www.torun.pl

Turystyka

Mikołaj Kopernik

Mikołaj Kopernik - najsłynniejszy i najwybitniejszy mieszkaniec Torunia urodził się tu 19 lutego 1473 roku przy ulicy świętej Anny. Dzisiaj to ulica Kopernika 17, a w budynku mieści się jego muzeum.

Mikołaj Kopernik, ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Toruniu

Sława Kopernika związana jest z opracowaną przez niego astronomiczną teorią heliocentryczną. Zapewniła ona Kopernikowi miejsce w gronie najwybitniejszych naukowców w dziejach ludzkości. W mieście swoich narodzin Kopernik został ochrzczony (w ówczesnym kościele parafialnym, a dzisiejszej katedrze św. Janów), spędził dzieciństwo i część swojej młodości.

Rodzice astronoma, Barbara i Mikołaj, mieli czworo dzieci: Andrzeja, Mikołaja, Barbarę i Katarzynę. Początek dzieciństwa Mikołaj spędził prawdopodobnie w domu przy Rynku Staromiejskim 36 (obecny Powszechny Dom Towarowy). Po śmierci ojca, Mikołaja, osłabła pozycja materialna jego rodziny i opiekę nad nią objął zamożny wuj, biskup Łukasz Watzenrode. Edukację Mikołaj rozpoczął w szkole miejskiej przy kościele św. Jana (róg ulicy Łaziennej i św. Jana). Zdobyte tam solidne podstawy umożliwiły mu kontynuowanie nauki. Podjął wówczas studia na uniwersyteckim wydziale sztuk wyzwolonych. W 1491 roku, w wieku 18 lat, Mikołaj pod wpływem wuja Watzenrode rozpoczął studia na Wszechnicy Krakowskiej. Opuścił wtedy rodzinne miasto, ale nigdy nie zapomniał swojego pochodzenia.

W czasie czterech lat spędzonych na krakowskiej uczelni Mikołaj zetknął się z wieloma dyscyplinami nauki i słuchał wykładów wielu wielkich uczonych. Między innymi z gramatyki, z retoryki, z poetyki, a także z astronomii, która w znaczny sposób wpłynęła na jego dalsze życie. Dzięki tym zajęciom poznawał wszelkie tajemnice astronomii i możliwe, że to właśnie w tym czasie w umyśle Mikołaja zrodziła się koncepcja teorii budowy świata odmienna od powszechnie wówczas uznawanej.

Jesienią 1495 roku udał się na Warmię do Fromborka, gdzie z pomocą wuja miał objąć godność kanonika kapituły przy tamtejszej katedrze. Jednak już po roku 1496 wyruszył do Italii i rozpoczął studia na uniwersytecie w Bolonii. Oprócz nauk prawniczych przeprowadził tam samodzielne, pierwsze obserwacje astronomiczne. Dzięki nauce języka greckiego mógł ponadto korzystać z oryginalnych tekstów starożytnych uczonych w rozwijaniu swojej pasji. W 1500 roku przebywał w Rzymie, gdzie nadal kontynuował obserwacje astronomiczne, a także praktykował przy kurii papieskiej prawo kościelne. W 1501 roku po powrocie do Fromborka Kopernik uzyskał pozwolenie kapituły warmińskiej na kontynuacje studiów medycznych w Padwie. Doskonalił tam język grecki i nadal poszerzał swoją wiedzę astronomiczną. W 1503 roku zdobył doktorat z prawa kanonicznego w Ferrarze.

Jesienią 1503 roku powrócił na Warmię do Lidzbarka, gdzie przez kilka lat przebywał na dworze biskupa Watzenrodego. Podróżował z nim wówczas na zjazdy stanów Prus Królewskich oraz spotkania z królami polskimi. Już w Lidzbarku około 1507 roku Kopernik opracował pierwszy szkic heliocentryczny budowy świata (tzw. Komentarzyk). Zawierał on tezy o potrójnym ruchu Ziemi i wysuwał Słońce na pierwszy plan we wszechświecie.

Po 1510 roku Kopernik wyjechał do Fromborka, gdzie zrezygnował z większej kariery kościelno-politycznej, a poświęcił się astronomii. W zaciszu swojego domu i na jednej z wież przy warowni fromborskiej prowadził obserwacje astronomiczne. Jednak po śmierci wuja biskupa Watzenrodego nie miał już zbyt wiele czasu na prace naukowe, gdyż pełnił wówczas wiele odpowiedzialnych funkcji administracyjnych, na przykład kanclerza kapituły. Jako kanonik warmiński piastujący różne stanowiska w administracji biskupstwa zajmował się również sprawami związanymi z obronnością Olsztyna. Pisał też rozprawy ekonomiczne i udzielał rad królowi polskiemu w sprawach związanych z obiegiem pieniężnym.

W ówczesnych czasach stosunki monetarne były skomplikowane z powodu istnienia 4 mennic: w Toruniu, Elblągu, Gdańsku i Królewcu. Częstą praktyką było przetapianie dobrej monety na gorszą, z czego ogromne korzyści czerpały nie tylko wymienione miasta, ale również zakon krzyżacki. Aby temu przeciwdziałać, Mikołaj Kopernik napisał i wygłosił na sejmiku pruskim, który odbył się w okresie od 17 do 21 marca 1522 roku w Grudziądzu, traktat o sposobie bicia pieniędzy pt. "Modus cudendi monetam". Najwięcej jednak czasu poświęcał swojemu wielkiemu dziełu astronomicznemu, do którego zbierał dane prowadząc obserwacje w Olsztynie i Fromborku oraz z literatury krytycznie przez niego ocenianej. Popierał i ciągle wzbogacał wieloma twierdzeniami swoją teorię heliocentryczną.

