Toruński gotyk | www.torun.pl

Serduszko w kolorze ukraińskiej flagi

Turystyka

Toruński gotyk

Toruń - gotyk na dotyk

W Toruniu znajduje się największa - po Krakowie - liczba autentycznych zabytków sztuki i architektury gotyckiej w Polsce. Gotyk jest znakiem rozpoznawczym Torunia. Dlatego oficjalnym hasłem promocyjnym miasta są słowa: "Toruń - gotyk na dotyk".

Toruń założono w czasach średniowiecza (akt lokacji w 1233 r.). Miasto uniknęło w swojej burzliwej historii zniszczeń o totalnym zasięgu, choć wiele średniowiecznych budowli (m.in. kościół św. Mikołaja  i zamek krzyżacki) zostało zniszczonych. Wiele zachowanych średniowiecznych zabytków wykonano zgodnie z kanonem gotyckim.



Jednym z argumentów, które zdecydowały o tym, że toruńska starówka została 4 grudnia 1997 r. wpisana na Światową Listę Dziedzictwa UNESCO, był autentyzm średniowiecznego i gotyckiego profilu Torunia. W sporządzonym przez zespół toruńskich naukowców opracowaniu, które stanowiło główną część wniosku o zaliczenie Torunia do grona miejsc dziedzictwa światowego, zaznaczono niezwykłą wagę zachowanej, średniowiecznej i gotyckiej spuścizny:

  • w Toruniu powstało i przetrwało do dziś wiele średniowiecznych budowli. Wszystkie reprezentują najlepsze osiągnięcia gotyckiej architektury ceglanej w Europie;
  • zachowane w Toruniu domy mieszkalne stanowią największy i najlepiej zachowany zespół gotyckiej architektury mieszkalnej w Europie północnej; 
  • zachowany w stanie zbliżonym do pierwotnego unikalny układ przestrzenny to cenne źródło materialne do dziejów rozwoju miast w średniowiecznej Europie; 
  • Ratusz Staromiejski łączy w sposób nigdzie indziej niespotykany funkcje sądowe, administracyjne i handlowe; 
  • toruński zespół staromiejski łączy w sobie cechy nadrzecznego miasta portowego, miasta podwójnego (Stare i Nowe Miasto) z cechami miasta sprzężonego z zamkiem; 
  • w Toruniu, niezależnie od wysokiego stopnia samodzielności, widoczne są wpływy przodujących ośrodków sztuki europejskiej z Brugią, Gandawą i Lubeką na czele. Fakt ten uznaje się za świadectwo istnienia europejskiej wspólnoty kulturowej miast hanzeatyckich; 

Toruń był w średniowieczu związany z wieloma wydarzeniami o ogromnej wadze i znaczeniu historycznym. Odegrał ważną rolę w chrystianizacji i kolonizacji Prus, był głównym pośrednikiem w hanzeatyckim handlu z Europą wschodnią, był też w tej części Europy najważniejszym ośrodkiem kształtowania się poczucia tożsamości stanowej mieszczaństwa oraz miejscem podpisania Traktatu Toruńskiego w 1466 r.

Potwierdzeniem niezwykłej klasy toruńskiej starówki jest również raport sporządzony przez litewskiego prof. Jonasa Glemzę, który złożył wizytę ekspercką w Toruniu w październiku 1996 r. Wyrażone w nim opinie o materiale nominacyjnym i uwagi o stanie miasta stały się podstawą pozytywnej decyzji Komitetu UNESCO w Neapolu z 4 grudnia 1997 r. Zawarte w raporcie prof. Jonasa Glemzy wnioski są spisem powodów, dla których Toruń stał się własnością kulturową całego świata. Oto niektóre spostrzeżenia raportu prof. Jonasa Glemzy:

  • Cenna zabudowa historycznego miasta - średniowieczne kościoły, ratusz - reprezentuje sobą arcydzieła ludzkiego geniuszu twórczego. Spełniają one wymagania średniowiecznego systemu obronnego (mury, bramy, ruiny zamku, położenie Starego i Nowego Miasta). 
  • Toruń został wpisany na listę siedmiu centrów historycznych Polski. 
  • W skład nominacji wchodzą Stare i Nowe Miasto (wyraźne przykłady średniowiecznego rozplanowania miasta) oraz ruiny Zamku Krzyżackiego. 
  • Do kryteriów nominacyjnych zaliczają się: historia średniowiecznego miasta, szczególnie jego idee naukowe i znaczenie miasta dla regionu. 
  • Toruń jest wspaniałym przykładem średniowiecznego miasta-portu rzecznego w swej historii łączącego Polskę, Niemcy, Prusy, Skandynawię i Litwę. 
  • W obszarze Starego i Nowego Miasta przetrwały liczne, autentyczne, wartościowe budowle gotyckie, renesansowe i barokowe. 
  • Toruń posiada także cenny, dwupierścieniowy system fortyfikacji miejskich wzniesiony przez Prusaków – zabytek XIX-wiecznej architektury obronnej. 
  • Toruń to unikalne wśród miast Związku Hanzeatyckiego miejsce urodzin Mikołaja Kopernika.

