Toruński gotyk | www.torun.pl

Turystyka

Toruński gotyk

Toruń - gotyk na dotyk

W Toruniu znajduje się największa - po Krakowie - liczba autentycznych zabytków sztuki i architektury gotyckiej w Polsce. Gotyk jest znakiem rozpoznawczym Torunia. Dlatego oficjalnym hasłem promocyjnym miasta są słowa: "Toruń - gotyk na dotyk".

Toruń założono w czasach średniowiecza (akt lokacji w 1233 r.). Miasto uniknęło w swojej burzliwej historii zniszczeń o totalnym zasięgu, choć wiele średniowiecznych budowli (m.in. kościół św. Mikołaja  i zamek krzyżacki) zostało zniszczonych. Wiele zachowanych średniowiecznych zabytków wykonano zgodnie z kanonem gotyckim.



Jednym z argumentów, które zdecydowały o tym, że toruńska starówka została 4 grudnia 1997 r. wpisana na Światową Listę Dziedzictwa UNESCO, był autentyzm średniowiecznego i gotyckiego profilu Torunia. W sporządzonym przez zespół toruńskich naukowców opracowaniu, które stanowiło główną część wniosku o zaliczenie Torunia do grona miejsc dziedzictwa światowego, zaznaczono niezwykłą wagę zachowanej, średniowiecznej i gotyckiej spuścizny:

  • w Toruniu powstało i przetrwało do dziś wiele średniowiecznych budowli. Wszystkie reprezentują najlepsze osiągnięcia gotyckiej architektury ceglanej w Europie;
  • zachowane w Toruniu domy mieszkalne stanowią największy i najlepiej zachowany zespół gotyckiej architektury mieszkalnej w Europie północnej; 
  • zachowany w stanie zbliżonym do pierwotnego unikalny układ przestrzenny to cenne źródło materialne do dziejów rozwoju miast w średniowiecznej Europie; 
  • Ratusz Staromiejski łączy w sposób nigdzie indziej niespotykany funkcje sądowe, administracyjne i handlowe; 
  • toruński zespół staromiejski łączy w sobie cechy nadrzecznego miasta portowego, miasta podwójnego (Stare i Nowe Miasto) z cechami miasta sprzężonego z zamkiem; 
  • w Toruniu, niezależnie od wysokiego stopnia samodzielności, widoczne są wpływy przodujących ośrodków sztuki europejskiej z Brugią, Gandawą i Lubeką na czele. Fakt ten uznaje się za świadectwo istnienia europejskiej wspólnoty kulturowej miast hanzeatyckich; 

Toruń był w średniowieczu związany z wieloma wydarzeniami o ogromnej wadze i znaczeniu historycznym. Odegrał ważną rolę w chrystianizacji i kolonizacji Prus, był głównym pośrednikiem w hanzeatyckim handlu z Europą wschodnią, był też w tej części Europy najważniejszym ośrodkiem kształtowania się poczucia tożsamości stanowej mieszczaństwa oraz miejscem podpisania Traktatu Toruńskiego w 1466 r.

Potwierdzeniem niezwykłej klasy toruńskiej starówki jest również raport sporządzony przez litewskiego prof. Jonasa Glemzę, który złożył wizytę ekspercką w Toruniu w październiku 1996 r. Wyrażone w nim opinie o materiale nominacyjnym i uwagi o stanie miasta stały się podstawą pozytywnej decyzji Komitetu UNESCO w Neapolu z 4 grudnia 1997 r. Zawarte w raporcie prof. Jonasa Glemzy wnioski są spisem powodów, dla których Toruń stał się własnością kulturową całego świata. Oto niektóre spostrzeżenia raportu prof. Jonasa Glemzy:

  • Cenna zabudowa historycznego miasta - średniowieczne kościoły, ratusz - reprezentuje sobą arcydzieła ludzkiego geniuszu twórczego. Spełniają one wymagania średniowiecznego systemu obronnego (mury, bramy, ruiny zamku, położenie Starego i Nowego Miasta). 
  • Toruń został wpisany na listę siedmiu centrów historycznych Polski. 
  • W skład nominacji wchodzą Stare i Nowe Miasto (wyraźne przykłady średniowiecznego rozplanowania miasta) oraz ruiny Zamku Krzyżackiego. 
  • Do kryteriów nominacyjnych zaliczają się: historia średniowiecznego miasta, szczególnie jego idee naukowe i znaczenie miasta dla regionu. 
  • Toruń jest wspaniałym przykładem średniowiecznego miasta-portu rzecznego w swej historii łączącego Polskę, Niemcy, Prusy, Skandynawię i Litwę. 
  • W obszarze Starego i Nowego Miasta przetrwały liczne, autentyczne, wartościowe budowle gotyckie, renesansowe i barokowe. 
  • Toruń posiada także cenny, dwupierścieniowy system fortyfikacji miejskich wzniesiony przez Prusaków – zabytek XIX-wiecznej architektury obronnej. 
  • Toruń to unikalne wśród miast Związku Hanzeatyckiego miejsce urodzin Mikołaja Kopernika.

