Mikołaj Kopernik | www.torun.pl

Serduszko w kolorze ukraińskiej flagi - niebieski i żółty, poziomy pas.

Flaga Unii Europejskiej. Żółte gwiazdki ułożone w okrąg na niebieskim tle. Pod flagą napis Unia Europejska.

Turystyka

Mikołaj Kopernik

Twarz Mikołaja Kopernika i napis: 550. rocznica urodzin Mikołaja Kopernika.

Mikołaj Kopernik - najsłynniejszy i najwybitniejszy mieszkaniec Torunia urodził się tu 19 lutego 1473 roku przy ulicy świętej Anny. Dzisiaj to ulica Kopernika 17, a w budynku mieści się jego muzeum.

Mikołaj Kopernik, ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Toruniu

Sława Kopernika związana jest z opracowaną przez niego astronomiczną teorią heliocentryczną. Zapewniła ona Kopernikowi miejsce w gronie najwybitniejszych naukowców w dziejach ludzkości. W mieście swoich narodzin Kopernik został ochrzczony (w ówczesnym kościele parafialnym, a dzisiejszej katedrze św. Janów), spędził dzieciństwo i część swojej młodości.

Rodzice astronoma, Barbara i Mikołaj, mieli czworo dzieci: Andrzeja, Mikołaja, Barbarę i Katarzynę. Początek dzieciństwa Mikołaj spędził prawdopodobnie w domu przy Rynku Staromiejskim 36 (obecny Powszechny Dom Towarowy). Po śmierci ojca, Mikołaja, osłabła pozycja materialna jego rodziny i opiekę nad nią objął zamożny wuj, biskup Łukasz Watzenrode. Edukację Mikołaj rozpoczął w szkole miejskiej przy kościele św. Jana (róg ulicy Łaziennej i św. Jana). Zdobyte tam solidne podstawy umożliwiły mu kontynuowanie nauki. Podjął wówczas studia na uniwersyteckim wydziale sztuk wyzwolonych. W 1491 roku, w wieku 18 lat, Mikołaj pod wpływem wuja Watzenrode rozpoczął studia na Wszechnicy Krakowskiej. Opuścił wtedy rodzinne miasto, ale nigdy nie zapomniał swojego pochodzenia.

W czasie czterech lat spędzonych na krakowskiej uczelni Mikołaj zetknął się z wieloma dyscyplinami nauki i słuchał wykładów wielu wielkich uczonych. Między innymi z gramatyki, z retoryki, z poetyki, a także z astronomii, która w znaczny sposób wpłynęła na jego dalsze życie. Dzięki tym zajęciom poznawał wszelkie tajemnice astronomii i możliwe, że to właśnie w tym czasie w umyśle Mikołaja zrodziła się koncepcja teorii budowy świata odmienna od powszechnie wówczas uznawanej.

Jesienią 1495 roku udał się na Warmię do Fromborka, gdzie z pomocą wuja miał objąć godność kanonika kapituły przy tamtejszej katedrze. Jednak już po roku 1496 wyruszył do Italii i rozpoczął studia na uniwersytecie w Bolonii. Oprócz nauk prawniczych przeprowadził tam samodzielne, pierwsze obserwacje astronomiczne. Dzięki nauce języka greckiego mógł ponadto korzystać z oryginalnych tekstów starożytnych uczonych w rozwijaniu swojej pasji. W 1500 roku przebywał w Rzymie, gdzie nadal kontynuował obserwacje astronomiczne, a także praktykował przy kurii papieskiej prawo kościelne. W 1501 roku po powrocie do Fromborka Kopernik uzyskał pozwolenie kapituły warmińskiej na kontynuacje studiów medycznych w Padwie. Doskonalił tam język grecki i nadal poszerzał swoją wiedzę astronomiczną. W 1503 roku zdobył doktorat z prawa kanonicznego w Ferrarze.