>>> Przejdź do stron o toruńskich zabytkach


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Miasto
    Pod obeliskiem upamiętniającym konspiratorów Okręgu Pomorskiego ZWZ–AK odbyły się 27 września 2022 r. obchody Dnia Polskiego Państwa Podziemnego w Toruniu.
  • Żołnierki z pochylonym sztandarem Koła AK w Toruniu
    Miasto
    Pod obeliskiem upamiętniającym konspiratorów Okręgu Pomorskiego ZWZ–AK odbyły się 27 września 2022 r. obchody Dnia Polskiego Państwa Podziemnego w Toruniu. Uroczystości na pl. św. Katarzyny jak co roku zgromadziły liczne grono kombatantów, żołnierzy Garnizonu Toruń, przedstawicieli samorządu terytorialnego i Fundacji Generał Elżbiety Zawackiej...
  • Miasto, Sport
    Najmłodsi torunianie rywalizowali o sportowe laury w ramach Igrzysk Przedszkolaków. Wydarzenie odbyło się 27 września w Arenie Toruń.
  • Miasto
    Ponad 700 kandydatów i kandydatek z kilkudziesięciu krajów, w tym 128 osób w ramach programu Erasmus+, rozpocznie swoją przygodę z Uniwersytetem Mikołaja Kopernika w Toruniu. Z myślą o nich Dział Międzynarodowych Partnerstw i Mobilności Edukacyjnej oraz Dział Rekrutacji i Spraw Studenckich przygotowały Tydzień Orientacyjny.
  • Drogi, Miasto, Sport
    W związku z zawodami żużlowymi SGP i SGP2 w dniach 30 września i 1 października 2022 r. (piątek i sobota) uruchomione zostaną dodatkowe kursy tramwajów.
  • Na zdjęciu: prace prowadzone na ul. Szosa Chełmińska - zdarta nawierzchnia, widać piach
    Miasto, MZK
    Generalny wykonawca budowy nowej linii tramwajowej informuje, że w dniach od 29 września do 3 października 2022 r. będą prowadzone prace związane z wykonaniem podbudowy z kruszywa oraz układaniem podbudowy bitumicznej na północnej oraz południowej jezdni ul. Długiej (na odcinku od skrzyżowania z ul. Mohna do ronda Czadcy).
  • W związku z zawodami żużlowymi SGP i SGP2 w dniach 30 września i 1 października 2022 r. (piątek i sobota) uruchomione zostaną dodatkowe kursy tramwajów.
  • Do 5 października 2022 r. trwa nabór wniosków w otwartym konkursie grantowym na projekty w programie Wspieramy Ukrainę. Celem programu jest wsparcie odbiorców w kontekście różnych wyzwań wynikających z wojny w Ukrainie.
  • „Sport dla wszystkich – zdrowie dla każdego” to hasło przewodnie tegorocznej edycji Europejskiego Tygodnia Sportu dla Wszystkich – Sportowego Turnieju Miast i Gmin, która odbywała się w dniach od 13 do 19 września 2022 r.
  • Młodzi torunianie mają szansę włączyć się aktywnie w życie miasta – powołana zostanie Młodzieżowa Rada Miasta Torunia.
  • Z okazji przypadającego w dniu 27 września Światowego Dnia Turystyki życzenia dla osób związanych z toruńską branżą turystyczną przekazał prezydent Michał Zaleski.
  • W najbliższy piątek i sobotę na Motoarenie im. Mariana Rosego odbędą się wielkie finały tegorocznych cykli Speedway Grand Prix. Czeka nas wielkie święto żużla w Toruniu. Organizatorzy tych imprez przygotowali dla kibiców dodatkowe atrakcje. Największą z nich będzie Miasteczko Kibica, które zostanie otwarte w sobotę (1 października) o godz. 14:00.
  • W niedzielę 26 września 2022 r. po raz czwarty rozegrano maraton wioślarski Run&Row. W tym roku do rywalizacji przystąpiło sześć ekip.
  • Od wtorku 4 października 2022 r. Bulwar Filadelfijski będzie zamknięty dla samochodów i pieszych.