www.torun.pl

Turystyka

Toruński gotyk

Toruń - gotyk na dotyk

W Toruniu znajduje się największa - po Krakowie - liczba autentycznych zabytków sztuki i architektury gotyckiej w Polsce. Gotyk jest znakiem rozpoznawczym Torunia. Dlatego oficjalnym hasłem promocyjnym miasta są słowa: "Toruń - gotyk na dotyk".

Toruń założono w czasach średniowiecza (akt lokacji w 1233 r.). Miasto uniknęło w swojej burzliwej historii zniszczeń o totalnym zasięgu, choć wiele średniowiecznych budowli (m.in. kościół św. Mikołaja  i zamek krzyżacki) zostało zniszczonych. Wiele zachowanych średniowiecznych zabytków wykonano zgodnie z kanonem gotyckim.



Jednym z argumentów, które zdecydowały o tym, że toruńska starówka została 4 grudnia 1997 r. wpisana na Światową Listę Dziedzictwa UNESCO, był autentyzm średniowiecznego i gotyckiego profilu Torunia. W sporządzonym przez zespół toruńskich naukowców opracowaniu, które stanowiło główną część wniosku o zaliczenie Torunia do grona miejsc dziedzictwa światowego, zaznaczono niezwykłą wagę zachowanej, średniowiecznej i gotyckiej spuścizny:

  • w Toruniu powstało i przetrwało do dziś wiele średniowiecznych budowli. Wszystkie reprezentują najlepsze osiągnięcia gotyckiej architektury ceglanej w Europie;
  • zachowane w Toruniu domy mieszkalne stanowią największy i najlepiej zachowany zespół gotyckiej architektury mieszkalnej w Europie północnej; 
  • zachowany w stanie zbliżonym do pierwotnego unikalny układ przestrzenny to cenne źródło materialne do dziejów rozwoju miast w średniowiecznej Europie; 
  • Ratusz Staromiejski łączy w sposób nigdzie indziej niespotykany funkcje sądowe, administracyjne i handlowe; 
  • toruński zespół staromiejski łączy w sobie cechy nadrzecznego miasta portowego, miasta podwójnego (Stare i Nowe Miasto) z cechami miasta sprzężonego z zamkiem; 
  • w Toruniu, niezależnie od wysokiego stopnia samodzielności, widoczne są wpływy przodujących ośrodków sztuki europejskiej z Brugią, Gandawą i Lubeką na czele. Fakt ten uznaje się za świadectwo istnienia europejskiej wspólnoty kulturowej miast hanzeatyckich; 

Toruń był w średniowieczu związany z wieloma wydarzeniami o ogromnej wadze i znaczeniu historycznym. Odegrał ważną rolę w chrystianizacji i kolonizacji Prus, był głównym pośrednikiem w hanzeatyckim handlu z Europą wschodnią, był też w tej części Europy najważniejszym ośrodkiem kształtowania się poczucia tożsamości stanowej mieszczaństwa oraz miejscem podpisania Traktatu Toruńskiego w 1466 r.

Potwierdzeniem niezwykłej klasy toruńskiej starówki jest również raport sporządzony przez litewskiego prof. Jonasa Glemzę, który złożył wizytę ekspercką w Toruniu w październiku 1996 r. Wyrażone w nim opinie o materiale nominacyjnym i uwagi o stanie miasta stały się podstawą pozytywnej decyzji Komitetu UNESCO w Neapolu z 4 grudnia 1997 r. Zawarte w raporcie prof. Jonasa Glemzy wnioski są spisem powodów, dla których Toruń stał się własnością kulturową całego świata. Oto niektóre spostrzeżenia raportu prof. Jonasa Glemzy:

  • Cenna zabudowa historycznego miasta - średniowieczne kościoły, ratusz - reprezentuje sobą arcydzieła ludzkiego geniuszu twórczego. Spełniają one wymagania średniowiecznego systemu obronnego (mury, bramy, ruiny zamku, położenie Starego i Nowego Miasta). 
  • Toruń został wpisany na listę siedmiu centrów historycznych Polski. 
  • W skład nominacji wchodzą Stare i Nowe Miasto (wyraźne przykłady średniowiecznego rozplanowania miasta) oraz ruiny Zamku Krzyżackiego. 
  • Do kryteriów nominacyjnych zaliczają się: historia średniowiecznego miasta, szczególnie jego idee naukowe i znaczenie miasta dla regionu. 
  • Toruń jest wspaniałym przykładem średniowiecznego miasta-portu rzecznego w swej historii łączącego Polskę, Niemcy, Prusy, Skandynawię i Litwę. 
  • W obszarze Starego i Nowego Miasta przetrwały liczne, autentyczne, wartościowe budowle gotyckie, renesansowe i barokowe. 
  • Toruń posiada także cenny, dwupierścieniowy system fortyfikacji miejskich wzniesiony przez Prusaków – zabytek XIX-wiecznej architektury obronnej. 
  • Toruń to unikalne wśród miast Związku Hanzeatyckiego miejsce urodzin Mikołaja Kopernika.

