Wiślana panorama Torunia | www.torun.pl

Serduszko w kolorze ukraińskiej flagi

Turystyka

Wiślana panorama Torunia

Wiślana panorama Torunia

Urok i harmonia widoku Torunia od strony Wisły sprawiają, że rzeczna panorama miasta jest jednym z jego symboli i znaków rozpoznawczych. Pełną panoramę najlepiej ogląda się z punktu widokowego przy ul. Majdany na lewym brzegu Wisły. Tu znajdował się w przeszłości początek nieistniejącego obecnie mostu, połączonego po stronie starówki z Bramą Mostową.

Granice najpiękniejszej części wiślanej panoramy Torunia wyznaczają dwa mosty: drogowy im. J. Piłsudskiego oraz kolejowy im. E. Malinowskiego. Między nimi, na prawym brzegu Wisły, znajdują się zabudowania toruńskiej starówki. O specyfice toruńskiej panoramy decydują monumentalne budynki (katedra, kościoły, wieża Ratusza Staromiejskiego, ciągi kamienic i spichrzy), okazałe pozostałości średniowiecznego i późniejszego systemu obronnego miasta (bramy i baszty miejskie, mury obronne, pozostałości zamku krzyżackiego, bastiony), a także zagospodarowane, schodkowe nabrzeże Bulwaru Filadelfijskiego, które jest miejscem spacerowym wzdłuż całej starówki. Panorama toruńska nabiera niezwykłego charakteru w nocy dzięki stylowej iluminacji. Setki specjalnie wkomponowanych w zabytkową zabudowę lamp podświetla wówczas najcenniejsze obiekty i odbija się w wodach przepływającej poniżej Wisły.

Patrząc na toruńską panoramę z punktu widokowego przy ul. Majdany, zobaczymy od zachodniej strony do wschodniej: most drogowy im. J. Piłsudskiego, w pobliżu jego styku z brzegiem znajduje się forteczna tama grodzy, ustawiony prostopadle do brzegu, okazały budynek Koszar Racławickich, następnie zespół gotyckich i barokowych spichlerzy, Bramę Klasztorną, Basztę Gołębnik, w głębi wieże kościołów pw. Ducha Świętego i Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, dachy Dworu Artusa, wieżę Ratusza Staromiejskiego, Bramę Żeglarską, dach pałacu Dąmbskich, katedrę św. Janów (najbardziej okazały budynek w panoramie), okap Domu Eskenów, spichlerze barokowe, Basztę Żuraw, hotel Spichrz (historyczny Spichlerz Szwedzki), Bramę Mostową, kolejne spichlerze, Basztę Wartownię, Dwór Mieszczański, wieżyczkę dawnego zboru ewangelickiego, ruiny zamku krzyżackiego, kościoły św. Jakuba i św. Katarzyny, Magazyny Saperów, Bastion Menniczy, zespół kamienic secesyjnych, a w końcu most kolejowy im. E. Malinowskiego połączonego z Dworcem Miasto PKP.



Z dziejów toruńskiego nabrzeża wiślanego
Przed wiekami, zanim Toruń założono w obecnym miejscu, poruszanie się wzdłuż brzegu Wisły było bardzo utrudnione. Przez teren dzisiejszej fosy zamkowej biegła dolina, która z okolic obecnego Muzeum Etnograficznego obniżała się do Wisły.

Płynęła nią rzeczka Postolec, wypływająca  z Wrzosów i Mokrego, dziś już nie istniejąca. Druga dolina, którą również spływała woda do Wisły,  znajdowała się w miejscu dzisiejszego parkingu pod mostem, w okolicach Krzywej Wieży.  Obiema dolinami prowadziły drogi na nadbrzeże, do miejsc przeprawy przez Wisłę. Między zamkiem a dzisiejszym „Bajem Pomorskim”, gdzie jest obecnie boisko sportowe, było bagno. Wisła dochodziła tuż do zamku, brzeg opadał w tym miejscu bardzo stromo. Mur biegnący dziś na zachód od Bramy Mostowej stoi na krawędzi dawnego koryta Wisły.

Jeszcze do XIX wieku nie było drogi, która umożliwiłaby łatwe poruszanie się wzdłuż nadbrzeża w inny sposób niż pieszo, a i to odbywało się z kłopotami. Kto tamtędy wędrował, musiał w okolicy obecnego mostu kolejowego oddalić się od Wisły i wejść w ulice św. Jakuba i Wolę Zamkową, aby obejść największe zagłębienia i zabagnienia. Zamek był więc w tamtych czasach omijany przez drogę, której częścią były dzisiejsze ulice Ciasna i Rabiańska. Następnym łukiem omijającym nadbrzeże były ulice Wielkie Garbary - Szeroka, a jeszcze dalszym ulica Szewska.

Kiedy Krzyżacy ulokowali Toruń na terenie dawnego targowiska w okolicach ulic Szczytnej i Szewskiej, wytyczyli  jako główną ulicę handlową miasta Szeroką. Od niej wyprowadzili w stronę Wisły ulice Mostową, Łazienną i Żeglarską. Ponieważ na wylotach tych ulic brzeg był najwyższy, łatwo można było wznosić pomosty, dzięki czemu zaczęło się rozwijać nadbrzeże portowe. Do Torunia zaczęły zawijały statki handlowe, w XIII w. nawet morskie, płaskodenne, a przeładunek nie nastręczał trudności. Handlowano przede wszystkim drewnem,  zbożem i solą. Z biegiem czasu na nadbrzeżu wyrosła stocznia, magazyny, żuraw naprzeciw Bramy Klasztornej (bardzo podobny do gdańskiego), który stał jeszcze do  XVIII w. oraz łaźnia.

