Toruński gotyk | www.torun.pl

Turystyka

Toruński gotyk

Toruń - gotyk na dotyk

W Toruniu znajduje się największa - po Krakowie - liczba autentycznych zabytków sztuki i architektury gotyckiej w Polsce. Gotyk jest znakiem rozpoznawczym Torunia. Dlatego oficjalnym hasłem promocyjnym miasta są słowa: "Toruń - gotyk na dotyk".

Toruń założono w czasach średniowiecza (akt lokacji w 1233 r.). Miasto uniknęło w swojej burzliwej historii zniszczeń o totalnym zasięgu, choć wiele średniowiecznych budowli (m.in. kościół św. Mikołaja  i zamek krzyżacki) zostało zniszczonych. Wiele zachowanych średniowiecznych zabytków wykonano zgodnie z kanonem gotyckim.



Jednym z argumentów, które zdecydowały o tym, że toruńska starówka została 4 grudnia 1997 r. wpisana na Światową Listę Dziedzictwa UNESCO, był autentyzm średniowiecznego i gotyckiego profilu Torunia. W sporządzonym przez zespół toruńskich naukowców opracowaniu, które stanowiło główną część wniosku o zaliczenie Torunia do grona miejsc dziedzictwa światowego, zaznaczono niezwykłą wagę zachowanej, średniowiecznej i gotyckiej spuścizny:

  • w Toruniu powstało i przetrwało do dziś wiele średniowiecznych budowli. Wszystkie reprezentują najlepsze osiągnięcia gotyckiej architektury ceglanej w Europie;
  • zachowane w Toruniu domy mieszkalne stanowią największy i najlepiej zachowany zespół gotyckiej architektury mieszkalnej w Europie północnej; 
  • zachowany w stanie zbliżonym do pierwotnego unikalny układ przestrzenny to cenne źródło materialne do dziejów rozwoju miast w średniowiecznej Europie; 
  • Ratusz Staromiejski łączy w sposób nigdzie indziej niespotykany funkcje sądowe, administracyjne i handlowe; 
  • toruński zespół staromiejski łączy w sobie cechy nadrzecznego miasta portowego, miasta podwójnego (Stare i Nowe Miasto) z cechami miasta sprzężonego z zamkiem; 
  • w Toruniu, niezależnie od wysokiego stopnia samodzielności, widoczne są wpływy przodujących ośrodków sztuki europejskiej z Brugią, Gandawą i Lubeką na czele. Fakt ten uznaje się za świadectwo istnienia europejskiej wspólnoty kulturowej miast hanzeatyckich; 

Toruń był w średniowieczu związany z wieloma wydarzeniami o ogromnej wadze i znaczeniu historycznym. Odegrał ważną rolę w chrystianizacji i kolonizacji Prus, był głównym pośrednikiem w hanzeatyckim handlu z Europą wschodnią, był też w tej części Europy najważniejszym ośrodkiem kształtowania się poczucia tożsamości stanowej mieszczaństwa oraz miejscem podpisania Traktatu Toruńskiego w 1466 r.

Potwierdzeniem niezwykłej klasy toruńskiej starówki jest również raport sporządzony przez litewskiego prof. Jonasa Glemzę, który złożył wizytę ekspercką w Toruniu w październiku 1996 r. Wyrażone w nim opinie o materiale nominacyjnym i uwagi o stanie miasta stały się podstawą pozytywnej decyzji Komitetu UNESCO w Neapolu z 4 grudnia 1997 r. Zawarte w raporcie prof. Jonasa Glemzy wnioski są spisem powodów, dla których Toruń stał się własnością kulturową całego świata. Oto niektóre spostrzeżenia raportu prof. Jonasa Glemzy:

  • Cenna zabudowa historycznego miasta - średniowieczne kościoły, ratusz - reprezentuje sobą arcydzieła ludzkiego geniuszu twórczego. Spełniają one wymagania średniowiecznego systemu obronnego (mury, bramy, ruiny zamku, położenie Starego i Nowego Miasta). 
  • Toruń został wpisany na listę siedmiu centrów historycznych Polski. 
  • W skład nominacji wchodzą Stare i Nowe Miasto (wyraźne przykłady średniowiecznego rozplanowania miasta) oraz ruiny Zamku Krzyżackiego. 
  • Do kryteriów nominacyjnych zaliczają się: historia średniowiecznego miasta, szczególnie jego idee naukowe i znaczenie miasta dla regionu. 
  • Toruń jest wspaniałym przykładem średniowiecznego miasta-portu rzecznego w swej historii łączącego Polskę, Niemcy, Prusy, Skandynawię i Litwę. 
  • W obszarze Starego i Nowego Miasta przetrwały liczne, autentyczne, wartościowe budowle gotyckie, renesansowe i barokowe. 
  • Toruń posiada także cenny, dwupierścieniowy system fortyfikacji miejskich wzniesiony przez Prusaków – zabytek XIX-wiecznej architektury obronnej. 
  • Toruń to unikalne wśród miast Związku Hanzeatyckiego miejsce urodzin Mikołaja Kopernika.

