www.torun.pl

Turystyka

Toruński gotyk

Toruń - gotyk na dotyk

W Toruniu znajduje się największa - po Krakowie - liczba autentycznych zabytków sztuki i architektury gotyckiej w Polsce. Gotyk jest znakiem rozpoznawczym Torunia. Dlatego oficjalnym hasłem promocyjnym miasta są słowa: "Toruń - gotyk na dotyk".

Toruń założono w czasach średniowiecza (akt lokacji w 1233 r.). Miasto uniknęło w swojej burzliwej historii zniszczeń o totalnym zasięgu, choć wiele średniowiecznych budowli (m.in. kościół św. Mikołaja  i zamek krzyżacki) zostało zniszczonych. Wiele zachowanych średniowiecznych zabytków wykonano zgodnie z kanonem gotyckim.



Jednym z argumentów, które zdecydowały o tym, że toruńska starówka została 4 grudnia 1997 r. wpisana na Światową Listę Dziedzictwa UNESCO, był autentyzm średniowiecznego i gotyckiego profilu Torunia. W sporządzonym przez zespół toruńskich naukowców opracowaniu, które stanowiło główną część wniosku o zaliczenie Torunia do grona miejsc dziedzictwa światowego, zaznaczono niezwykłą wagę zachowanej, średniowiecznej i gotyckiej spuścizny:

  • w Toruniu powstało i przetrwało do dziś wiele średniowiecznych budowli. Wszystkie reprezentują najlepsze osiągnięcia gotyckiej architektury ceglanej w Europie;
  • zachowane w Toruniu domy mieszkalne stanowią największy i najlepiej zachowany zespół gotyckiej architektury mieszkalnej w Europie północnej; 
  • zachowany w stanie zbliżonym do pierwotnego unikalny układ przestrzenny to cenne źródło materialne do dziejów rozwoju miast w średniowiecznej Europie; 
  • Ratusz Staromiejski łączy w sposób nigdzie indziej niespotykany funkcje sądowe, administracyjne i handlowe; 
  • toruński zespół staromiejski łączy w sobie cechy nadrzecznego miasta portowego, miasta podwójnego (Stare i Nowe Miasto) z cechami miasta sprzężonego z zamkiem; 
  • w Toruniu, niezależnie od wysokiego stopnia samodzielności, widoczne są wpływy przodujących ośrodków sztuki europejskiej z Brugią, Gandawą i Lubeką na czele. Fakt ten uznaje się za świadectwo istnienia europejskiej wspólnoty kulturowej miast hanzeatyckich; 

Toruń był w średniowieczu związany z wieloma wydarzeniami o ogromnej wadze i znaczeniu historycznym. Odegrał ważną rolę w chrystianizacji i kolonizacji Prus, był głównym pośrednikiem w hanzeatyckim handlu z Europą wschodnią, był też w tej części Europy najważniejszym ośrodkiem kształtowania się poczucia tożsamości stanowej mieszczaństwa oraz miejscem podpisania Traktatu Toruńskiego w 1466 r.

Potwierdzeniem niezwykłej klasy toruńskiej starówki jest również raport sporządzony przez litewskiego prof. Jonasa Glemzę, który złożył wizytę ekspercką w Toruniu w październiku 1996 r. Wyrażone w nim opinie o materiale nominacyjnym i uwagi o stanie miasta stały się podstawą pozytywnej decyzji Komitetu UNESCO w Neapolu z 4 grudnia 1997 r. Zawarte w raporcie prof. Jonasa Glemzy wnioski są spisem powodów, dla których Toruń stał się własnością kulturową całego świata. Oto niektóre spostrzeżenia raportu prof. Jonasa Glemzy:

  • Cenna zabudowa historycznego miasta - średniowieczne kościoły, ratusz - reprezentuje sobą arcydzieła ludzkiego geniuszu twórczego. Spełniają one wymagania średniowiecznego systemu obronnego (mury, bramy, ruiny zamku, położenie Starego i Nowego Miasta). 
  • Toruń został wpisany na listę siedmiu centrów historycznych Polski. 
  • W skład nominacji wchodzą Stare i Nowe Miasto (wyraźne przykłady średniowiecznego rozplanowania miasta) oraz ruiny Zamku Krzyżackiego. 
  • Do kryteriów nominacyjnych zaliczają się: historia średniowiecznego miasta, szczególnie jego idee naukowe i znaczenie miasta dla regionu. 
  • Toruń jest wspaniałym przykładem średniowiecznego miasta-portu rzecznego w swej historii łączącego Polskę, Niemcy, Prusy, Skandynawię i Litwę. 
  • W obszarze Starego i Nowego Miasta przetrwały liczne, autentyczne, wartościowe budowle gotyckie, renesansowe i barokowe. 
  • Toruń posiada także cenny, dwupierścieniowy system fortyfikacji miejskich wzniesiony przez Prusaków – zabytek XIX-wiecznej architektury obronnej. 
  • Toruń to unikalne wśród miast Związku Hanzeatyckiego miejsce urodzin Mikołaja Kopernika.

