki specjalnie wkomponowanych w zabytkową zabudowę lamp podświetla wówczas najcenniejsze obiekty i odbija się w wodach przepływającej poniżej Wisły.

Patrząc na toruńską panoramę z punktu widokowego przy ul. Majdany, zobaczymy od zachodniej strony do wschodniej: most drogowy im. J. Piłsudskiego, w pobliżu jego styku z brzegiem znajduje się forteczna tama grodzy, ustawiony prostopadle do brzegu, okazały budynek Koszar Racławickich, następnie zespół gotyckich i barokowych spichlerzy, Bramę Klasztorną, Basztę Gołębnik, w głębi wieże kościołów pw. Ducha Świętego i Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, dachy Dworu Artusa, wieżę Ratusza Staromiejskiego, Bramę Żeglarską, dach pałacu Dąmbskich, katedrę św. Janów (najbardziej okazały budynek w panoramie), okap Domu Eskenów, spichlerze barokowe, Basztę Żuraw, hotel Spichrz (historyczny Spichlerz Szwedzki), Bramę Mostową, kolejne spichlerze, Basztę Wartownię, Dwór Mieszczański, wieżyczkę dawnego zboru ewangelickiego, ruiny zamku krzyżackiego, kościoły św. Jakuba i św. Katarzyny, Magazyny Saperów, Bastion Menniczy, zespół kamienic secesyjnych, a w końcu most kolejowy im. E. Malinowskiego połączonego z Dworcem Miasto PKP.



Z dziejów toruńskiego nabrzeża wiślanego
Przed wiekami, zanim Toruń założono w obecnym miejscu, poruszanie się wzdłuż brzegu Wisły było bardzo utrudnione. Przez teren dzisiejszej fosy zamkowej biegła dolina, która z okolic obecnego Muzeum Etnograficznego obniżała się do Wisły.

Płynęła nią rzeczka Postolec, wypływająca  z Wrzosów i Mokrego, dziś już nie istniejąca. Druga dolina, którą również spływała woda do Wisły,  znajdowała się w miejscu dzisiejszego parkingu pod mostem, w okolicach Krzywej Wieży.  Obiema dolinami prowadziły drogi na nadbrzeże, do miejsc przeprawy przez Wisłę. Między zamkiem a dzisiejszym „Bajem Pomorskim”, gdzie jest obecnie boisko sportowe, było bagno. Wisła dochodziła tuż do zamku, brzeg opadał w tym miejscu bardzo stromo. Mur biegnący dziś na zachód od Bramy Mostowej stoi na krawędzi dawnego koryta Wisły.

Jeszcze do XIX wieku nie było drogi, która umożliwiłaby łatwe poruszanie się wzdłuż nadbrzeża w inny sposób niż pieszo, a i to odbywało się z kłopotami. Kto tamtędy wędrował, musiał w okolicy obecnego mostu kolejowego oddalić się od Wisły i wejść w ulice św. Jakuba i Wolę Zamkową, aby obejść największe zagłębienia i zabagnienia. Zamek był więc w tamtych czasach omijany przez drogę, której częścią były dzisiejsze ulice Ciasna i Rabiańska. Następnym łukiem omijającym nadbrzeże były ulice Wielkie Garbary - Szeroka, a jeszcze dalszym ulica Szewska.

Kiedy Krzyżacy ulokowali Toruń na terenie dawnego targowiska w okolicach ulic Szczytnej i Szewskiej, wytyczyli  jako główną ulicę handlową miasta Szeroką. Od niej wyprowadzili w stronę Wisły ulice Mostową, Łazienną i Żeglarską. Ponieważ na wylotach tych ulic brzeg był najwyższy, łatwo można było wznosić pomosty, dzięki czemu zaczęło się rozwijać nadbrzeże portowe. Do Torunia zaczęły zawijały statki handlowe, w XIII w. nawet morskie, płaskodenne, a przeładunek nie nastręczał trudności. Handlowano przede wszystkim drewnem,  zbożem i solą. Z biegiem czasu na nadbrzeżu wyrosła stocznia, magazyny, żuraw naprzeciw Bramy Klasztornej (bardzo podobny do gdańskiego), który stał jeszcze do  XVIII w. oraz łaźnia.

Podobne wybrzeże portowe przetrwało do naszych, powojennych czasów. Kiedy w XIX w. założono linię kolejową po prawej stronie Wisły, od stacji Toruń Miasto od razu poprowadzono bocznicę do portu. Jeszcze do lat 70. na nabrzeżu stały drewniane magazyny i mały żuraw elektryczny, który przeładowywał towary z barek i innych statków na wagony kolejowe. Dla usprawnienia komunikacji ruch pociągów odbywał się w nocy i mieszkańcy ul. Warszawskiej byli często budzeni, gdy wagony z niżej położonego portu wyprowadzano do dworca. Lokomotywa brała rozpęd na wysokości Bramy Mostowej, ale nie zawsze udawało się jej wdrapać na górę za pierwszym razem. 
W latach 70. zrezygnowano z portowej funkcji nabrzeża i zlikwidowano linię kolejową. W tym samym czasie, przy okazji obchodów kopernikowskich, wybudowano Bulwar Filadelfijski w jego dzisiejszym kształcie, umożliwiającym samochodowy ruch przelotowy wzdłuż Wisły.


