Toruński gotyk | www.torun.pl

Turystyka

Toruński gotyk

Toruń - gotyk na dotyk

W Toruniu znajduje się największa - po Krakowie - liczba autentycznych zabytków sztuki i architektury gotyckiej w Polsce. Gotyk jest znakiem rozpoznawczym Torunia. Dlatego oficjalnym hasłem promocyjnym miasta są słowa: "Toruń - gotyk na dotyk".

Toruń założono w czasach średniowiecza (akt lokacji w 1233 r.). Miasto uniknęło w swojej burzliwej historii zniszczeń o totalnym zasięgu, choć wiele średniowiecznych budowli (m.in. kościół św. Mikołaja  i zamek krzyżacki) zostało zniszczonych. Wiele zachowanych średniowiecznych zabytków wykonano zgodnie z kanonem gotyckim.



Jednym z argumentów, które zdecydowały o tym, że toruńska starówka została 4 grudnia 1997 r. wpisana na Światową Listę Dziedzictwa UNESCO, był autentyzm średniowiecznego i gotyckiego profilu Torunia. W sporządzonym przez zespół toruńskich naukowców opracowaniu, które stanowiło główną część wniosku o zaliczenie Torunia do grona miejsc dziedzictwa światowego, zaznaczono niezwykłą wagę zachowanej, średniowiecznej i gotyckiej spuścizny:

  • w Toruniu powstało i przetrwało do dziś wiele średniowiecznych budowli. Wszystkie reprezentują najlepsze osiągnięcia gotyckiej architektury ceglanej w Europie;
  • zachowane w Toruniu domy mieszkalne stanowią największy i najlepiej zachowany zespół gotyckiej architektury mieszkalnej w Europie północnej; 
  • zachowany w stanie zbliżonym do pierwotnego unikalny układ przestrzenny to cenne źródło materialne do dziejów rozwoju miast w średniowiecznej Europie; 
  • Ratusz Staromiejski łączy w sposób nigdzie indziej niespotykany funkcje sądowe, administracyjne i handlowe; 
  • toruński zespół staromiejski łączy w sobie cechy nadrzecznego miasta portowego, miasta podwójnego (Stare i Nowe Miasto) z cechami miasta sprzężonego z zamkiem; 
  • w Toruniu, niezależnie od wysokiego stopnia samodzielności, widoczne są wpływy przodujących ośrodków sztuki europejskiej z Brugią, Gandawą i Lubeką na czele. Fakt ten uznaje się za świadectwo istnienia europejskiej wspólnoty kulturowej miast hanzeatyckich; 

Toruń był w średniowieczu związany z wieloma wydarzeniami o ogromnej wadze i znaczeniu historycznym. Odegrał ważną rolę w chrystianizacji i kolonizacji Prus, był głównym pośrednikiem w hanzeatyckim handlu z Europą wschodnią, był też w tej części Europy najważniejszym ośrodkiem kształtowania się poczucia tożsamości stanowej mieszczaństwa oraz miejscem podpisania Traktatu Toruńskiego w 1466 r.

Potwierdzeniem niezwykłej klasy toruńskiej starówki jest również raport sporządzony przez litewskiego prof. Jonasa Glemzę, który złożył wizytę ekspercką w Toruniu w październiku 1996 r. Wyrażone w nim opinie o materiale nominacyjnym i uwagi o stanie miasta stały się podstawą pozytywnej decyzji Komitetu UNESCO w Neapolu z 4 grudnia 1997 r. Zawarte w raporcie prof. Jonasa Glemzy wnioski są spisem powodów, dla których Toruń stał się własnością kulturową całego świata. Oto niektóre spostrzeżenia raportu prof. Jonasa Glemzy:

  • Cenna zabudowa historycznego miasta - średniowieczne kościoły, ratusz - reprezentuje sobą arcydzieła ludzkiego geniuszu twórczego. Spełniają one wymagania średniowiecznego systemu obronnego (mury, bramy, ruiny zamku, położenie Starego i Nowego Miasta). 
  • Toruń został wpisany na listę siedmiu centrów historycznych Polski. 
  • W skład nominacji wchodzą Stare i Nowe Miasto (wyraźne przykłady średniowiecznego rozplanowania miasta) oraz ruiny Zamku Krzyżackiego. 
  • Do kryteriów nominacyjnych zaliczają się: historia średniowiecznego miasta, szczególnie jego idee naukowe i znaczenie miasta dla regionu. 
  • Toruń jest wspaniałym przykładem średniowiecznego miasta-portu rzecznego w swej historii łączącego Polskę, Niemcy, Prusy, Skandynawię i Litwę. 
  • W obszarze Starego i Nowego Miasta przetrwały liczne, autentyczne, wartościowe budowle gotyckie, renesansowe i barokowe. 
  • Toruń posiada także cenny, dwupierścieniowy system fortyfikacji miejskich wzniesiony przez Prusaków – zabytek XIX-wiecznej architektury obronnej. 
  • Toruń to unikalne wśród miast Związku Hanzeatyckiego miejsce urodzin Mikołaja Kopernika.