Schgemat Układu Słonecznego - jedna z kart De Revolutionibus...

Pierwsza redakcja dzieła "De Revolutionibus Orbium Coelestium" ("O obrotach Sfer Niebieskich") była już gotowa w 1530 roku, jednak z obawy o reakcje władz kościelnych Kopernik nie chciał jej publicznie ogłosić. Jedynie przybycie do Fromborka młodego profesora matematyki Jerzego Joachima Retyka, który był zwolennikiem poglądów Kopernika, skłoniło astronoma do opublikowania dzieła. Ostatecznie drukiem ukazało się ono w marcu 1543 roku. Przedstawiało w racjonalny sposób rzeczywiste istnienie świata i miało spowodować przewrót w poglądach na budowę wszechświata. Jednak pod koniec 1542 roku Kopernik ciężko zachorował (wylew krwi i paraliż prawego boku) i nie mógł nawet oglądać swojego wydrukowanego dzieła.

24 maja 1543 roku Kopernik zmarł we Fromborku i został pochowany w tamtejszej katedrze. W 1853 roku w Toruniu wzniesiono pomnik ku czci wielkiego astronoma, a ulicę, przy której się urodził, nazwano jego imieniem. Imię wielkiego astronoma nosi jedna z najlepszych polskich uczelni: Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz producent najsłynniejszych ciastek polskich: toruńskich pierników - Fabryka Cukiernicza "Kopernik" w Toruniu.


>>> ZOBACZ serwis Nicolaus Copernicus Thorunensis


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Na zdjęciu widać stojący na światłach autobus linii nr 14, obok stoi samochód osobowy
    Miasto, MZK
    Od 22 października 2020 r. wycofany zostanie dodatkowy kurs na linii nr 14 o godz. 5:18 z ul. Okólnej w kierunku ul. Mazowieckiej.
  • Neon z napisem "Camerimage"
    Kultura, Miasto
    Publikujemy stanowisko Zarządu Lokalnej Organizacji Turystycznej Toruń w sprawie budowy Europejskiego Centrum Filmowego Camerimage.
  • Na zdjęciu wnętrze Toruńskiego Centrum Targowego
    Miasto
    Prezydent Torunia Michał Zaleski poinformował Wojewodę Kujawsko-Pomorskiego Mikołaja Bogdanowicza o możliwej lokalizacji szpitala tymczasowego. W razie potrzeby udostępnione do tego celu ma być Toruńskie Centrum Targowe.
  • Na zdjęciu widać teren inwestycyjny przy ul. Świdnickiej
    Biznes, Miasto
    20 października 2020 roku podczas przetargu w Wydziale Gospodarki Nieruchomościami została sprzedana kolejna działka w Strefie Inwestycyjno-Logistycznej Toruń-Wschód. Prawie pół miliona złotych wpłynie do miejskiej kasy.
  • Na zdjęciu pracowniczka medyczna trzyma fiolkę z wymazem
    Miasto
    Prezydent Torunia Michał Zaleski wdrożył procedurę tworzenia nowych punktów pobrań, w których wykonać będzie można test na obecność koronawirusa. Działać będą one w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia.
  • Samochody jadące wzdłuż oświetlonej nocą Szosy Lubickiej
    Służby miejskie zakończyły przegląd oświetlenia na toruńskich osiedlach. Zadecydowano o wprowadzeniu korekt na 11 ulicach z 26 objętych oszczędnościami energetycznymi ze względu na pandemię i zmniejszone wpływy do budżetu miasta.
  • Maja Błażejewska z KS Centuria Toruń wygrała osiemnastoosobową drabinkę na Ogólnopolskiej Olimpiadzie Młodzieży, która odbyła się w dniach 16-18 października 2020 r. w Puławach i drugi raz z rzędu wywalczyła tytuł Mistrzyni Polski kadetek w taekwondo olimpijskim.
  • W Pruszkowie w dniach 16-18 października 2020 r. rozegrane zostały Torowe Mistrzostwa Polski w konkurencjach nieolimpijskich dla juniorów oraz Mistrzostwa Polski Krajowego Zrzeszenia Ludowych Zespołów Sportowych (zawodnicy od kategorii junior młodszy aż do kategorii młodzieżowiec). Trzydniowe zawody stanowiły ostatnie przetarcie przed torowymi...
  • W ciągu trzech tygodni października w Toruniu zakaziło się koronawirusem 790 osób! Z wtorku na środę 20/21.10 liczba chorych na Covid-19 wzrosła o 194 osoby.
  • Do czwartku 22 października 2020 r. do godzin wieczornych trwać będą ćwiczenia na poligonie w Toruniu. W mieście będzie słychać dźwięk wybuchów.
  • Decyzją Wojewody Kujawsko-Pomorskiego od 21 października 2020 r. do odwołania zawieszona zostaje działalność niektórych placówek dla seniorów i osób z niepełnosprawnościami.
  • Od 21 i 22 października - dodatkowe kursy na linii nr 40. W związku z ograniczeniami w dopuszczalnej liczbie pasażerów podróżujących środkami transportu publicznego na jednym z bardziej obciążonych odcinków linii nr 40 wprowadzone zostaną dodatkowe kursy.
  • Wyniki analizy przeprowadzonej przez Yanosik i Be-Mobile potwierdzają słuszność zaleceń Miejskiego Zarządu Dróg, który w związku z remontem mostu zaleca objazd mostem gen. Elżbiety Zawackiej.
  • Legendarny lokalny zakład działający od ponad 60 lat. Prawdziwi mistrzowie w swoim fachu. W kolejnym odcinku cyklu „Starówka Mistrzów” odwiedziliśmy Toruńską Wytwórnię Stempli przy Placu Rapackiego.