>>> Przejdź do stron o toruńskich zabytkach


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Na zdjęciu kamienice przy Rynku Nowomiejskim w Toruniu
    Biznes, Koronawirus, Miasto
    Toruńscy przedsiębiorcy będą mogli ubiegać się o zwolnienie z podatku od nieruchomości - taką decyzję podjęła Rada Miasta 21 stycznia 2021 r. Ulga obejmie 14 rodzajów działalności gospodarczej ujętych w PKD.
  • Na zdjęciu kamienice na ulicy Warszawskiej w Toruniu podczas zachodu słońca
    Biznes, Koronawirus, Miasto
    21 stycznia 2021 r. Rada Miasta Torunia przyjęła uchwałę w sprawie przesunięcia terminu płatności rat podatku od nieruchomości. Będzie to kolejna forma wsparcia dla przedsiębiorców, którzy utracili przychody na skutek epidemii koronawirusa.
  • Bieżnia w hali Arena Toruń
    Miasto, Sport
    Każdy uczestnik lekkoatletycznych halowych mistrzostw Europy, które odbędą się na początku marca 2021 r. w Toruniu, będzie musiał uzyskać negatywny wynik testu na obecność koronawirusa. Zasada ta będzie obowiązywać nie tylko zawodników, ale również wszystkich organizatorów, trenerów, osób z obsługi czy dziennikarzy.
  • budowa instalacji wodno-kanalizacyjnej
    Inwestycje, Miasto
    Uchwałę w sprawie Wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych Toruńskich Wodociągów Sp. z o.o. na lata 2021- 2025 r. przyjęto jednogłośnie 21 stycznia 2021 r. podczas 26. sesji Rady Miasta Torunia.
  • Na zdjęciu seniorka w czerwonej kurtce idzie chodnikiem
    Miasto
    Toruń będzie realizował program szczepień ochronnych przeciwko grypie dla mieszkańców po 65. roku życia na lata 2021-2025 – tak zadecydowała Rada Miasta 21 stycznia 2021 r.
  • Koronawirus
    Aktor toruńskiego teatru im. Wilama Horzycy Tomasz Mycan zamierza zaszczepić się przeciwko koronawirusowi. Ma nadzieję, że dzięki szczepieniom już wkrótce będzie mógł ponownie występować dla swojej ukochanej toruńskiej publiczności.
  • W latach 2021-2025 kontynuowany będzie program pn. „Toruń olśniewa uśmiechem” - taką uchwałę przyjęli radni miasta Torunia podczas 26. sesji, która odbyła się w dniu 21 stycznia 2021 r.
  • Dzieci i młodzież oraz osoby aktywne zawodowo będą mogły skorzystać z programu „Postawa to podstawa” na lata 2021-2025, który radni przyjęli podczas sesji w dniu 21 stycznia 2021 r.
  • Podczas 26. sesji Rady Miasta Torunia 21 stycznia 2021 r. radni jednogłośnie przyjęli Plan konsultacji społecznych na rok 2021.
  • W czwartek 21 stycznia 2021 roku w Toruniu potwierdzono 114 nowych przypadków zakażenia koronawirusem SARS-CoV-2.
  • Wystawa "Helmut Newton: Lubię silne kobiety" prezentowana w toruńskim Centrum Sztuki Współczesnej zajęła drugie miejsce w plebiscycie portalu Fotopolis.pl w kategorii Wydarzenie Fotograficzne Roku.
  • Osoby z chorobami przewlekłymi będą szczepione przeciwko COVID-19 wcześniej – już w etapie I – taką informację podał podczas konferencji prasowej 20 stycznia 2021 r. szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów minister Michał Dworczyk.
  • 22 stycznia 2021 r. o godz. 6:00 ruszy rejestracja na szczepienia przeciw COVID-19 dla osób, które ukończyły 70 lat.
  • Rząd przeznaczy w tym roku dodatkowe 220 mln zł na psychiatrię dziecięcą w Polsce – zapowiedział premier RP na konferencji prasowej 20 stycznia 2021 r.