Toruński gotyk | www.torun.pl

Turystyka

Toruński gotyk

Toruń - gotyk na dotyk

W Toruniu znajduje się największa - po Krakowie - liczba autentycznych zabytków sztuki i architektury gotyckiej w Polsce. Gotyk jest znakiem rozpoznawczym Torunia. Dlatego oficjalnym hasłem promocyjnym miasta są słowa: "Toruń - gotyk na dotyk".

Toruń założono w czasach średniowiecza (akt lokacji w 1233 r.). Miasto uniknęło w swojej burzliwej historii zniszczeń o totalnym zasięgu, choć wiele średniowiecznych budowli (m.in. kościół św. Mikołaja  i zamek krzyżacki) zostało zniszczonych. Wiele zachowanych średniowiecznych zabytków wykonano zgodnie z kanonem gotyckim.



Jednym z argumentów, które zdecydowały o tym, że toruńska starówka została 4 grudnia 1997 r. wpisana na Światową Listę Dziedzictwa UNESCO, był autentyzm średniowiecznego i gotyckiego profilu Torunia. W sporządzonym przez zespół toruńskich naukowców opracowaniu, które stanowiło główną część wniosku o zaliczenie Torunia do grona miejsc dziedzictwa światowego, zaznaczono niezwykłą wagę zachowanej, średniowiecznej i gotyckiej spuścizny:

  • w Toruniu powstało i przetrwało do dziś wiele średniowiecznych budowli. Wszystkie reprezentują najlepsze osiągnięcia gotyckiej architektury ceglanej w Europie;
  • zachowane w Toruniu domy mieszkalne stanowią największy i najlepiej zachowany zespół gotyckiej architektury mieszkalnej w Europie północnej; 
  • zachowany w stanie zbliżonym do pierwotnego unikalny układ przestrzenny to cenne źródło materialne do dziejów rozwoju miast w średniowiecznej Europie; 
  • Ratusz Staromiejski łączy w sposób nigdzie indziej niespotykany funkcje sądowe, administracyjne i handlowe; 
  • toruński zespół staromiejski łączy w sobie cechy nadrzecznego miasta portowego, miasta podwójnego (Stare i Nowe Miasto) z cechami miasta sprzężonego z zamkiem; 
  • w Toruniu, niezależnie od wysokiego stopnia samodzielności, widoczne są wpływy przodujących ośrodków sztuki europejskiej z Brugią, Gandawą i Lubeką na czele. Fakt ten uznaje się za świadectwo istnienia europejskiej wspólnoty kulturowej miast hanzeatyckich; 

Toruń był w średniowieczu związany z wieloma wydarzeniami o ogromnej wadze i znaczeniu historycznym. Odegrał ważną rolę w chrystianizacji i kolonizacji Prus, był głównym pośrednikiem w hanzeatyckim handlu z Europą wschodnią, był też w tej części Europy najważniejszym ośrodkiem kształtowania się poczucia tożsamości stanowej mieszczaństwa oraz miejscem podpisania Traktatu Toruńskiego w 1466 r.

Potwierdzeniem niezwykłej klasy toruńskiej starówki jest również raport sporządzony przez litewskiego prof. Jonasa Glemzę, który złożył wizytę ekspercką w Toruniu w październiku 1996 r. Wyrażone w nim opinie o materiale nominacyjnym i uwagi o stanie miasta stały się podstawą pozytywnej decyzji Komitetu UNESCO w Neapolu z 4 grudnia 1997 r. Zawarte w raporcie prof. Jonasa Glemzy wnioski są spisem powodów, dla których Toruń stał się własnością kulturową całego świata. Oto niektóre spostrzeżenia raportu prof. Jonasa Glemzy:

  • Cenna zabudowa historycznego miasta - średniowieczne kościoły, ratusz - reprezentuje sobą arcydzieła ludzkiego geniuszu twórczego. Spełniają one wymagania średniowiecznego systemu obronnego (mury, bramy, ruiny zamku, położenie Starego i Nowego Miasta). 
  • Toruń został wpisany na listę siedmiu centrów historycznych Polski. 
  • W skład nominacji wchodzą Stare i Nowe Miasto (wyraźne przykłady średniowiecznego rozplanowania miasta) oraz ruiny Zamku Krzyżackiego. 
  • Do kryteriów nominacyjnych zaliczają się: historia średniowiecznego miasta, szczególnie jego idee naukowe i znaczenie miasta dla regionu. 
  • Toruń jest wspaniałym przykładem średniowiecznego miasta-portu rzecznego w swej historii łączącego Polskę, Niemcy, Prusy, Skandynawię i Litwę. 
  • W obszarze Starego i Nowego Miasta przetrwały liczne, autentyczne, wartościowe budowle gotyckie, renesansowe i barokowe. 
  • Toruń posiada także cenny, dwupierścieniowy system fortyfikacji miejskich wzniesiony przez Prusaków – zabytek XIX-wiecznej architektury obronnej. 
  • Toruń to unikalne wśród miast Związku Hanzeatyckiego miejsce urodzin Mikołaja Kopernika.

