Wiślana panorama Torunia | www.torun.pl

Turystyka

Wiślana panorama Torunia

Wiślana panorama Torunia

Urok i harmonia widoku Torunia od strony Wisły sprawiają, że rzeczna panorama miasta jest jednym z jego symboli i znaków rozpoznawczych. Pełną panoramę najlepiej ogląda się z punktu widokowego przy ul. Majdany na lewym brzegu Wisły. Tu znajdował się w przeszłości początek nieistniejącego obecnie mostu, połączonego po stronie starówki z Bramą Mostową.

Granice najpiękniejszej części wiślanej panoramy Torunia wyznaczają dwa mosty: drogowy im. J. Piłsudskiego oraz kolejowy im. E. Malinowskiego. Między nimi, na prawym brzegu Wisły, znajdują się zabudowania toruńskiej starówki. O specyfice toruńskiej panoramy decydują monumentalne budynki (katedra, kościoły, wieża Ratusza Staromiejskiego, ciągi kamienic i spichrzy), okazałe pozostałości średniowiecznego i późniejszego systemu obronnego miasta (bramy i baszty miejskie, mury obronne, pozostałości zamku krzyżackiego, bastiony), a także zagospodarowane, schodkowe nabrzeże Bulwaru Filadelfijskiego, które jest miejscem spacerowym wzdłuż całej starówki. Panorama toruńska nabiera niezwykłego charakteru w nocy dzięki stylowej iluminacji. Setki specjalnie wkomponowanych w zabytkową zabudowę lamp podświetla wówczas najcenniejsze obiekty i odbija się w wodach przepływającej poniżej Wisły.

Patrząc na toruńską panoramę z punktu widokowego przy ul. Majdany, zobaczymy od zachodniej strony do wschodniej: most drogowy im. J. Piłsudskiego, w pobliżu jego styku z brzegiem znajduje się forteczna tama grodzy, ustawiony prostopadle do brzegu, okazały budynek Koszar Racławickich, następnie zespół gotyckich i barokowych spichlerzy, Bramę Klasztorną, Basztę Gołębnik, w głębi wieże kościołów pw. Ducha Świętego i Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, dachy Dworu Artusa, wieżę Ratusza Staromiejskiego, Bramę Żeglarską, dach pałacu Dąmbskich, katedrę św. Janów (najbardziej okazały budynek w panoramie), okap Domu Eskenów, spichlerze barokowe, Basztę Żuraw, hotel Spichrz (historyczny Spichlerz Szwedzki), Bramę Mostową, kolejne spichlerze, Basztę Wartownię, Dwór Mieszczański, wieżyczkę dawnego zboru ewangelickiego, ruiny zamku krzyżackiego, kościoły św. Jakuba i św. Katarzyny, Magazyny Saperów, Bastion Menniczy, zespół kamienic secesyjnych, a w końcu most kolejowy im. E. Malinowskiego połączonego z Dworcem Miasto PKP.



Z dziejów toruńskiego nabrzeża wiślanego
Przed wiekami, zanim Toruń założono w obecnym miejscu, poruszanie się wzdłuż brzegu Wisły było bardzo utrudnione. Przez teren dzisiejszej fosy zamkowej biegła dolina, która z okolic obecnego Muzeum Etnograficznego obniżała się do Wisły.

Płynęła nią rzeczka Postolec, wypływająca  z Wrzosów i Mokrego, dziś już nie istniejąca. Druga dolina, którą również spływała woda do Wisły,  znajdowała się w miejscu dzisiejszego parkingu pod mostem, w okolicach Krzywej Wieży.  Obiema dolinami prowadziły drogi na nadbrzeże, do miejsc przeprawy przez Wisłę. Między zamkiem a dzisiejszym „Bajem Pomorskim”, gdzie jest obecnie boisko sportowe, było bagno. Wisła dochodziła tuż do zamku, brzeg opadał w tym miejscu bardzo stromo. Mur biegnący dziś na zachód od Bramy Mostowej stoi na krawędzi dawnego koryta Wisły.

Jeszcze do XIX wieku nie było drogi, która umożliwiłaby łatwe poruszanie się wzdłuż nadbrzeża w inny sposób niż pieszo, a i to odbywało się z kłopotami. Kto tamtędy wędrował, musiał w okolicy obecnego mostu kolejowego oddalić się od Wisły i wejść w ulice św. Jakuba i Wolę Zamkową, aby obejść największe zagłębienia i zabagnienia. Zamek był więc w tamtych czasach omijany przez drogę, której częścią były dzisiejsze ulice Ciasna i Rabiańska. Następnym łukiem omijającym nadbrzeże były ulice Wielkie Garbary - Szeroka, a jeszcze dalszym ulica Szewska.

Kiedy Krzyżacy ulokowali Toruń na terenie dawnego targowiska w okolicach ulic Szczytnej i Szewskiej, wytyczyli  jako główną ulicę handlową miasta Szeroką. Od niej wyprowadzili w stronę Wisły ulice Mostową, Łazienną i Żeglarską. Ponieważ na wylotach tych ulic brzeg był najwyższy, łatwo można było wznosić pomosty, dzięki czemu zaczęło się rozwijać nadbrzeże portowe. Do Torunia zaczęły zawijały statki handlowe, w XIII w. nawet morskie, płaskodenne, a przeładunek nie nastręczał trudności. Handlowano przede wszystkim drewnem,  zbożem i solą. Z biegiem czasu na nadbrzeżu wyrosła stocznia, magazyny, żuraw naprzeciw Bramy Klasztornej (bardzo podobny do gdańskiego), który stał jeszcze do  XVIII w. oraz łaźnia.

