Toruński gotyk | www.torun.pl

Serduszko w kolorze ukraińskiej flagi

Turystyka

Toruński gotyk

Toruń - gotyk na dotyk

W Toruniu znajduje się największa - po Krakowie - liczba autentycznych zabytków sztuki i architektury gotyckiej w Polsce. Gotyk jest znakiem rozpoznawczym Torunia. Dlatego oficjalnym hasłem promocyjnym miasta są słowa: "Toruń - gotyk na dotyk".

Toruń założono w czasach średniowiecza (akt lokacji w 1233 r.). Miasto uniknęło w swojej burzliwej historii zniszczeń o totalnym zasięgu, choć wiele średniowiecznych budowli (m.in. kościół św. Mikołaja  i zamek krzyżacki) zostało zniszczonych. Wiele zachowanych średniowiecznych zabytków wykonano zgodnie z kanonem gotyckim.



Jednym z argumentów, które zdecydowały o tym, że toruńska starówka została 4 grudnia 1997 r. wpisana na Światową Listę Dziedzictwa UNESCO, był autentyzm średniowiecznego i gotyckiego profilu Torunia. W sporządzonym przez zespół toruńskich naukowców opracowaniu, które stanowiło główną część wniosku o zaliczenie Torunia do grona miejsc dziedzictwa światowego, zaznaczono niezwykłą wagę zachowanej, średniowiecznej i gotyckiej spuścizny:

  • w Toruniu powstało i przetrwało do dziś wiele średniowiecznych budowli. Wszystkie reprezentują najlepsze osiągnięcia gotyckiej architektury ceglanej w Europie;
  • zachowane w Toruniu domy mieszkalne stanowią największy i najlepiej zachowany zespół gotyckiej architektury mieszkalnej w Europie północnej; 
  • zachowany w stanie zbliżonym do pierwotnego unikalny układ przestrzenny to cenne źródło materialne do dziejów rozwoju miast w średniowiecznej Europie; 
  • Ratusz Staromiejski łączy w sposób nigdzie indziej niespotykany funkcje sądowe, administracyjne i handlowe; 
  • toruński zespół staromiejski łączy w sobie cechy nadrzecznego miasta portowego, miasta podwójnego (Stare i Nowe Miasto) z cechami miasta sprzężonego z zamkiem; 
  • w Toruniu, niezależnie od wysokiego stopnia samodzielności, widoczne są wpływy przodujących ośrodków sztuki europejskiej z Brugią, Gandawą i Lubeką na czele. Fakt ten uznaje się za świadectwo istnienia europejskiej wspólnoty kulturowej miast hanzeatyckich; 

Toruń był w średniowieczu związany z wieloma wydarzeniami o ogromnej wadze i znaczeniu historycznym. Odegrał ważną rolę w chrystianizacji i kolonizacji Prus, był głównym pośrednikiem w hanzeatyckim handlu z Europą wschodnią, był też w tej części Europy najważniejszym ośrodkiem kształtowania się poczucia tożsamości stanowej mieszczaństwa oraz miejscem podpisania Traktatu Toruńskiego w 1466 r.

Potwierdzeniem niezwykłej klasy toruńskiej starówki jest również raport sporządzony przez litewskiego prof. Jonasa Glemzę, który złożył wizytę ekspercką w Toruniu w październiku 1996 r. Wyrażone w nim opinie o materiale nominacyjnym i uwagi o stanie miasta stały się podstawą pozytywnej decyzji Komitetu UNESCO w Neapolu z 4 grudnia 1997 r. Zawarte w raporcie prof. Jonasa Glemzy wnioski są spisem powodów, dla których Toruń stał się własnością kulturową całego świata. Oto niektóre spostrzeżenia raportu prof. Jonasa Glemzy:

  • Cenna zabudowa historycznego miasta - średniowieczne kościoły, ratusz - reprezentuje sobą arcydzieła ludzkiego geniuszu twórczego. Spełniają one wymagania średniowiecznego systemu obronnego (mury, bramy, ruiny zamku, położenie Starego i Nowego Miasta). 
  • Toruń został wpisany na listę siedmiu centrów historycznych Polski. 
  • W skład nominacji wchodzą Stare i Nowe Miasto (wyraźne przykłady średniowiecznego rozplanowania miasta) oraz ruiny Zamku Krzyżackiego. 
  • Do kryteriów nominacyjnych zaliczają się: historia średniowiecznego miasta, szczególnie jego idee naukowe i znaczenie miasta dla regionu. 
  • Toruń jest wspaniałym przykładem średniowiecznego miasta-portu rzecznego w swej historii łączącego Polskę, Niemcy, Prusy, Skandynawię i Litwę. 
  • W obszarze Starego i Nowego Miasta przetrwały liczne, autentyczne, wartościowe budowle gotyckie, renesansowe i barokowe. 
  • Toruń posiada także cenny, dwupierścieniowy system fortyfikacji miejskich wzniesiony przez Prusaków – zabytek XIX-wiecznej architektury obronnej. 
  • Toruń to unikalne wśród miast Związku Hanzeatyckiego miejsce urodzin Mikołaja Kopernika.

>>> Przejdź do stron o toruńskich zabytkach


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Na zdjęciu: procesja poprzedzająca mszę św. w intencji miasta
    Miasto
    Msza św. w intencji miasta i jego mieszkańców w toruńskiej katedrze śś. Janów była tradycyjnym elementem obchodów Święta Miasta 24 czerwca 2022 r.
  • Dzieci z Przedszkola Miejskiego nr 13 w prezentacji ekologicznej, fot. Wojtek Szabelski
    Eko, Miasto
    Ponad 438 ton papieru, tektury i puszek zebrali uczestnicy szkolnego konkursu "Zbieramy makulaturę (i nie tylko) EKOKONKURS" w Toruniu. 24 czerwca 2022 r. poznaliśmy tegorocznych laureatów ekologicznej rywalizacji.
  • Miasto
    5,42 – taką średnią ocen na świadectwach uzyskali uczniowie klasy VI ze Szkoły Podstawowej nr 27 im. gen. Elżbiety Zawackiej w Toruniu.
  • Na zdjęciu: mecz na plaży gotyku
    Miasto, Sport
    13. edycja Plaży Gotyku jest już na ostatniej prostej. Za nami już turniej uniwersytecki oraz rywalizacja juniorów i juniorek.
  • Plakat - wakacyjne korepetycje dla Ukraińców
    Toruń dla Ukrainy
    Chcesz udzielać woluntarystycznie korepetycji osobom z Ukrainy? Umożliwia to bezpłatna platforma edukacyjna on-line Tutors.live
  • Na zdjęciu: teczka z herbem Torunia, w której znajduje się decyzja o przyznaniu stypendium
    Miasto
    Od 1 do 14 lipca 2022 r. przyjmowane będą wnioski o nagrody Prezydenta Miasta Torunia dla tegorocznych absolwentów toruńskich szkół ponadpodstawowych.
  • Uroczystość z okazji 40-lecia samorządu radców prawnych w Polsce odbyła się 24 czerwca 2022 r. w hotelu Filmar.
  • W najbliższy wtorek (28 czerwca) rozpoczyna się przebudowa Bulwaru Filadelfijskiego. Prace zostały tak zaplanowane, że do końca września ulica będzie otwarta dla ruchu!
  • W związku z rozpoczynającymi się wakacjami szkolnymi, od 27.06. 2022 r. do 31.08.2022 r. komunikacja miejska w Toruniu funkcjonować będzie w dni robocze wg feryjnych rozkładów jazdy.
  • Program imprez "Lato bez nudy" startuje w dniu zakończenia roku szkolnego, czyli 24 czerwca 2022 r. Na dzieci i młodzież w naszym mieście czeka kilkadziesiąt wydarzeń.
  • З 1 липня 2022 року зміняться правила користування громадським транспортом для громадян України. Біженці зможуть їздити в Торуні безкоштовно за умови пред’явлення місячного квитка із символом UKR.
  • Poznaliśmy laureatów 17. edycji plebiscytu Toruńskie Gwiazdy – 23 czerwca 2022 r. na scenie na Rynku Staromiejskim wręczono toruńskie nagrody muzyczne.
  • 2021 był ekonomicznie dobrym rokiem dla budżetu Torunia. Miasto wypracowało nadwyżkę i zmniejszyło zadłużenie. 23 czerwca 2022 r. Rada Miasta udzieliła absolutorium prezydentowi Michałowi Zaleskiemu.
  • W związku z zawodami żużlowymi w piątek 24 czerwca 2022 r. zostaną uruchomione dodatkowe kursy tramwajów linii nr 2 i 5.