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Na zdjęciu: na scenie stoją mężczyzna i kobieta w eleganckich strojach
    Kultura, Miasto
    „Nie ma jak u mamy” – to coroczny koncert z okazji Dnia Matki, organizowany przez marszałka województwa kujawsko-pomorskiego. W 2024 r. blisko 6000 gości powitał prezydent Torunia Paweł Gulewski.
  • Zastępczyni prezydenta Dagmara Zielińska podczas pikniku
    Kultura, Miasto
    Dziesiątki kolorowych stanowisk, a w nich ciekawe eksperymenty i warsztaty rozwijające umysł, kreatywność i ciekawość. Tak wyglądał 25 maja 2024 r. piknik Naukowa Petarda w Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy.
  • Na zdjęciu: kompozytor Krzesimir Dębski z medalem na szyi, obok prezydent Torunia Paweł Gulewski i dyrektor TOS Przemysław Kempiński
    Kultura, Miasto
    Wyjątkowy prezent dla mam z okazji ich święta przygotowała Toruńska Orkiestra Symfoniczna – 26 maja 2024 r. wystąpiła pod batutą Krzesimira Dębskiego z koncertem muzyki filmowej.
  • Na zdjęciu: zastępca prezydenta Artur Szponka wręcza nagrodę nastolatce, z tyłu stoja pozostali uczestnicy konkursu wokalnego
    Kultura, Miasto
    26 maja 2024 r. zakończyła się pierwsza edycja Festiwalu Twórczości dla Dzieci i Młodzieży Arte! Gościem specjalnym koncertu finałowego był Mezo.
  • Zalane wodą Wały gen. Sikorskiego w piątkowe popołudnie, fot. Małgorzata Litwin
    Drogi, Miasto
    Potężna ulewa i gradobicie nawiedziły Toruń w piątek 24 maja 2024 r. Służby miejskie ruszyły do działania.
  • Teren tzw. Wrzosowiska z lotu ptaka
    Miasto
    Będą zmiany na Wrzosowisku i Winnicy. Przystąpienie do prac nad miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego zapowiedział 24 maja 2024 r. Prezydent Torunia Paweł Gulewski.
  • Od turnieju piłkarskich skrzatów czyli najmłodszych adeptów futbolu z Akademii Pomorzanina rozpoczął się 25 maja 2024 r. kolejny "Weekend z Pomorzaninem", odbywający się tym razem pod patronatem Miasta Toruń.
  • Po ulewnym piątku, także sobota 25 maja zapowiada się w Toruniu burzowo. Załamanie pogody jest spodziewane w godzinach popołudniowych.
  • Koncert reprezentacyjnego Zespołu Artystycznego Wojska Polskiego w CKK Jordanki zainaugurował 24 maja 2024 r. obchody Święta Centrum Szkolenia Wojsk Obrony Terytorialnej w Toruniu. Jednostka powstała w 2018 r. i jest jedynym w Polsce centrum szkolenia tego rodzaju Sił Zbrojnych. W 2020 r. nadano jej imię kpt. Eugeniusza Konopackiego pseud. Trzaska...
  • Potężna ulewa i gradobicie nawiedziły Toruń w piątek 24 maja 2024 r. Służby miejskie ruszyły do działania.
  • Będą zmiany na Wrzosowisku i Winnicy. Przystąpienie do prac nad miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego zapowiedział 24 maja 2024 r. Prezydent Torunia Paweł Gulewski.
  • Na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu w piątek 24 maja 2024 r. odsłonięto tablicę poświęconą pamięci prof. Ryszarda Łaszewskiego. Imieniem profesora nazwano jedną z sal reprezentacyjnych.
  • 5 pracowników Muzeum Okręgowego w Toruniu otrzymało nagrody Prezydenat Miasta Torunia z okazji Dnia Muzealnika. Uroczystość odbyła się 24 maja 2024 r. 18 maja obchodzony był Międzynarodowy Dzień Muzeów. Jest to coroczne święto ustanowione 28 maja 1977 r. przez Międzynarodową Radę Muzeów działającą przy UNESCO. Święto stanowi okazję do złożenia...
  • Prof. Jim Mazurkiewicz – animator współpracy polsko-amerykańskiej w naszym województwie, był 24 maja 2024 r. gościem prezydenta Torunia Pawła Gulewskiego.