Toruński gotyk | www.torun.pl

Turystyka

Toruński gotyk

Toruń - gotyk na dotyk

W Toruniu znajduje się największa - po Krakowie - liczba autentycznych zabytków sztuki i architektury gotyckiej w Polsce. Gotyk jest znakiem rozpoznawczym Torunia. Dlatego oficjalnym hasłem promocyjnym miasta są słowa: "Toruń - gotyk na dotyk".

Toruń założono w czasach średniowiecza (akt lokacji w 1233 r.). Miasto uniknęło w swojej burzliwej historii zniszczeń o totalnym zasięgu, choć wiele średniowiecznych budowli (m.in. kościół św. Mikołaja  i zamek krzyżacki) zostało zniszczonych. Wiele zachowanych średniowiecznych zabytków wykonano zgodnie z kanonem gotyckim.



Jednym z argumentów, które zdecydowały o tym, że toruńska starówka została 4 grudnia 1997 r. wpisana na Światową Listę Dziedzictwa UNESCO, był autentyzm średniowiecznego i gotyckiego profilu Torunia. W sporządzonym przez zespół toruńskich naukowców opracowaniu, które stanowiło główną część wniosku o zaliczenie Torunia do grona miejsc dziedzictwa światowego, zaznaczono niezwykłą wagę zachowanej, średniowiecznej i gotyckiej spuścizny:

  • w Toruniu powstało i przetrwało do dziś wiele średniowiecznych budowli. Wszystkie reprezentują najlepsze osiągnięcia gotyckiej architektury ceglanej w Europie;
  • zachowane w Toruniu domy mieszkalne stanowią największy i najlepiej zachowany zespół gotyckiej architektury mieszkalnej w Europie północnej; 
  • zachowany w stanie zbliżonym do pierwotnego unikalny układ przestrzenny to cenne źródło materialne do dziejów rozwoju miast w średniowiecznej Europie; 
  • Ratusz Staromiejski łączy w sposób nigdzie indziej niespotykany funkcje sądowe, administracyjne i handlowe; 
  • toruński zespół staromiejski łączy w sobie cechy nadrzecznego miasta portowego, miasta podwójnego (Stare i Nowe Miasto) z cechami miasta sprzężonego z zamkiem; 
  • w Toruniu, niezależnie od wysokiego stopnia samodzielności, widoczne są wpływy przodujących ośrodków sztuki europejskiej z Brugią, Gandawą i Lubeką na czele. Fakt ten uznaje się za świadectwo istnienia europejskiej wspólnoty kulturowej miast hanzeatyckich; 

Toruń był w średniowieczu związany z wieloma wydarzeniami o ogromnej wadze i znaczeniu historycznym. Odegrał ważną rolę w chrystianizacji i kolonizacji Prus, był głównym pośrednikiem w hanzeatyckim handlu z Europą wschodnią, był też w tej części Europy najważniejszym ośrodkiem kształtowania się poczucia tożsamości stanowej mieszczaństwa oraz miejscem podpisania Traktatu Toruńskiego w 1466 r.

Potwierdzeniem niezwykłej klasy toruńskiej starówki jest również raport sporządzony przez litewskiego prof. Jonasa Glemzę, który złożył wizytę ekspercką w Toruniu w październiku 1996 r. Wyrażone w nim opinie o materiale nominacyjnym i uwagi o stanie miasta stały się podstawą pozytywnej decyzji Komitetu UNESCO w Neapolu z 4 grudnia 1997 r. Zawarte w raporcie prof. Jonasa Glemzy wnioski są spisem powodów, dla których Toruń stał się własnością kulturową całego świata. Oto niektóre spostrzeżenia raportu prof. Jonasa Glemzy:

  • Cenna zabudowa historycznego miasta - średniowieczne kościoły, ratusz - reprezentuje sobą arcydzieła ludzkiego geniuszu twórczego. Spełniają one wymagania średniowiecznego systemu obronnego (mury, bramy, ruiny zamku, położenie Starego i Nowego Miasta). 
  • Toruń został wpisany na listę siedmiu centrów historycznych Polski. 
  • W skład nominacji wchodzą Stare i Nowe Miasto (wyraźne przykłady średniowiecznego rozplanowania miasta) oraz ruiny Zamku Krzyżackiego. 
  • Do kryteriów nominacyjnych zaliczają się: historia średniowiecznego miasta, szczególnie jego idee naukowe i znaczenie miasta dla regionu. 
  • Toruń jest wspaniałym przykładem średniowiecznego miasta-portu rzecznego w swej historii łączącego Polskę, Niemcy, Prusy, Skandynawię i Litwę. 
  • W obszarze Starego i Nowego Miasta przetrwały liczne, autentyczne, wartościowe budowle gotyckie, renesansowe i barokowe. 
  • Toruń posiada także cenny, dwupierścieniowy system fortyfikacji miejskich wzniesiony przez Prusaków – zabytek XIX-wiecznej architektury obronnej. 
  • Toruń to unikalne wśród miast Związku Hanzeatyckiego miejsce urodzin Mikołaja Kopernika.

