Wiślana panorama Torunia | www.torun.pl

Turystyka

Wiślana panorama Torunia

Wiślana panorama Torunia

Urok i harmonia widoku Torunia od strony Wisły sprawiają, że rzeczna panorama miasta jest jednym z jego symboli i znaków rozpoznawczych. Pełną panoramę najlepiej ogląda się z punktu widokowego przy ul. Majdany na lewym brzegu Wisły. Tu znajdował się w przeszłości początek nieistniejącego obecnie mostu, połączonego po stronie starówki z Bramą Mostową.

Granice najpiękniejszej części wiślanej panoramy Torunia wyznaczają dwa mosty: drogowy im. J. Piłsudskiego oraz kolejowy im. E. Malinowskiego. Między nimi, na prawym brzegu Wisły, znajdują się zabudowania toruńskiej starówki. O specyfice toruńskiej panoramy decydują monumentalne budynki (katedra, kościoły, wieża Ratusza Staromiejskiego, ciągi kamienic i spichrzy), okazałe pozostałości średniowiecznego i późniejszego systemu obronnego miasta (bramy i baszty miejskie, mury obronne, pozostałości zamku krzyżackiego, bastiony), a także zagospodarowane, schodkowe nabrzeże Bulwaru Filadelfijskiego, które jest miejscem spacerowym wzdłuż całej starówki. Panorama toruńska nabiera niezwykłego charakteru w nocy dzięki stylowej iluminacji. Setki specjalnie wkomponowanych w zabytkową zabudowę lamp podświetla wówczas najcenniejsze obiekty i odbija się w wodach przepływającej poniżej Wisły.

Patrząc na toruńską panoramę z punktu widokowego przy ul. Majdany, zobaczymy od zachodniej strony do wschodniej: most drogowy im. J. Piłsudskiego, w pobliżu jego styku z brzegiem znajduje się forteczna tama grodzy, ustawiony prostopadle do brzegu, okazały budynek Koszar Racławickich, następnie zespół gotyckich i barokowych spichlerzy, Bramę Klasztorną, Basztę Gołębnik, w głębi wieże kościołów pw. Ducha Świętego i Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, dachy Dworu Artusa, wieżę Ratusza Staromiejskiego, Bramę Żeglarską, dach pałacu Dąmbskich, katedrę św. Janów (najbardziej okazały budynek w panoramie), okap Domu Eskenów, spichlerze barokowe, Basztę Żuraw, hotel Spichrz (historyczny Spichlerz Szwedzki), Bramę Mostową, kolejne spichlerze, Basztę Wartownię, Dwór Mieszczański, wieżyczkę dawnego zboru ewangelickiego, ruiny zamku krzyżackiego, kościoły św. Jakuba i św. Katarzyny, Magazyny Saperów, Bastion Menniczy, zespół kamienic secesyjnych, a w końcu most kolejowy im. E. Malinowskiego połączonego z Dworcem Miasto PKP.



Z dziejów toruńskiego nabrzeża wiślanego
Przed wiekami, zanim Toruń założono w obecnym miejscu, poruszanie się wzdłuż brzegu Wisły było bardzo utrudnione. Przez teren dzisiejszej fosy zamkowej biegła dolina, która z okolic obecnego Muzeum Etnograficznego obniżała się do Wisły.

Płynęła nią rzeczka Postolec, wypływająca  z Wrzosów i Mokrego, dziś już nie istniejąca. Druga dolina, którą również spływała woda do Wisły,  znajdowała się w miejscu dzisiejszego parkingu pod mostem, w okolicach Krzywej Wieży.  Obiema dolinami prowadziły drogi na nadbrzeże, do miejsc przeprawy przez Wisłę. Między zamkiem a dzisiejszym „Bajem Pomorskim”, gdzie jest obecnie boisko sportowe, było bagno. Wisła dochodziła tuż do zamku, brzeg opadał w tym miejscu bardzo stromo. Mur biegnący dziś na zachód od Bramy Mostowej stoi na krawędzi dawnego koryta Wisły.

Jeszcze do XIX wieku nie było drogi, która umożliwiłaby łatwe poruszanie się wzdłuż nadbrzeża w inny sposób niż pieszo, a i to odbywało się z kłopotami. Kto tamtędy wędrował, musiał w okolicy obecnego mostu kolejowego oddalić się od Wisły i wejść w ulice św. Jakuba i Wolę Zamkową, aby obejść największe zagłębienia i zabagnienia. Zamek był więc w tamtych czasach omijany przez drogę, której częścią były dzisiejsze ulice Ciasna i Rabiańska. Następnym łukiem omijającym nadbrzeże były ulice Wielkie Garbary - Szeroka, a jeszcze dalszym ulica Szewska.

Kiedy Krzyżacy ulokowali Toruń na terenie dawnego targowiska w okolicach ulic Szczytnej i Szewskiej, wytyczyli  jako główną ulicę handlową miasta Szeroką. Od niej wyprowadzili w stronę Wisły ulice Mostową, Łazienną i Żeglarską. Ponieważ na wylotach tych ulic brzeg był najwyższy, łatwo można było wznosić pomosty, dzięki czemu zaczęło się rozwijać nadbrzeże portowe. Do Torunia zaczęły zawijały statki handlowe, w XIII w. nawet morskie, płaskodenne, a przeładunek nie nastręczał trudności. Handlowano przede wszystkim drewnem,  zbożem i solą. Z biegiem czasu na nadbrzeżu wyrosła stocznia, magazyny, żuraw naprzeciw Bramy Klasztornej (bardzo podobny do gdańskiego), który stał jeszcze do  XVIII w. oraz łaźnia.