Podobne wybrzeże portowe przetrwało do naszych, powojennych czasów. Kiedy w XIX w. założono linię kolejową po prawej stronie Wisły, od stacji Toruń Miasto od razu poprowadzono bocznicę do portu. Jeszcze do lat 70. na nabrzeżu stały drewniane magazyny i mały żuraw elektryczny, który przeładowywał towary z barek i innych statków na wagony kolejowe. Dla usprawnienia komunikacji ruch pociągów odbywał się w nocy i mieszkańcy ul. Warszawskiej byli często budzeni, gdy wagony z niżej położonego portu wyprowadzano do dworca. Lokomotywa brała rozpęd na wysokości Bramy Mostowej, ale nie zawsze udawało się jej wdrapać na górę za pierwszym razem. 
W latach 70. zrezygnowano z portowej funkcji nabrzeża i zlikwidowano linię kolejową. W tym samym czasie, przy okazji obchodów kopernikowskich, wybudowano Bulwar Filadelfijski w jego dzisiejszym kształcie, umożliwiającym samochodowy ruch przelotowy wzdłuż Wisły.


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Na zdjęciu: Prezydent Wołodymyr Zełenski podczas wystąpienia przed Radą Najwyższą Ukrainy w Kijowie, fot. PAP/Jakub Szymczuk/KPRP
    Miasto, Toruń dla Ukrainy
    Toruń wymieniony przez prezydenta Wołodymyra Zełenskiego wśród polskich miast najbardziej zasłużonych dla pomocy obywatelom Ukrainy.
  • Na zdjęciu: prace związane z układniem płyt pod nowe toru tramwajowe
    Miasto, MZK
    Budowa nowej linii tramwajowej wkracza na kolejny etap. Prace prowadzone są m.in. w samym centrum Torunia – na pl. NOT. Dzieje się także na pozostałych odcinkach.
  • Na zdjęciu: rzut na teren inwestycyjny we wschodniej części Torunia
    Biznes, Miasto
    Strefa Inwestycyjno-Logistyczna Toruń-Wschód prężnie się rozbudowuje. Powstają kolejne magazyny, powierzchnie dla logistyki, biurowce i siedziby firm. Na kilkudziesięciu hektarach inwestują światowi giganci, jak i małe i średnie przedsiębiorstwa. Centrum Wsparcia Biznesu prezentuje stan zaawansowania prac inwestorskich w sąsiedztwie węzła...
  • Plakat informujący o spotkaniu autorskim „Kosmos i Życie"
    Miasto
    Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy oraz Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika zapraszają na spotkanie autorskie poświęcone książce „Kosmos i życie". Wydarzenie zaplanowano 2 czerwca 2022 r. w Centrum Innowacyjnej Edukacji.
  • Na zdjęciu: młodzi wykonawcy ze Studia P na scenie Młodzieżowego Domu Kultury
    Kultura, Miasto
    Młodzieżowy Dom Kultury i OPP Dom Harcerza rozpoczęły nabór na zajęcia rozwijające zainteresowania i uzdolnienia w roku szkolnym 2022/2023.
  • Na zdjęciu: strony gazet z artykułami o Toruniu
    Miasto
    O tym, że warto odwiedzić Toruń, można przeczytać w gazetach – w ostatnich miesiącach na łamach prasy pojawiły się artykuły zapraszające do naszego miasta.
  • Muzeum Okręgowe w Toruniu zaprasza dzieci i młodzież do udziału w konkursie plastycznym na plakat profilaktyczny "Jestem wolny – jestem sobą!". Prace można nadsyłać do 24 czerwca 2022 r.
  • Dzisiaj, 21 maja 2022 roku na Stadionie Miejskim odbywa się Toruńska Olimpiada Osób z Niepełnosprawnościami. Licznie przybyłych zawodników przywitał prezydent Torunia Michał Zaleski.
  • Po dwuletniej przerwie do naszego miasta wracają Piernikalia, czyli juwenalia po toruńsku! Tematem przewodnim tegorocznego święta studentów UMK jest „Powrót do przyszłości”.
  • 20 maja 2022 r. na toruńskim poligonie odbyła się uroczystość przekazania dowództwa amerykańskiej artylerii. Od dzisiaj w bazie wojskowej Camp Destroyer oficjalnie stacjonować będzie 3. Batalion 29. Pułku Artylerii Polowej pod dowództwem podpułkownika George’a R. Riggina.
  • Światowy Dzień Pszczoły, który obchodzony jest 20 maja, społeczność SP nr 35 w Toruniu świętowała w sposób bardzo szczególny. Tego dnia na przedszkolaków czekały warsztaty z pszczelarzem, zielone lekcje na świeżym powietrzu oraz wiele innych atrakcji związanych z owadami zapylającymi.
  • 20-21 maja 2022 r. w Toruniu odbywają się XXI Ogólnopolska Konferencja Medycyna Paliatywna Hospicjum 2022 i XVIII Ogólnopolskie Forum Onkologii i Psychoonkologii.
  • W dniach 21-22 maja 2022 roku w hali sportowej UCS przy ul. Św. Józefa 17 odbędzie się I Międzynarodowy Turniej Szermierczy „Złoty Piernik” w szpadzie dziewcząt i chłopców.
  • Zakończyła się rozbudowa mostu drogowego im. marszałka Józefa Piłsudskiego. Obiekt zyskał nową nawierzchnię, zostały poszerzone ciągi pieszo-rowerowe, pojawiły się tarasy widokowe, windy. Jednym słowem – wygląda jak nowy.