Jesienią 1503 roku powrócił na Warmię do Lidzbarka, gdzie przez kilka lat przebywał na dworze biskupa Watzenrodego. Podróżował z nim wówczas na zjazdy stanów Prus Królewskich oraz spotkania z królami polskimi. Już w Lidzbarku około 1507 roku Kopernik opracował pierwszy szkic heliocentryczny budowy świata (tzw. Komentarzyk). Zawierał on tezy o potrójnym ruchu Ziemi i wysuwał Słońce na pierwszy plan we wszechświecie.

Po 1510 roku Kopernik wyjechał do Fromborka, gdzie zrezygnował z większej kariery kościelno-politycznej, a poświęcił się astronomii. W zaciszu swojego domu i na jednej z wież przy warowni fromborskiej prowadził obserwacje astronomiczne. Jednak po śmierci wuja biskupa Watzenrodego nie miał już zbyt wiele czasu na prace naukowe, gdyż pełnił wówczas wiele odpowiedzialnych funkcji administracyjnych, na przykład kanclerza kapituły. Jako kanonik warmiński piastujący różne stanowiska w administracji biskupstwa zajmował się również sprawami związanymi z obronnością Olsztyna. Pisał też rozprawy ekonomiczne i udzielał rad królowi polskiemu w sprawach związanych z obiegiem pieniężnym.

W ówczesnych czasach stosunki monetarne były skomplikowane z powodu istnienia 4 mennic: w Toruniu, Elblągu, Gdańsku i Królewcu. Częstą praktyką było przetapianie dobrej monety na gorszą, z czego ogromne korzyści czerpały nie tylko wymienione miasta, ale również zakon krzyżacki. Aby temu przeciwdziałać, Mikołaj Kopernik napisał i wygłosił na sejmiku pruskim, który odbył się w okresie od 17 do 21 marca 1522 roku w Grudziądzu, traktat o sposobie bicia pieniędzy pt. "Modus cudendi monetam". Najwięcej jednak czasu poświęcał swojemu wielkiemu dziełu astronomicznemu, do którego zbierał dane prowadząc obserwacje w Olsztynie i Fromborku oraz z literatury krytycznie przez niego ocenianej. Popierał i ciągle wzbogacał wieloma twierdzeniami swoją teorię heliocentryczną.

Schgemat Układu Słonecznego - jedna z kart De Revolutionibus...

Pierwsza redakcja dzieła "De Revolutionibus Orbium Coelestium" ("O obrotach Sfer Niebieskich") była już gotowa w 1530 roku, jednak z obawy o reakcje władz kościelnych Kopernik nie chciał jej publicznie ogłosić. Jedynie przybycie do Fromborka młodego profesora matematyki Jerzego Joachima Retyka, który był zwolennikiem poglądów Kopernika, skłoniło astronoma do opublikowania dzieła. Ostatecznie drukiem ukazało się ono w marcu 1543 roku. Przedstawiało w racjonalny sposób rzeczywiste istnienie świata i miało spowodować przewrót w poglądach na budowę wszechświata. Jednak pod koniec 1542 roku Kopernik ciężko zachorował (wylew krwi i paraliż prawego boku) i nie mógł nawet oglądać swojego wydrukowanego dzieła.

24 maja 1543 roku Kopernik zmarł we Fromborku i został pochowany w tamtejszej katedrze. W 1853 roku w Toruniu wzniesiono pomnik ku czci wielkiego astronoma, a ulicę, przy której się urodził, nazwano jego imieniem. Imię wielkiego astronoma nosi jedna z najlepszych polskich uczelni: Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz producent najsłynniejszych ciastek polskich: toruńskich pierników - Fabryka Cukiernicza "Kopernik" w Toruniu.