>>> Przejdź do stron o toruńskich zabytkach


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Para seniorów w maskach wśród przechodniów na starówce
    Miasto
    Decyzją Wojewody Kujawsko-Pomorskiego od 21 października 2020 r. do odwołania zawieszona zostaje działalność niektórych placówek dla seniorów i osób z niepełnosprawnościami.
  • Na zdjęciu autobus linii nr 40
    Miasto, MZK
    Od 21 i 22 października - dodatkowe kursy na linii nr 40. W związku z ograniczeniami w dopuszczalnej liczbie pasażerów podróżujących środkami transportu publicznego na jednym z bardziej obciążonych odcinków linii nr 40 wprowadzone zostaną dodatkowe kursy.
  • Drogi, Miasto
    Wyniki analizy przeprowadzonej przez Yanosik i Be-Mobile potwierdzają słuszność zaleceń Miejskiego Zarządu Dróg, który w związku z remontem mostu zaleca objazd mostem gen. Elżbiety Zawackiej.
  • Na zdjęciu pan Wierzbicki, który zajmuje się wytwarzaniem stempli
    Biznes, Miasto
    Legendarny lokalny zakład działający od ponad 60 lat. Prawdziwi mistrzowie w swoim fachu. W kolejnym odcinku cyklu „Starówka Mistrzów” odwiedziliśmy Toruńską Wytwórnię Stempli przy Placu Rapackiego.
  • Kultura, Miasto
    Toruńskie Centrum Nowoczesności przygotowało zestaw multimedialnych materiałów dydaktycznych, które mogą być wykorzystywane do nauki zdalnej przez nauczycieli w całej Polsce.
  • infografika - punkty pobrań w Toruniu
    Miasto
    W Toruniu działa kilka punktów pobrań, w których można wykonać test na obecność koronawirusa. Warto wiedzieć, że aby badanie było wiarygodne, pacjent musi się do niego odpowiednio przygotować.
  • W związku z wprowadzonymi ograniczeniami w dopuszczalnej liczbie pasażerów podróżujących środkami transportu publicznego do obsługi linii nr 32 skierowane zostaną autobusy „standardowe” o długości 12 metrów. Tym samym od 21 października 2020 r. wprowadzone zostaną korekty w rozkładzie jazdy i zmieniona zostanie trasa przejazdu tej linii.
  • KH Energa Toruń rozpoczął akcję, która pomoże "zapełnić" trybuny podczas nadchodzących meczów.
  • 19 października 2020 r. zakończyły się zapisy na pierwszą partię szczepień w ramach „Programu szczepień ochronnych przeciwko grypie dla mieszkańców Torunia po 65. roku życia na lata 2015-2020”.
  • Miejski Zarząd Dróg informuje, że 22 października 2020 roku, od godz. 8:00 do 14:30 będzie wyłączona sygnalizacja świetlna na skrzyżowaniu ul.Lubicka – Gazownia
  • Spektakle historyczne przygotowane przez Centrum Kultury Zamek Krzyżacki oglądać można na kanale YouTube placówki. W ciekawej formie przedstawione zostały średniowieczne dzieje Torunia związane z obecnością rycerzy zakonnych.
  • W Toruniu już 962 osoby są zakażone Covid-19 - z poniedziałku na wtorek tym samym przybyły 92 osoby.
  • 19 października 2020 r. minęła 36. rocznica śmierci ks. Jerzego Popiełuszki. Prezydent Torunia i przewodniczący Rady Miasta złożyli z tej okazji kwiaty pod pomnikiem kapłana zamordowanego przez SB.
  • Przez cały okres trwania pandemii w ramach tzw. Tarczy Antykryzysowej przekazywane jest wsparcie dla przedsiębiorców, organizacji pozarządowych i osób prawnych.