Mikołaj Kopernik | www.torun.pl

Serduszko w kolorze ukraińskiej flagi

Turystyka

Mikołaj Kopernik

Twarz Mikołaja Kopernika i napis: 550. rocznica urodzin Mikołaja Kopernika.

Mikołaj Kopernik - najsłynniejszy i najwybitniejszy mieszkaniec Torunia urodził się tu 19 lutego 1473 roku przy ulicy świętej Anny. Dzisiaj to ulica Kopernika 17, a w budynku mieści się jego muzeum.

Mikołaj Kopernik, ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Toruniu

Sława Kopernika związana jest z opracowaną przez niego astronomiczną teorią heliocentryczną. Zapewniła ona Kopernikowi miejsce w gronie najwybitniejszych naukowców w dziejach ludzkości. W mieście swoich narodzin Kopernik został ochrzczony (w ówczesnym kościele parafialnym, a dzisiejszej katedrze św. Janów), spędził dzieciństwo i część swojej młodości.

Rodzice astronoma, Barbara i Mikołaj, mieli czworo dzieci: Andrzeja, Mikołaja, Barbarę i Katarzynę. Początek dzieciństwa Mikołaj spędził prawdopodobnie w domu przy Rynku Staromiejskim 36 (obecny Powszechny Dom Towarowy). Po śmierci ojca, Mikołaja, osłabła pozycja materialna jego rodziny i opiekę nad nią objął zamożny wuj, biskup Łukasz Watzenrode. Edukację Mikołaj rozpoczął w szkole miejskiej przy kościele św. Jana (róg ulicy Łaziennej i św. Jana). Zdobyte tam solidne podstawy umożliwiły mu kontynuowanie nauki. Podjął wówczas studia na uniwersyteckim wydziale sztuk wyzwolonych. W 1491 roku, w wieku 18 lat, Mikołaj pod wpływem wuja Watzenrode rozpoczął studia na Wszechnicy Krakowskiej. Opuścił wtedy rodzinne miasto, ale nigdy nie zapomniał swojego pochodzenia.

W czasie czterech lat spędzonych na krakowskiej uczelni Mikołaj zetknął się z wieloma dyscyplinami nauki i słuchał wykładów wielu wielkich uczonych. Między innymi z gramatyki, z retoryki, z poetyki, a także z astronomii, która w znaczny sposób wpłynęła na jego dalsze życie. Dzięki tym zajęciom poznawał wszelkie tajemnice astronomii i możliwe, że to właśnie w tym czasie w umyśle Mikołaja zrodziła się koncepcja teorii budowy świata odmienna od powszechnie wówczas uznawanej.

Jesienią 1495 roku udał się na Warmię do Fromborka, gdzie z pomocą wuja miał objąć godność kanonika kapituły przy tamtejszej katedrze. Jednak już po roku 1496 wyruszył do Italii i rozpoczął studia na uniwersytecie w Bolonii. Oprócz nauk prawniczych przeprowadził tam samodzielne, pierwsze obserwacje astronomiczne. Dzięki nauce języka greckiego mógł ponadto korzystać z oryginalnych tekstów starożytnych uczonych w rozwijaniu swojej pasji. W 1500 roku przebywał w Rzymie, gdzie nadal kontynuował obserwacje astronomiczne, a także praktykował przy kurii papieskiej prawo kościelne. W 1501 roku po powrocie do Fromborka Kopernik uzyskał pozwolenie kapituły warmińskiej na kontynuacje studiów medycznych w Padwie. Doskonalił tam język grecki i nadal poszerzał swoją wiedzę astronomiczną. W 1503 roku zdobył doktorat z prawa kanonicznego w Ferrarze.

Jesienią 1503 roku powrócił na Warmię do Lidzbarka, gdzie przez kilka lat przebywał na dworze biskupa Watzenrodego. Podróżował z nim wówczas na zjazdy stanów Prus Królewskich oraz spotkania z królami polskimi. Już w Lidzbarku około 1507 roku Kopernik opracował pierwszy szkic heliocentryczny budowy świata (tzw. Komentarzyk). Zawierał on tezy o potrójnym ruchu Ziemi i wysuwał Słońce na pierwszy plan we wszechświecie.

Po 1510 roku Kopernik wyjechał do Fromborka, gdzie zrezygnował z większej kariery kościelno-politycznej, a poświęcił się astronomii. W zaciszu swojego domu i na jednej z wież przy warowni fromborskiej prowadził obserwacje astronomiczne. Jednak po śmierci wuja biskupa Watzenrodego nie miał już zbyt wiele czasu na prace naukowe, gdyż pełnił wówczas wiele odpowiedzialnych funkcji administracyjnych, na przykład kanclerza kapituły. Jako kanonik warmiński piastujący różne stanowiska w administracji biskupstwa zajmował się również sprawami związanymi z obronnością Olsztyna. Pisał też rozprawy ekonomiczne i udzielał rad królowi polskiemu w sprawach związanych z obiegiem pieniężnym.