>>> Przejdź do stron o toruńskich zabytkach


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Maciej Tacher
    Kultura, Miasto
    Laureatów w kategoriach nadzieja, wykonawca, dj i płyta roku w plebiscycie Toruńskie Gwiazdy poznamy 8 sierpnia 2020 r. o godz. 19.00 podczas koncertu w sali na Jordankach. Na scenie pojawią się znani i lubiani lokalni wykonawcy.
  • Na zdjęciu: tramwaj czekający na przystanku
    MZK
    W sobotę 8 sierpnia 2020 r., w związku z zawodami żużlowymi, uruchomiony zostanie dodatkowy kurs tramwaju linii nr 5.
  • Na zdjęciu: maszyny i ludzie pracujący na poboczu w rejonie Al. św. Jana Pawła II
    MZK
    W związku ze zmianą organizacji ruchu drogowego w rejonie al. św. Jana Pawła II oraz pl. Niepodległości od soboty 8 sierpnia 2020 r. godz. 8:00 przeniesiony zostanie przystanek autobusowy „Plac Rapackiego”.
  • Na zdjęciu: uczestnicy wyścigu z pucharami
    Sport
    1 i 2 sierpnia 2020 r. odbyła się pierwsza edycja międzynarodowego wyścigu „Śladami Królewny Anny Wazówny o Puchar Marszałka Województwa Kujawsko- Pomorskiego”.
  • Na zdjęciu: mężczyzna na boisku do siatkówki plażowej odbijający piłkę
    Sport
    W piątek 7 sierpnia 2020 roku odbędzie się otwarty amatorski turniej siatkówki plażowej. Udział w wydarzeniu jest bezpłatny, trwają zapisy duetów siatkarskich, które chcą wystąpić na boiskach na plaży przy ul. Broniewskiego 90.
  • Przytulona para na tarasie widokowym nad Wisłą
    Kultura, Miasto, Sport
    Trzy spektakle w ramach Festiwalu Teatrów Ulicznych, plebiscyt Toruńskie Gwiazdy 2020, piknik sztuki w Kaszczorku, wieczorne rejsy toruńskich flisaków - tak zapowiada się najbliższy weekend w Toruniu.
  • Po decyzji rządu dotyczącej powrotu uczniów do szkół od 1 września 2020 r. miasto intensywnie przygotowuje się do organizacji pracy placówek oświatowych w nowych warunkach.
  • Na terenie Torunia i powiatu toruńskiego potwierdzono 237 przypadków zarażenia koronawirusem. Kwarantanną objęto 374 osoby, a 172 powróciło do zdrowia. Od początku trwania pandemii odnotowano 20 zgonów.
  • Informujemy, że w czwartek 6 sierpnia 2020 r. w godzinach popołudniowych na terenie budowy w rejonie placu Rapackiego i pl. Niepodległości nastąpiła awaria sygnalizacji świetlnej. Trwa jej usuwanie.
  • Województwo Kujawsko-Pomorskie realizuje projekt, w ramach którego możliwe jest przeprowadzenia testów na koronawirusa wśród pracowników publicznych podmiotów leczniczych z naszego województwa.
  • Świetlny pokaz motocross, szpaler fontann i projekcja na gigantycznych głowach, astronomiczny mapping na balonie czy kilkudziesięciometrowa instalacja z ekranów LED – te i wiele innych instalacji z zakresu sztuki światła czekają na zmotoryzowanych widzów „Auto Skyway Festival. Lotnisko. Toruń. Województwo Kujawsko-Pomorskie.”.
  • Toruńskie Centrum Świaczeń Rodzinie wypłaciło już ponad 1,6 mln zł w ramach świadczenia "Dobry start".
  • Przypominamy, że dzisiaj (6.08) od godz. 21.00 do jutra (7.08) do godz. 5.00 na remontowanym moście Piłsudskiego w Toruniu obowiązywał będzie ruch wahadłowy.
  • O planach Żużlowej Reprezentacji Polski na kolejne miesiące 2020 r. była mowa 5 sierpnia 2020 r. na toruńskiej Motoarenie.