>>> Przejdź do stron o toruńskich zabytkach


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Na zdjęciu: przedsiębiorcy nagrodzeni certyfikatem Made in Toruń z prezydentem Michałem Zaleskim
    Biznes, Miasto
    14 firm odebrało w dniu 18 października 2021 r. certyfikaty znaku jakości Made in Toruń. Wśród wyróżnionych przedsiębiorstw są m.in. start-upy zajmujące się technologiami nanowęglowymi, firmy z branż paliwowej, medycznej czy programistycznej. Na liście są też szkoła językowa, centrum nurkowe, pralnia chemiczna czy firma consultingowa
  • Grafika informująca o kolejnych zakażeniach wirusem SARS-COV-19
    Koronawirus, Miasto
    W Toruniu w ciągu ostatniego tygodnia (11-17 października 2021 r.) potwierdzono 119 przypadków zakażenia koronawirusem SARS-CoV-2. Jedna osoba zmarła w wyniku chorób współistniejących z COVID-19.
  • Naz djęciu: uczestnicy posiedzenia Komisji Związku Miast Nowej Hanzy w Neuss
    Miasto
    Posiedzenie dotyczące kolejnych zjazdów hanzeatyckich odbyło się w Neuss w Niemczech. W 2023 roku przedstawiciele miast hanzeatyckich spotkają się Toruniu.
  • Nagrody dla Muzeum Okręgowego
    Kultura, Miasto
    Schyłek sezonu turystycznego okazał się jednocześnie początkiem festiwalu nagród, które otrzymało Muzeum Okręgowe w Toruniu. W III kwartale tego roku toruńskiej instytucji przyznano szereg wyróżnień zarówno za działalność wydawniczą jak i muzealną.
  • Na zdjęciu: zawodnicy klubu Centuria Toruń z dyplomami i medalami
    Miasto, Sport
    Aż 8 złotych medali, 1 srebrny i 3 brązowe przywiozła Centuria Toruń z Międzywojewódzkich Mistrzostw Młodzików w Taekwondo Olimpijskim rozgrywanych w Olecku.
  • baner wydarzenia
    Kultura, Miasto
    Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy i Centrum Innowacyjnej Edukacji 30 października 2021 r. opanują tajemnicze moce, które sprawią, że budynki centrum nauki zamienią się w labirynty pełne niespodzianek i zaskakujących zdarzeń.
  • Prawie 40 osób oddało krew w ramach zorganizowanej przez Miejski Zakład Komunikacji w Toruniu akcji „W tym morzu liczy się każda kropla”. Krwiobus czekał na chętnych 17 października 2021 r. w zajezdni autobusowej przy ul. Legionów 220.
  • 15 października 2021 r. w murach Wyższej Szkoły Kultury Społecznej i Medialnej odbyła uroczysta inauguracja nowego roku akademickiego. Podczas wydarzenia minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek nadał uczelni status akademii.
  • Medale i statuetki dla zasłużonych oraz uroczysty koncert w CKK Jordanki uczciły 15 października jubileusz 100-lecia Zespołu Szkół Muzycznych w Toruniu.
  • Symbioza sztuki i filmu – na wyjątkową podróż w czasie do klasycznego obrazu sprzed dziesięcioleci, „Gabinetu doktora Caligari”, zaprasza od 15 października toruńskie CSW. Dzieło niemieckiego ekspresjonizmu podane zostanie w nowoczesnej aranżacji – pierwszego w Polsce filmu wolumetrycznego.
  • 100-lecie istnienia świętuje w 2021 r. Zespół Szkół Muzycznych w Toruniu. Z tej okazji w Dniu Edukacji Narodowej 14 października 2021 r. w szkole odbyło się uroczyste zebranie Rady Pedagogicznej ZSM, podczas którego zasłużeni pracownicy otrzymali nagrody i wyróżnienia państwowe, wojewódzkie i miejskie.
  • W poniedziałek 18 października 2021 r. odbędzie się spotkanie konsultacyjne dotyczące przebudowy ul. Czarlińskiego.
  • Szkoła Podstawowa nr 35 im. Polskich Olimpijczyków od 15 października 2021 roku ma swój sztandar. Podczas uroczystości obecni byli toruńscy sportowcy, którzy brali udział w igrzyskach olimpijskich.
  • Od poniedziałku 18 października 2021 r. od godz. 9:00 przystanek autobusowy „Bema” w kierunku centrum zostanie przeniesiony o około 250 m na wysokość parkingu Targowiska Miejskiego.