Podobne wybrzeże portowe przetrwało do naszych, powojennych czasów. Kiedy w XIX w. założono linię kolejową po prawej stronie Wisły, od stacji Toruń Miasto od razu poprowadzono bocznicę do portu. Jeszcze do lat 70. na nabrzeżu stały drewniane magazyny i mały żuraw elektryczny, który przeładowywał towary z barek i innych statków na wagony kolejowe. Dla usprawnienia komunikacji ruch pociągów odbywał się w nocy i mieszkańcy ul. Warszawskiej byli często budzeni, gdy wagony z niżej położonego portu wyprowadzano do dworca. Lokomotywa brała rozpęd na wysokości Bramy Mostowej, ale nie zawsze udawało się jej wdrapać na górę za pierwszym razem. 
W latach 70. zrezygnowano z portowej funkcji nabrzeża i zlikwidowano linię kolejową. W tym samym czasie, przy okazji obchodów kopernikowskich, wybudowano Bulwar Filadelfijski w jego dzisiejszym kształcie, umożliwiającym samochodowy ruch przelotowy wzdłuż Wisły.


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Na zdjęciu: połamane drzewo
    Miasto
    W piątek 22 października 2021 roku utrzyma się w Toruniu silny wiatr.
  • Na zdjęciu zastępca prezydenta Torunia Paweł Gulewski trzyma upominek
    Kultura, Miasto
    Grupa mieszkańców partnerskiej Lejdy zgodnie z tradycją co roku odwiedza nasze miasto w okresie jesiennym. 21 października 2021 r. w Sali Rady Ratusza Staromiejskiego spotkał się z nimi zastępca prezydenta Torunia Paweł Gulewski.
  • Na zdjęciu: wejście do budynku Powiatowego Urzędu Pracy dla Miasta Torunia
    Miasto
    Od 1 lipca 2021 r. istnieje możliwość ubiegania się o przyznanie bonu na zasiedlenie w wysokości 9 000,00 zł finansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach projektu „Aktywizacja osób młodych pozostających bez pracy w Toruniu (V)” Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój.
  • Na zdjęciu: budynek Urzędu Miasta Torunia
    Miasto
    Rada Miasta Torunia przyjęła zmiany w budżecie miasta na rok 2021 i Wieloletniej Prognozie Finansowej miasta Torunia na lata 2021-2050. Miało to miejsce podczas 35. Sesji Rady Miasta Torunia, która odbyła się w dniu 21 października 2021 r.
  • Budynek CSW i żółte liście
    Kultura, Miasto
    Wystawy Magdaleny Abakanowicz i innych rzeźbiarzy, a także grafik dziecięcych z całego świata dla miłośników kultury, 100. Rowerowa Masa Krytyczna i 38. Toruń Maraton dla aktywnych oraz wielka inauguracja sezonu siatkarskiego Aniołów Toruń dla kibiców – to tylko mała część propozycji weekendowych w Toruniu. 22-24 października 2021 r. na pewno nie...
  • publiczność ogląda wystawę w Galerii Dziecka
    Kultura, Miasto
    Po raz 22. toruńska Galeria i Ośrodek Plastycznej Twórczości Dziecka zorganizowała Międzynarodowe Biennale Grafiki Dzieci i Młodzieży. Wręczenie nagród i otwarcie wystawy pokonkursowej odbyło się 21 października 2021 r.
  • Na stronie internetowej online.ecfcamerimage.pl oglądać można filmy poświęcone architekturze i architektom. Europejskie Centrum Filmowe Camerimage w ramach wydarzenia towarzyszącego wystawie podsumowującej konkurs na koncepcję architektoniczną ECFC prezentuje 4 filmy dokumentalne, składające się na przegląd filmów „Architektura w oku kamery /...
  • Rozbiórki infrastruktury drogowej i porządkowanie terenu, zabezpieczanie cennych przyrodniczo warstw gleby – tak obecnie przebiegają prace przygotowawcze do budowy nowej linii tramwajowej do tzw. osiedla Jar.
  • 21 października 2021 r. podczas 35. sesji Rady Miasta Torunia przyjęte zostały uchwały dot. określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości oraz środków transportowych na 2022 rok.
  • W niedzielę 24 października 2021 r. na kierowców czekają utrudnienia spowodowane obecnością na ulicach zawodników biorących udział w 38. Toruń Maraton.
  • Przypominamy, że w związku z koniecznością awaryjnej naprawy przejazdu torowo-drogowego na skrzyżowaniu ul. Grudziądzkiej/ks. Gogi w sobotę 23 października 2021 r. w godz. 4:30-13:15 wstrzymany zostanie ruch tramwajów linii nr 4.
  • Są przykładem na to, jak połączyć świat nauki i biznesu, skomercjalizować wyniki badań naukowych i odnieść rynkowy sukces. Synthex Technologies to toruńska firma chemiczna, która działa w formule od akademickiego abstraktu do wdrożenia w praktyce przemysłowej.
  • W 82. rocznicę pierwszych straceń na Barbarce 24 października 2021 r. w Miejscu Pamięci Narodowej odbędą się uroczystości upamiętniające pomordowanych w 1939 r. mieszkańców Torunia.
  • Zmarła mjr Maria Biedermann-Kowalewska ps. „Myszka”, uczestniczka Powstania Warszawskiego, odznaczona Medalem Honorowym Prezydenta Miasta Torunia "Thorunium".