Podobne wybrzeże portowe przetrwało do naszych, powojennych czasów. Kiedy w XIX w. założono linię kolejową po prawej stronie Wisły, od stacji Toruń Miasto od razu poprowadzono bocznicę do portu. Jeszcze do lat 70. na nabrzeżu stały drewniane magazyny i mały żuraw elektryczny, który przeładowywał towary z barek i innych statków na wagony kolejowe. Dla usprawnienia komunikacji ruch pociągów odbywał się w nocy i mieszkańcy ul. Warszawskiej byli często budzeni, gdy wagony z niżej położonego portu wyprowadzano do dworca. Lokomotywa brała rozpęd na wysokości Bramy Mostowej, ale nie zawsze udawało się jej wdrapać na górę za pierwszym razem. 
W latach 70. zrezygnowano z portowej funkcji nabrzeża i zlikwidowano linię kolejową. W tym samym czasie, przy okazji obchodów kopernikowskich, wybudowano Bulwar Filadelfijski w jego dzisiejszym kształcie, umożliwiającym samochodowy ruch przelotowy wzdłuż Wisły.


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Na zdjęciu prezydent Michał Zaleski w maseczce podczas sesji Rady Miasta Torunia zdalnej
    Koronawirus
    Podczas 29. sesji Rady Miasta Torunia prezydent Michał Zaleski przekazał radnym szereg informacji dotyczących aktualnej sytuacji epidemicznej i funkcjonowania miasta.
  • Na zdjęciu widać boisko typu orlik
    Koronawirus, Miasto
    Od 19 kwietnia 2021 roku będzie możliwość uprawiania sportu w obiektach sportowych na świeżym powietrzu – przy zachowaniu limitu 25 osób.
  • Postać z napisem UMK na tle instalacji Skyway
    Kultura, Miasto
    Uniwersytet Mikołaja Kopernika organizuje warsztaty audiowizualne dla osób zainteresowanych współtworzeniem mappingu 3D, który zostanie zaprezentowany na festiwalu Skyway w 2022 r.
  • Pracownik w specjalnej uprzęży alpinistycznej wycina jemiołę z wysokiego drzewa
    Miasto
    Zagrażające bezpieczeństwu ludzi i mienia, obumarłe oraz nierokujące szans na przeżycie drzewa zostaną usunięte.
  • Miasto
    16 kwietnia 2021 r. minęła 16. rocznica śmierci prof. Artura Hutnikiewicza i 9. rocznica śmierci prof. Mariana Biskupa - wybitnych toruńskich humanistów, honorowych obywateli Torunia.
  • Grafika ogólna - nowe statystyki dla Torunia
    Koronawirus, Miasto
    17 847 nowych zachorowań na COVID-19 oraz 595 zgonów - to ogólnopolskie dane epidemiologiczne na piątek 16 kwietnia 2021 r. W Toruniu - 72 zakażenia i 2 zgony.
  • Oświadczenie rzecznika prasowego Prezydenta Miasta Torunia, Anny Kulbickiej-Tondel, po briefingu ProNatura i Miasta Bydgoszcz, który odbył się w dniu 15 kwietnia 2021 r., w sprawie spalarni odpadów w Bydgoszczy.
  • Tegoroczni maturzyści mają przed sobą spore wyzwanie - przygotowują się do egzaminu dojrzałości w trakcie nauki zdalnej i w niełatwym czasie pandemii. Z pomocą przychodzi Iza Kasperek, która poprowadzi „Powtórkę do matury z języka polskiego”. Warsztaty online odbędą się 17 kwietnia, są one całkowicie darmowe, ale obowiązują zapisy na stronie...
  • Po raz kolejny na sprzedaż zostaną wystawione działki inwestycyjne w rejonie ulic Pera Jonssona i Szosy Bydgoskiej w Toruniu. 6 lipca 2021 r. odbędzie się przetarg dotyczący sprzedaży gruntów między Motoareną a budynkami dawnego Merinoteksu.
  • Obowiązek wpisania numeru rejestracyjnego, zwolnienia z opłat w dni wolne od pracy, reklamacje wezwań do zapłaty - 15 kwietnia 2021 r. Rada Miasta Torunia przyjęła zmiany w uchwale dot. stref płatnego parkowania.
  • Kolejny dzień przyniósł w Toruniu 92 potwierdzone testami nowe zakażenia koronawirusem. Z 14 na 15 kwietnia 2021 r. odnotowano też 4 ofiary śmiertelne. To już 422 torunian, którzy przegrali walkę z pandemią.
  • 18 kwietnia przypada Ogólnopolski Dzień Pacjenta w śpiączce – święto uchwalone przez Sejm RP 23 listopada 2012 roku. Celem obchodów Dnia Pacjenta w śpiączce jest próba zrozumienia problemów takich pacjentów i stworzenie opieki mającej na celu wybudzanie pacjentów ze śpiączki, gdy tylko okaże się to możliwe. W toruńskiej Fundacji „Światło”...
  • 15 kwietnia 2021 roku podczas sesji Rady Miasta radni przyjęli uchwałę w sprawie szczególnych warunków udzielania świadczeń pomocy materialnej o charakterze motywacyjnym uczniom z toruńskich szkół. Przyjęta uchwała, wraz z autopoprawką zgłoszoną przez radnych, określa także formy i zakres tych świadczeń oraz trybu postępowania w tych sprawach.
  • Podczas sesji Rady Miasta Torunia 15 kwietnia 2021 roku radni jednogłośnie przyjęli uchwałę, która wprowadza zmiany w realizacji budżetu obywatelskiego w naszym mieście.