Mikołaj Kopernik | www.torun.pl

Turystyka

Mikołaj Kopernik

Mikołaj Kopernik - najsłynniejszy i najwybitniejszy mieszkaniec Torunia urodził się tu 19 lutego 1473 roku przy ulicy świętej Anny. Dzisiaj to ulica Kopernika 17, a w budynku mieści się jego muzeum.

Mikołaj Kopernik, ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Toruniu

Sława Kopernika związana jest z opracowaną przez niego astronomiczną teorią heliocentryczną. Zapewniła ona Kopernikowi miejsce w gronie najwybitniejszych naukowców w dziejach ludzkości. W mieście swoich narodzin Kopernik został ochrzczony (w ówczesnym kościele parafialnym, a dzisiejszej katedrze św. Janów), spędził dzieciństwo i część swojej młodości.

Rodzice astronoma, Barbara i Mikołaj, mieli czworo dzieci: Andrzeja, Mikołaja, Barbarę i Katarzynę. Początek dzieciństwa Mikołaj spędził prawdopodobnie w domu przy Rynku Staromiejskim 36 (obecny Powszechny Dom Towarowy). Po śmierci ojca, Mikołaja, osłabła pozycja materialna jego rodziny i opiekę nad nią objął zamożny wuj, biskup Łukasz Watzenrode. Edukację Mikołaj rozpoczął w szkole miejskiej przy kościele św. Jana (róg ulicy Łaziennej i św. Jana). Zdobyte tam solidne podstawy umożliwiły mu kontynuowanie nauki. Podjął wówczas studia na uniwersyteckim wydziale sztuk wyzwolonych. W 1491 roku, w wieku 18 lat, Mikołaj pod wpływem wuja Watzenrode rozpoczął studia na Wszechnicy Krakowskiej. Opuścił wtedy rodzinne miasto, ale nigdy nie zapomniał swojego pochodzenia.

W czasie czterech lat spędzonych na krakowskiej uczelni Mikołaj zetknął się z wieloma dyscyplinami nauki i słuchał wykładów wielu wielkich uczonych. Między innymi z gramatyki, z retoryki, z poetyki, a także z astronomii, która w znaczny sposób wpłynęła na jego dalsze życie. Dzięki tym zajęciom poznawał wszelkie tajemnice astronomii i możliwe, że to właśnie w tym czasie w umyśle Mikołaja zrodziła się koncepcja teorii budowy świata odmienna od powszechnie wówczas uznawanej.

Jesienią 1495 roku udał się na Warmię do Fromborka, gdzie z pomocą wuja miał objąć godność kanonika kapituły przy tamtejszej katedrze. Jednak już po roku 1496 wyruszył do Italii i rozpoczął studia na uniwersytecie w Bolonii. Oprócz nauk prawniczych przeprowadził tam samodzielne, pierwsze obserwacje astronomiczne. Dzięki nauce języka greckiego mógł ponadto korzystać z oryginalnych tekstów starożytnych uczonych w rozwijaniu swojej pasji. W 1500 roku przebywał w Rzymie, gdzie nadal kontynuował obserwacje astronomiczne, a także praktykował przy kurii papieskiej prawo kościelne. W 1501 roku po powrocie do Fromborka Kopernik uzyskał pozwolenie kapituły warmińskiej na kontynuacje studiów medycznych w Padwie. Doskonalił tam język grecki i nadal poszerzał swoją wiedzę astronomiczną. W 1503 roku zdobył doktorat z prawa kanonicznego w Ferrarze.

Jesienią 1503 roku powrócił na Warmię do Lidzbarka, gdzie przez kilka lat przebywał na dworze biskupa Watzenrodego. Podróżował z nim wówczas na zjazdy stanów Prus Królewskich oraz spotkania z królami polskimi. Już w Lidzbarku około 1507 roku Kopernik opracował pierwszy szkic heliocentryczny budowy świata (tzw. Komentarzyk). Zawierał on tezy o potrójnym ruchu Ziemi i wysuwał Słońce na pierwszy plan we wszechświecie.

Po 1510 roku Kopernik wyjechał do Fromborka, gdzie zrezygnował z większej kariery kościelno-politycznej, a poświęcił się astronomii. W zaciszu swojego domu i na jednej z wież przy warowni fromborskiej prowadził obserwacje astronomiczne. Jednak po śmierci wuja biskupa Watzenrodego nie miał już zbyt wiele czasu na prace naukowe, gdyż pełnił wówczas wiele odpowiedzialnych funkcji administracyjnych, na przykład kanclerza kapituły. Jako kanonik warmiński piastujący różne stanowiska w administracji biskupstwa zajmował się również sprawami związanymi z obronnością Olsztyna. Pisał też rozprawy ekonomiczne i udzielał rad królowi polskiemu w sprawach związanych z obiegiem pieniężnym.

W ówczesnych czasach stosunki monetarne były skomplikowane z powodu istnienia 4 mennic: w Toruniu, Elblągu, Gdańsku i Królewcu. Częstą praktyką było przetapianie dobrej monety na gorszą, z czego ogromne korzyści czerpały nie tylko wymienione miasta, ale również zakon krzyżacki. Aby temu przeciwdziałać, Mikołaj Kopernik napisał i wygłosił na sejmiku pruskim, który odbył się w okresie od 17 do 21 marca 1522 roku w Grudziądzu, traktat o sposobie bicia pieniędzy pt. "Modus cudendi monetam". Najwięcej jednak czasu poświęcał swojemu wielkiemu dziełu astronomicznemu, do którego zbierał dane prowadząc obserwacje w Olsztynie i Fromborku oraz z literatury krytycznie przez niego ocenianej. Popierał i ciągle wzbogacał wieloma twierdzeniami swoją teorię heliocentryczną.