>>> Przejdź do stron o toruńskich zabytkach


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Zdjęcie z I nagrodą
    Eko, Kultura
    Znamy laureatów konkursu fotograficznego "Zielone kreacje Torunia". Ogłoszony przez Prezydenta Miasta Torunia konkurs zwraca uwagę na urokliwe zakątki toruńskiej zieleni.
  • Samolot stoi przed hangarem na toruńskim lotnisku
    Miasto
    Lotnisko toruńskie będzie gospodarzem Mistrzostw Świata w Akrobacji Samolotowej w klasie Advanced.
  • grafika - przypomnienie o obowiązku spisowym
    Miasto
    Niespełna połowa torunian spisała się w Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań. Przypominamy, że tegoroczny spis jest obowiązkowy, a za niedopełnienie obowiązku grożą wysokie kary. Czas na spisanie się jest do 30 września 2021 r.
  • Na zdjęciu widać żółto-niebieski tramwaj
    Miasto, MZK
    Przystanek tramwajowy „Jamontta” w kierunku centrum (dla linii nr 1 i nocnej 1N) będzie zawieszony od 1 sierpnia 2021 r.
  • Duża zjeżdżalnia na placu zabaw
    Miasto
    Jakie działania warto podjąć, żeby miejskie place zabaw były zawsze czyste, bezpieczne, zadbane i aby przyjemnie spędzało się na nich czas zarówno dzieciom, jak i ich opiekunom – nad tym zastanowimy się w ramach konsultacji społecznych.
  • Na zdjęciu osoba leży na ławce
    Koronawirus, Miasto
    W przyszłym tygodniu wraz ze Strażą Miejską rozpoczynamy w Toruniu akcję szczepienną osób w kryzysie bezdomności. To kolejne działanie miasta ułatwiające dostęp do szczepień przeciwko COVID-19.
  • Zapraszamy do udziału w konsultacjach społecznych dotyczących stworzenia w Toruniu woonerfu, czyli przestrzeni w mieście, która łączy potrzeby wielu użytkowników danej ulicy.
  • Dziewięć zachorowań na COVID-19 i jeden zgon w wyniku zakażenia wirusem – to dane epidemiczne obejmujące lipiec 2021 roku.
  • W dniu 29 lipca 2021 roku prezydent Michał Zaleski pożegnał odchodzącego ze stanowiska Komendanta Centrum Szkolenia Wojsk Obrony Terytorialnej w Toruniu płk Krzysztofa Leszczyńskiego.
  • Od niedzieli 1 sierpnia 2021 r. na Szosę Lubicką wracają tramwaje linii nr 1 i 1N. W związku z tym, zastępcza komunikacja autobusowa na odcinku od al. Solidarności do pętli „Olimpijska” (autobusy linii nr 51 i 51N) oraz tramwajowa na odcinku od Alei Solidarności do pętli „Uniwersytet” (tramwaj linii nr 8 i 8N) zostaje zawieszona. Komunikacja...
  • Wydarzenia związane z 77. rocznicą wybuchu Powstania Warszawskiego, kolejne imprezy Artus Festivalu, nowy seans w Planetarium, a dla miłośników sportu Wielka Koszykarska Feta u Kopernika – tak zapowiada się toruński weekend wyznaczający połowę wakacji.
  • Od 2 do 31 sierpnia 2021 r. zawieszone zostają konsultacje związane z zakładaniem działalności gospodarczej.
  • Na emeryturę odchodzi z Urzędu Miasta Torunia duża grupa długoletnich pracowników. 29 lipca 2021 r. pożegnał ich prezydent Torunia Michał Zaleski.
  • Muzyka Chopina zabrzmi 1 sierpnia 2021 r. z okazji 77. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego. To nie jedyny przygotowany przez Toruńską Orkiestrę Symfoniczną na ten weekend akcent trwającego całe lato Międzynarodowego Festiwalu „Nova Muzyka i Architektura”.