Warto zobaczyć:


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Na zdjęciu: na scenie stoją mężczyzna i kobieta w eleganckich strojach
    Kultura, Miasto
    „Nie ma jak u mamy” – to coroczny koncert z okazji Dnia Matki, organizowany przez marszałka województwa kujawsko-pomorskiego. W 2024 r. blisko 6000 gości powitał prezydent Torunia Paweł Gulewski.
  • Zastępczyni prezydenta Dagmara Zielińska podczas pikniku
    Kultura, Miasto
    Dziesiątki kolorowych stanowisk, a w nich ciekawe eksperymenty i warsztaty rozwijające umysł, kreatywność i ciekawość. Tak wyglądał 25 maja 2024 r. piknik Naukowa Petarda w Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy.
  • Na zdjęciu: kompozytor Krzesimir Dębski z medalem na szyi, obok prezydent Torunia Paweł Gulewski i dyrektor TOS Przemysław Kempiński
    Kultura, Miasto
    Wyjątkowy prezent dla mam z okazji ich święta przygotowała Toruńska Orkiestra Symfoniczna – 26 maja 2024 r. wystąpiła pod batutą Krzesimira Dębskiego z koncertem muzyki filmowej.
  • Na zdjęciu: zastępca prezydenta Artur Szponka wręcza nagrodę nastolatce, z tyłu stoja pozostali uczestnicy konkursu wokalnego
    Kultura, Miasto
    26 maja 2024 r. zakończyła się pierwsza edycja Festiwalu Twórczości dla Dzieci i Młodzieży Arte! Gościem specjalnym koncertu finałowego był Mezo.
  • Zalane wodą Wały gen. Sikorskiego w piątkowe popołudnie, fot. Małgorzata Litwin
    Drogi, Miasto
    Potężna ulewa i gradobicie nawiedziły Toruń w piątek 24 maja 2024 r. Służby miejskie ruszyły do działania.
  • Teren tzw. Wrzosowiska z lotu ptaka
    Miasto
    Będą zmiany na Wrzosowisku i Winnicy. Przystąpienie do prac nad miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego zapowiedział 24 maja 2024 r. Prezydent Torunia Paweł Gulewski.
  • Od turnieju piłkarskich skrzatów czyli najmłodszych adeptów futbolu z Akademii Pomorzanina rozpoczął się 25 maja 2024 r. kolejny "Weekend z Pomorzaninem", odbywający się tym razem pod patronatem Miasta Toruń.
  • Po ulewnym piątku, także sobota 25 maja zapowiada się w Toruniu burzowo. Załamanie pogody jest spodziewane w godzinach popołudniowych.
  • Koncert reprezentacyjnego Zespołu Artystycznego Wojska Polskiego w CKK Jordanki zainaugurował 24 maja 2024 r. obchody Święta Centrum Szkolenia Wojsk Obrony Terytorialnej w Toruniu. Jednostka powstała w 2018 r. i jest jedynym w Polsce centrum szkolenia tego rodzaju Sił Zbrojnych. W 2020 r. nadano jej imię kpt. Eugeniusza Konopackiego pseud. Trzaska...
  • Potężna ulewa i gradobicie nawiedziły Toruń w piątek 24 maja 2024 r. Służby miejskie ruszyły do działania.
  • Będą zmiany na Wrzosowisku i Winnicy. Przystąpienie do prac nad miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego zapowiedział 24 maja 2024 r. Prezydent Torunia Paweł Gulewski.
  • Na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu w piątek 24 maja 2024 r. odsłonięto tablicę poświęconą pamięci prof. Ryszarda Łaszewskiego. Imieniem profesora nazwano jedną z sal reprezentacyjnych.
  • 5 pracowników Muzeum Okręgowego w Toruniu otrzymało nagrody Prezydenat Miasta Torunia z okazji Dnia Muzealnika. Uroczystość odbyła się 24 maja 2024 r. 18 maja obchodzony był Międzynarodowy Dzień Muzeów. Jest to coroczne święto ustanowione 28 maja 1977 r. przez Międzynarodową Radę Muzeów działającą przy UNESCO. Święto stanowi okazję do złożenia...
  • Prof. Jim Mazurkiewicz – animator współpracy polsko-amerykańskiej w naszym województwie, był 24 maja 2024 r. gościem prezydenta Torunia Pawła Gulewskiego.