Schgemat Układu Słonecznego - jedna z kart De Revolutionibus...

Pierwsza redakcja dzieła "De Revolutionibus Orbium Coelestium" ("O obrotach Sfer Niebieskich") była już gotowa w 1530 roku, jednak z obawy o reakcje władz kościelnych Kopernik nie chciał jej publicznie ogłosić. Jedynie przybycie do Fromborka młodego profesora matematyki Jerzego Joachima Retyka, który był zwolennikiem poglądów Kopernika, skłoniło astronoma do opublikowania dzieła. Ostatecznie drukiem ukazało się ono w marcu 1543 roku. Przedstawiało w racjonalny sposób rzeczywiste istnienie świata i miało spowodować przewrót w poglądach na budowę wszechświata. Jednak pod koniec 1542 roku Kopernik ciężko zachorował (wylew krwi i paraliż prawego boku) i nie mógł nawet oglądać swojego wydrukowanego dzieła.

24 maja 1543 roku Kopernik zmarł we Fromborku i został pochowany w tamtejszej katedrze. W 1853 roku w Toruniu wzniesiono pomnik ku czci wielkiego astronoma, a ulicę, przy której się urodził, nazwano jego imieniem. Imię wielkiego astronoma nosi jedna z najlepszych polskich uczelni: Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz producent najsłynniejszych ciastek polskich: toruńskich pierników - Fabryka Cukiernicza "Kopernik" w Toruniu.


>>> ZOBACZ serwis Nicolaus Copernicus Thorunensis


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Kasia Zillmann ze srebrem i flagą Torunia, fot. AZS UMK
    Miasto, Sport
    Od 28 lipca 2021 r. w Toruniu nazwa "Katarzynka" kojarzyć się będzie nie tylko ze słynnym piernikiem, ale przede wszystkim z wioślarką Katarzyną Zillmann, która tego dnia wraz z Agnieszką Kobus-Zawojską, Marią Sajdak, Martą Wieliczko wywalczyła srebro olimpijskie w czwórce podwójnej.
  • Zdjęcie z I nagrodą
    Eko, Kultura
    Znamy laureatów konkursu fotograficznego "Zielone kreacje Torunia". Ogłoszony przez Prezydenta Miasta Torunia konkurs zwraca uwagę na urokliwe zakątki toruńskiej zieleni.
  • Samolot stoi przed hangarem na toruńskim lotnisku
    Miasto
    Lotnisko toruńskie będzie gospodarzem Mistrzostw Świata w Akrobacji Samolotowej w klasie Advanced.
  • grafika - przypomnienie o obowiązku spisowym
    Miasto
    Niespełna połowa torunian spisała się w Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań. Przypominamy, że tegoroczny spis jest obowiązkowy, a za niedopełnienie obowiązku grożą wysokie kary. Czas na spisanie się jest do 30 września 2021 r.
  • Na zdjęciu widać żółto-niebieski tramwaj
    Miasto, MZK
    Przystanek tramwajowy „Jamontta” w kierunku centrum (dla linii nr 1 i nocnej 1N) będzie zawieszony od 1 sierpnia 2021 r.
  • Duża zjeżdżalnia na placu zabaw
    Miasto
    Jakie działania warto podjąć, żeby miejskie place zabaw były zawsze czyste, bezpieczne, zadbane i aby przyjemnie spędzało się na nich czas zarówno dzieciom, jak i ich opiekunom – nad tym zastanowimy się w ramach konsultacji społecznych.
  • W przyszłym tygodniu wraz ze Strażą Miejską rozpoczynamy w Toruniu akcję szczepienną osób w kryzysie bezdomności. To kolejne działanie miasta ułatwiające dostęp do szczepień przeciwko COVID-19.
  • Zapraszamy do udziału w konsultacjach społecznych dotyczących stworzenia w Toruniu woonerfu, czyli przestrzeni w mieście, która łączy potrzeby wielu użytkowników danej ulicy.
  • Dziewięć zachorowań na COVID-19 i jeden zgon w wyniku zakażenia wirusem – to dane epidemiczne obejmujące lipiec 2021 roku.
  • W dniu 29 lipca 2021 roku prezydent Michał Zaleski pożegnał odchodzącego ze stanowiska Komendanta Centrum Szkolenia Wojsk Obrony Terytorialnej w Toruniu płk Krzysztofa Leszczyńskiego.
  • Od niedzieli 1 sierpnia 2021 r. na Szosę Lubicką wracają tramwaje linii nr 1 i 1N. W związku z tym, zastępcza komunikacja autobusowa na odcinku od al. Solidarności do pętli „Olimpijska” (autobusy linii nr 51 i 51N) oraz tramwajowa na odcinku od Alei Solidarności do pętli „Uniwersytet” (tramwaj linii nr 8 i 8N) zostaje zawieszona. Komunikacja...
  • Wydarzenia związane z 77. rocznicą wybuchu Powstania Warszawskiego, kolejne imprezy Artus Festivalu, nowy seans w Planetarium, a dla miłośników sportu Wielka Koszykarska Feta u Kopernika – tak zapowiada się toruński weekend wyznaczający połowę wakacji.
  • Od 2 do 31 sierpnia 2021 r. zawieszone zostają konsultacje związane z zakładaniem działalności gospodarczej.
  • Na emeryturę odchodzi z Urzędu Miasta Torunia duża grupa długoletnich pracowników. 29 lipca 2021 r. pożegnał ich prezydent Torunia Michał Zaleski.