Wiślana panorama Torunia | www.torun.pl

Serduszko w kolorze ukraińskiej flagi

Turystyka

Wiślana panorama Torunia

Wiślana panorama Torunia

Urok i harmonia widoku Torunia od strony Wisły sprawiają, że rzeczna panorama miasta jest jednym z jego symboli i znaków rozpoznawczych. Pełną panoramę najlepiej ogląda się z punktu widokowego przy ul. Majdany na lewym brzegu Wisły. Tu znajdował się w przeszłości początek nieistniejącego obecnie mostu, połączonego po stronie starówki z Bramą Mostową.

Granice najpiękniejszej części wiślanej panoramy Torunia wyznaczają dwa mosty: drogowy im. J. Piłsudskiego oraz kolejowy im. E. Malinowskiego. Między nimi, na prawym brzegu Wisły, znajdują się zabudowania toruńskiej starówki. O specyfice toruńskiej panoramy decydują monumentalne budynki (katedra, kościoły, wieża Ratusza Staromiejskiego, ciągi kamienic i spichrzy), okazałe pozostałości średniowiecznego i późniejszego systemu obronnego miasta (bramy i baszty miejskie, mury obronne, pozostałości zamku krzyżackiego, bastiony), a także zagospodarowane, schodkowe nabrzeże Bulwaru Filadelfijskiego, które jest miejscem spacerowym wzdłuż całej starówki. Panorama toruńska nabiera niezwykłego charakteru w nocy dzięki stylowej iluminacji. Setki specjalnie wkomponowanych w zabytkową zabudowę lamp podświetla wówczas najcenniejsze obiekty i odbija się w wodach przepływającej poniżej Wisły.

Patrząc na toruńską panoramę z punktu widokowego przy ul. Majdany, zobaczymy od zachodniej strony do wschodniej: most drogowy im. J. Piłsudskiego, w pobliżu jego styku z brzegiem znajduje się forteczna tama grodzy, ustawiony prostopadle do brzegu, okazały budynek Koszar Racławickich, następnie zespół gotyckich i barokowych spichlerzy, Bramę Klasztorną, Basztę Gołębnik, w głębi wieże kościołów pw. Ducha Świętego i Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, dachy Dworu Artusa, wieżę Ratusza Staromiejskiego, Bramę Żeglarską, dach pałacu Dąmbskich, katedrę św. Janów (najbardziej okazały budynek w panoramie), okap Domu Eskenów, spichlerze barokowe, Basztę Żuraw, hotel Spichrz (historyczny Spichlerz Szwedzki), Bramę Mostową, kolejne spichlerze, Basztę Wartownię, Dwór Mieszczański, wieżyczkę dawnego zboru ewangelickiego, ruiny zamku krzyżackiego, kościoły św. Jakuba i św. Katarzyny, Magazyny Saperów, Bastion Menniczy, zespół kamienic secesyjnych, a w końcu most kolejowy im. E. Malinowskiego połączonego z Dworcem Miasto PKP.



Z dziejów toruńskiego nabrzeża wiślanego
Przed wiekami, zanim Toruń założono w obecnym miejscu, poruszanie się wzdłuż brzegu Wisły było bardzo utrudnione. Przez teren dzisiejszej fosy zamkowej biegła dolina, która z okolic obecnego Muzeum Etnograficznego obniżała się do Wisły.

Płynęła nią rzeczka Postolec, wypływająca  z Wrzosów i Mokrego, dziś już nie istniejąca. Druga dolina, którą również spływała woda do Wisły,  znajdowała się w miejscu dzisiejszego parkingu pod mostem, w okolicach Krzywej Wieży.  Obiema dolinami prowadziły drogi na nadbrzeże, do miejsc przeprawy przez Wisłę. Między zamkiem a dzisiejszym „Bajem Pomorskim”, gdzie jest obecnie boisko sportowe, było bagno. Wisła dochodziła tuż do zamku, brzeg opadał w tym miejscu bardzo stromo. Mur biegnący dziś na zachód od Bramy Mostowej stoi na krawędzi dawnego koryta Wisły.

Jeszcze do XIX wieku nie było drogi, która umożliwiłaby łatwe poruszanie się wzdłuż nadbrzeża w inny sposób niż pieszo, a i to odbywało się z kłopotami. Kto tamtędy wędrował, musiał w okolicy obecnego mostu kolejowego oddalić się od Wisły i wejść w ulice św. Jakuba i Wolę Zamkową, aby obejść największe zagłębienia i zabagnienia. Zamek był więc w tamtych czasach omijany przez drogę, której częścią były dzisiejsze ulice Ciasna i Rabiańska. Następnym łukiem omijającym nadbrzeże były ulice Wielkie Garbary - Szeroka, a jeszcze dalszym ulica Szewska.

Kiedy Krzyżacy ulokowali Toruń na terenie dawnego targowiska w okolicach ulic Szczytnej i Szewskiej, wytyczyli  jako główną ulicę handlową miasta Szeroką. Od niej wyprowadzili w stronę Wisły ulice Mostową, Łazienną i Żeglarską. Ponieważ na wylotach tych ulic brzeg był najwyższy, łatwo można było wznosić pomosty, dzięki czemu zaczęło się rozwijać nadbrzeże portowe. Do Torunia zaczęły zawijały statki handlowe, w XIII w. nawet morskie, płaskodenne, a przeładunek nie nastręczał trudności. Handlowano przede wszystkim drewnem,  zbożem i solą. Z biegiem czasu na nadbrzeżu wyrosła stocznia, magazyny, żuraw naprzeciw Bramy Klasztornej (bardzo podobny do gdańskiego), który stał jeszcze do  XVIII w. oraz łaźnia.