>>> Przejdź do stron o toruńskich zabytkach


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Inwestycje, Miasto
    24 mieszkania TTBS zostały oddane do użytku w nowym bloku przy ul. Hubego 19a na Osiedlu Mieszkaniowym Jar.
  • Przed białym autobusem elektrycznym stoi uśmiechnięty kierowca
    Miasto, MZK
    Miasto za pośrednictwem Miejskiego Zakładu Komunikacji w Toruniu chce kupić kolejne cztery autobusy elektryczne oraz infrastrukturę do ich ładowania. Właśnie ogłoszono na nie przetarg.
  • Miasto, MZK
    Dziesięć zielonych przystanków powstanie wzdłuż nowo budowanej linii tramwajowej do tzw. osiedla Jar.
  • Sport
    30 stycznia 2022 r. sportowcy z toruńskich klubów zagrają razem z Wielką Orkiestrą Świątecznej Pomocy. Można będzie poćwiczyć z nimi w CH Toruń Plaza.
  • Na zdjęciu widać niezagospodarowaną działkę,teren wokół jest zalesiony, w tle widać budynki
    Biznes, Miasto
    Nieruchomość przy ul. Jasia i Małgosi 21 w Toruniu została wystawiona do sprzedaży w przetargu zaplanowanym w dn. 29 marca 2022 r. Teren jest przeznaczony pod zabudowę jednorodzinną i opcjonalnie usługi z wyłączeniem tych kolidujących z funkcją mieszkaniową.
  • Plakat promujący wydarzenie
    Miasto
    Trwa rejestracja uczestników 10. edycji ogólnopolskich warsztatów programowania "Koduj z Gigantami – Szyfry i Zagadki" 5-27 lutego 2022 r.
  • Nastąpiła zmiana terminów składania ofert na wyposażenie dla pracowni zawodowych w Zespole Szkół Inżynierii Środowiska w Toruniu. W związku z pytaniami, jakie wpłynęły do postępowania nr 1/2022 (szczegóły do pobrania tutaj) Dyrektor Toruńskiego Centrum Usług Wspólnych informuje o wydłużeniu terminu składania ofert w postępowaniu na dostawę...
  • Trwają kolejne prace związane z trzecim etapem rewitalizacji Parku Miejskiego na Bydgoskim Przedmieściu. Na nową odsłonę Parku Miejskiego musimy jeszcze trochę poczekać, ponieważ koniec prac przewidziany jest na koniec lipca br.
  • Od czwartku 27 stycznia do 27 lutego 2022 r. uczniowie klas 5-8 szkół podstawowych oraz wszystkich klas szkół ponadpodstawowych przechodzą na naukę zdalną. Przedszkolaki i klasy 1-4 pozostają w trybie stacjonarnym.
  • Centrum Kulturalno-Kongresowe Jordanki znalazło się w gronie dziesięciu najlepszych sal koncertowych w Polsce.
  • W związku z nasileniem pandemii koronawirusa na terenie kraju, w Urzędzie Miasta Torunia obowiązują zaostrzone zasady rygoru sanitarnego.
  • Coraz większy udział wariantu omikron w Polsce jest także zauważalny w naszym mieście. Porównując dane z ostatnich dwóch tygodni, na COVID-19 w Toruniu choruje dwa razy więcej osób. Sytuację epidemiczną w mieście w tym czasie przedstawił prezydent Torunia Michał Zaleski.
  • Po ponad 37 latach pracy z Zespołem Szkół Samochodowych w Toruniu żegna się jego dyrektor Marzanna Podpora.
  • W siedzibie Urzędu Miasta Torunia przy ul. Fałata 39 doszło do awarii systemów teleinformatycznych. Kontakt z Wydziałami Edukacji, Sportu i Rekreacji oraz Zdrowia i Polityki Społecznej może być utrudniony.