W ówczesnych czasach stosunki monetarne były skomplikowane z powodu istnienia 4 mennic: w Toruniu, Elblągu, Gdańsku i Królewcu. Częstą praktyką było przetapianie dobrej monety na gorszą, z czego ogromne korzyści czerpały nie tylko wymienione miasta, ale również zakon krzyżacki. Aby temu przeciwdziałać, Mikołaj Kopernik napisał i wygłosił na sejmiku pruskim, który odbył się w okresie od 17 do 21 marca 1522 roku w Grudziądzu, traktat o sposobie bicia pieniędzy pt. "Modus cudendi monetam". Najwięcej jednak czasu poświęcał swojemu wielkiemu dziełu astronomicznemu, do którego zbierał dane prowadząc obserwacje w Olsztynie i Fromborku oraz z literatury krytycznie przez niego ocenianej. Popierał i ciągle wzbogacał wieloma twierdzeniami swoją teorię heliocentryczną.

Schgemat Układu Słonecznego - jedna z kart De Revolutionibus...

Pierwsza redakcja dzieła "De Revolutionibus Orbium Coelestium" ("O obrotach Sfer Niebieskich") była już gotowa w 1530 roku, jednak z obawy o reakcje władz kościelnych Kopernik nie chciał jej publicznie ogłosić. Jedynie przybycie do Fromborka młodego profesora matematyki Jerzego Joachima Retyka, który był zwolennikiem poglądów Kopernika, skłoniło astronoma do opublikowania dzieła. Ostatecznie drukiem ukazało się ono w marcu 1543 roku. Przedstawiało w racjonalny sposób rzeczywiste istnienie świata i miało spowodować przewrót w poglądach na budowę wszechświata. Jednak pod koniec 1542 roku Kopernik ciężko zachorował (wylew krwi i paraliż prawego boku) i nie mógł nawet oglądać swojego wydrukowanego dzieła.

24 maja 1543 roku Kopernik zmarł we Fromborku i został pochowany w tamtejszej katedrze. W 1853 roku w Toruniu wzniesiono pomnik ku czci wielkiego astronoma, a ulicę, przy której się urodził, nazwano jego imieniem. Imię wielkiego astronoma nosi jedna z najlepszych polskich uczelni: Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz producent najsłynniejszych ciastek polskich: toruńskich pierników - Fabryka Cukiernicza "Kopernik" w Toruniu.


Warto zobaczyć:


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Miasto, Sport
    Mirosław Ziętarski, wioślarz AZS UMK, zwyciężył w XX Plebiscycie na Sportowca Torunia 2022 Roku. Wyróżnienie odebrał 28 stycznia 2023 r. podczas XIII Balu Sportowca w Centrum Kulturalno-Kongresowym Jordanki.To największy Bal w Toruniu i regionie.
  • Miasto
    W Międzynarodowym Centrum Spotkań Młodzieży przy ul. Łokietka w Toruniu 28 stycznia 2023 r. odbył się V Bal Osób Niepełnosprawnych.
  • Miasto, Sport
    Ślizgawka przy muzyce, konkursy, animacje i zabawy ze sportowcami. W sobotę 28 stycznia 2023 r. na lodowisku Tor-Tor przy ul. Bema odbyła się impreza Ferie na Start 2023!
  • Miasto, Sport
    Ekaterina Kurakowa z toruńskiego MKS Axel zajęła czwarte miejsce w konkurencji solistek podczas Mistrzostw Europy w Łyżwiarstwie Figurowym 2023.
  • Miasto
    W Galerii Copernicus przy ul. Żółkiewskiego odbyło się Wielkie Wiosłowanie dla WOŚP. Kolejny rok z rzędu rzędu torunianie z Prezydentem Michałem Zaleskim na czele okazali się najlepsi.
  • Miasto
    Prezydent Miasta Torunia ogłosił przetarg ustny nieograniczony na sprzedaż lokalu mieszkalnego przy ul. Poznańskiej 81/5.
  • Dziewięć par małżeńskich odebrało Medale za Długoletnie Pożycie Małżeńskie. Odznaczenia wręczył prezydent Torunia Michał Zaleski na uroczystości, która odbyła się 27 stycznia 2023 r. w Ratuszu Staromiejskim.
  • Tradycyjnie przed wielkim finałem do Urzędu Miasta Torunia zawitała Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy. 27 stycznia 2023 r. wolontariusze orkiestry kwestowali w kilku budynkach magistratu.
  • Prezydent Miasta Torunia ogłosił przetarg ustny nieograniczony na sprzedaż lokalu niemieszkalnego o funkcji gospodarczej, stanowiącego własność Gminy Miasta Toruń, usytuowanego w budynku położonym przy ul. Jana Matejki 16-18.
  • Po 40 latach pracy z Urzędem Miasta Torunia żegnają się odchodzący na emeryturę pracownicy: Aleksandra Jasińska i Zbigniew Chętkowski.
  • Na sesji 26 stycznia 2023 r. Rada Miasta zatwierdziła programy naprawcze dla Zakładu Pielęgnacyjno - Opiekuńczego i Specjalistycznego Szpitala Miejskiego w Toruniu.
  • W dyskusji, która odbyła się w czwartek 26 stycznia 2023 r. w siedzibie Książnicy Kopernikańskiej, wzięli udział trzej znakomici naukowcy.
  • Od poniedziałku 30 stycznia 2023 r. zmieni się organizacja ruchu drogowego na Szosie Chełmińskiej w rejonie ul. Małachowskiego.
  • Kilkanaście linii autobusowych i tramwajowych będzie miało przystanki na węźle przesiadkowym na al. Solidarności. Ponowne uruchomienie ważnego punktu przesiadkowego na komunikacyjnej mapie Torunia już w sobotę 28 stycznia 2023 r.