Podobne wybrzeże portowe przetrwało do naszych, powojennych czasów. Kiedy w XIX w. założono linię kolejową po prawej stronie Wisły, od stacji Toruń Miasto od razu poprowadzono bocznicę do portu. Jeszcze do lat 70. na nabrzeżu stały drewniane magazyny i mały żuraw elektryczny, który przeładowywał towary z barek i innych statków na wagony kolejowe. Dla usprawnienia komunikacji ruch pociągów odbywał się w nocy i mieszkańcy ul. Warszawskiej byli często budzeni, gdy wagony z niżej położonego portu wyprowadzano do dworca. Lokomotywa brała rozpęd na wysokości Bramy Mostowej, ale nie zawsze udawało się jej wdrapać na górę za pierwszym razem. 
W latach 70. zrezygnowano z portowej funkcji nabrzeża i zlikwidowano linię kolejową. W tym samym czasie, przy okazji obchodów kopernikowskich, wybudowano Bulwar Filadelfijski w jego dzisiejszym kształcie, umożliwiającym samochodowy ruch przelotowy wzdłuż Wisły.


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Zdjęcie przedstawia widok z lotu ptaka na Toruń
    Miasto
    Przed nami wybory do Rady Działalności Pożytku Publicznego Miasta Torunia na lata 2023-2025, które odbędą się w dniu 24 listopada 2022 r., podczas XVII Toruńskiego Forum Organizacji Pozarządowych. Sprawdź, jak zgłosić kandydata. CZYM JEST RADA DZIAŁALNOŚCI POŻYTKU PUBLICZNEGO MIASTA TORUNIA (RDPP)? Rada jest ciałem doradczym i konsultacyjnym...
  • Zdjęcie przedstawia artystę pracującego nad muralem przy ul. Broniewskiego
    Kultura, Miasto
    Galeria murali na toruńskich budynkach stale się rozrasta. Najnowszy projekt jest realizowany na ścianie bloku przy ul. Broniewskiego.
  • Grafika przedstawia znak żółtego trójkąta z czarnym wykrzyknikiem w środku
    Drogi, Miasto, MZK
    Ważna informacja dla kierowców i pieszych. W poniedziałek, 10 października 2022 r., na kilka godzin zmieni się organizacja ruchu na ul. Grudziądzkiej na odcinku Warneńczyka – Jagiellońska.
  • Zdjęcie przedstawia napisy na autobusach, które zostały przekazane miastu Łuck na Ukrainie.
    Toruń dla Ukrainy
    Miasto Toruń podarowało partnerskiemu miastu Łuck na Ukrainie pięć autobusów. W pojazdach przekazana została także pomoc humanitarna. W podzięce z ten gest Mer Łucka, Ighor Polishchuk przesłał list.
  • Zdjęcie przedstawia uśmiechniętych seniorów, którzy oglądają coś na tablecie. W tle widnieje budynek ZUS
    Miasto
    Zakład Ubezpieczeń Społecznych w październiku 2022 r. zaprasza do udziału w wydarzeniach związanych z Dniem Seniora. Nie zabraknie spotkań i dyżurów ekspertów.
  • Miasto
    5 października w Centrum Kultury Dwór Artusa odbyła się uroczysta inauguracja roku akademickiego 2022/2023 w Wyższej Szkole Bankowej w Toruniu. W tym roku uczelnia świętuje 25-lecie istnienia.
  • Do Torunia trafiły tabletki z jodkiem potasu, zgodnie z decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. W przypadku zagrożenia skażeniem radiacyjnym będą one wydawane mieszkańcom w punktach rozmieszczonych na terenie miasta. Tabletki zostały przekazane miastu przez Państwową Straż Pożarną. Są to działania zgodne ze standardową procedurą...
  • Procesy automatyzacji, technologiczne nowinki i innowacje. Centrum Wsparcia Biznesu prezentuje toruńskie firmy stawiające na mechanizację, robotyzację procesów przemysłowych, wykorzystanie unikalnych algorytmów. W kolejnym odcinku cyklu filmowego „Tak się robi biznes w Toruniu” przedstawiamy przedsiębiorstwo Sorimex, które produkuje m.in....
  • W tym roku po raz kolejny studenci toruńskich uczelni wyższych mogą ubiegać się o przyznanie stypendium w ramach Miejskiego Programu Stypendialnego. Termin składania dokumentów mija 15 października 2022 r. Stypendia będą przyznawane na zasadach określonych w uchwale nr 218/19 Rady Miasta Torunia z dnia 12 września 2019 r. w sprawie uchwalenia...
  • Myślisz strategicznie i masz w sobie zmysł szachisty? Weź udział w Otwartym Turnieju Szachowym o Puchar Posła na Sejm RP Mariusza Kałużnego.
  • W Centrum Kulturalno-Kongresowym „Jordanki” trwa Konferencja Firma Przyszłości. Podczas wydarzenia eksperci ze świata biznesu dzielą się swoją wiedzą i doświadczeniem.
  • 8 października 2022 r. będziemy obchodzić Europejski Dzień Donacji i Transplantacji. To dobra okazja, żeby nie tylko podziękować tym, którzy ratują innych, ale też zachęcić nowe osoby do zastania dawcą.
  • Trwają prace przy modernizacji torowiska tramwajowego w ciągu ul. Warneńczyka od pl. Chrapka do ul. Kościuszki. Ich efektem będą całkowicie odnowione tory, przystanki wyposażone w system informacji pasażerskiej, udogodnienia dla osób niepełnosprawnych i nowy, bezpieczniejszy układ drogowy.
  • Trwa intensywna promocja potencjału gospodarczego oraz oferty inwestycyjnej miasta. Toruń prezentuje swe walory podczas 24. edycji Międzynarodowych Targów Nieruchomości i Inwestycji Expo Real w Monachium.