>>> Przejdź do stron o toruńskich zabytkach


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Na zdjęciu prezydent Michał Zaleski w maseczce podczas sesji Rady Miasta Torunia zdalnej
    Koronawirus
    Podczas 29. sesji Rady Miasta Torunia prezydent Michał Zaleski przekazał radnym szereg informacji dotyczących aktualnej sytuacji epidemicznej i funkcjonowania miasta.
  • Na zdjęciu widać boisko typu orlik
    Koronawirus, Miasto
    Od 19 kwietnia 2021 roku będzie możliwość uprawiania sportu w obiektach sportowych na świeżym powietrzu – przy zachowaniu limitu 25 osób.
  • Postać z napisem UMK na tle instalacji Skyway
    Kultura, Miasto
    Uniwersytet Mikołaja Kopernika organizuje warsztaty audiowizualne dla osób zainteresowanych współtworzeniem mappingu 3D, który zostanie zaprezentowany na festiwalu Skyway w 2022 r.
  • Pracownik w specjalnej uprzęży alpinistycznej wycina jemiołę z wysokiego drzewa
    Miasto
    Zagrażające bezpieczeństwu ludzi i mienia, obumarłe oraz nierokujące szans na przeżycie drzewa zostaną usunięte.
  • Miasto
    16 kwietnia 2021 r. minęła 16. rocznica śmierci prof. Artura Hutnikiewicza i 9. rocznica śmierci prof. Mariana Biskupa - wybitnych toruńskich humanistów, honorowych obywateli Torunia.
  • Grafika ogólna - nowe statystyki dla Torunia
    Koronawirus, Miasto
    17 847 nowych zachorowań na COVID-19 oraz 595 zgonów - to ogólnopolskie dane epidemiologiczne na piątek 16 kwietnia 2021 r. W Toruniu - 72 zakażenia i 2 zgony.
  • Oświadczenie rzecznika prasowego Prezydenta Miasta Torunia, Anny Kulbickiej-Tondel, po briefingu ProNatura i Miasta Bydgoszcz, który odbył się w dniu 15 kwietnia 2021 r., w sprawie spalarni odpadów w Bydgoszczy.
  • Tegoroczni maturzyści mają przed sobą spore wyzwanie - przygotowują się do egzaminu dojrzałości w trakcie nauki zdalnej i w niełatwym czasie pandemii. Z pomocą przychodzi Iza Kasperek, która poprowadzi „Powtórkę do matury z języka polskiego”. Warsztaty online odbędą się 17 kwietnia, są one całkowicie darmowe, ale obowiązują zapisy na stronie...
  • Po raz kolejny na sprzedaż zostaną wystawione działki inwestycyjne w rejonie ulic Pera Jonssona i Szosy Bydgoskiej w Toruniu. 6 lipca 2021 r. odbędzie się przetarg dotyczący sprzedaży gruntów między Motoareną a budynkami dawnego Merinoteksu.
  • Obowiązek wpisania numeru rejestracyjnego, zwolnienia z opłat w dni wolne od pracy, reklamacje wezwań do zapłaty - 15 kwietnia 2021 r. Rada Miasta Torunia przyjęła zmiany w uchwale dot. stref płatnego parkowania.
  • Kolejny dzień przyniósł w Toruniu 92 potwierdzone testami nowe zakażenia koronawirusem. Z 14 na 15 kwietnia 2021 r. odnotowano też 4 ofiary śmiertelne. To już 422 torunian, którzy przegrali walkę z pandemią.
  • 18 kwietnia przypada Ogólnopolski Dzień Pacjenta w śpiączce – święto uchwalone przez Sejm RP 23 listopada 2012 roku. Celem obchodów Dnia Pacjenta w śpiączce jest próba zrozumienia problemów takich pacjentów i stworzenie opieki mającej na celu wybudzanie pacjentów ze śpiączki, gdy tylko okaże się to możliwe. W toruńskiej Fundacji „Światło”...
  • 15 kwietnia 2021 roku podczas sesji Rady Miasta radni przyjęli uchwałę w sprawie szczególnych warunków udzielania świadczeń pomocy materialnej o charakterze motywacyjnym uczniom z toruńskich szkół. Przyjęta uchwała, wraz z autopoprawką zgłoszoną przez radnych, określa także formy i zakres tych świadczeń oraz trybu postępowania w tych sprawach.
  • Podczas sesji Rady Miasta Torunia 15 kwietnia 2021 roku radni jednogłośnie przyjęli uchwałę, która wprowadza zmiany w realizacji budżetu obywatelskiego w naszym mieście.