Pomnik Kopernika w rejestrze zabytków | www.torun.pl

Serduszko w kolorze ukraińskiej flagi - niebieski i żółty, poziomy pas.

Flaga Unii Europejskiej. Żółte gwiazdki ułożone w okrąg na niebieskim tle. Pod flagą napis Unia Europejska.

Pomnik Kopernika w rejestrze zabytków

Miasto
Data publikacji: 28 grudnia 2023
Autor: Paula Gałązka
Pomnik Mikołaja Kopernika w Toruniu

170-letni Pomnik Mikołaja Kopernika został wpisany do rejestru zabytków województwa kujawsko-pomorskiego. Decyzja została wydana 19 grudnia 2023 r.

Toruński pomnik odsłonięto 25 października 1853 roku. Jego twórcami byli niemieccy rzeźbiarze Christian Friedrich Tieck i Johann Heinrich Strack. Pomnik został odlany w Berlinie w odlewni Heinricha Fischera. Jest to drugi pod względem wieku zachowany pomnik Mikołaja Kopernika w Polsce, po pomniku Kopernika w Warszawie.

Postać Mikołaja Kopernika stoi na cokole. W jednej dłoni trzyma astrolabium, a drugą wskazuje na niebo. Na pomniku znajdują się łacińskie i wyzłocone słowa: „Mikołaj Kopernik Torunianin. Ruszył Ziemię, wstrzymał Słońce i Niebo”.  Autorem tego tekstu jest toruński profesor Rudolf Brohm. Na tylnej części cokołu znajduje się data urodzin i śmierci astronoma.

Ważne jest też pomnikowe ubranie Kopernika: to oficjalne i uroczyste nakrycie nauczyciela akademickiego, zwane togą profesorską. Zdumiewające jest to, że jest to strój, w którym astronom nigdy się nie pokazywał.

Warto dodać, że 20 lat temu (2003 r.) doszło do gruntownej renowacji pomnika. Miał on wtedy 150 lat. Wówczas odkryto, że astronom ma wąsy, które widać tylko z bliska. Pomnik został oczyszczony, przywrócona została kamienna studzienka z brązową paszczą delfina i półkolistym rezerwuarem, które znajdują się tuż przed pomnikiem. Elementy te zostały zdemontowane w okresie międzywojennym.

Pomnik jest objęty ochroną konserwatorską jako element historycznego układu urbanistycznego Starego i Nowego Miasta.

19 grudnia 2023 roku Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków wydał pozytywną decyzję o wpisaniu do rejestru zabytków województwa kujawsko-pomorskiego pomnika Mikołaja Kopernika wraz z elementami małej architektury i plateau. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone na wniosek Gminy Miasta Toruń z 24 kwietnia 2023 r.

Przypomnijmy, że w 2023 roku obchodzimy 550. rocznicę urodzin Mikołaja Kopernika. Astronom urodził się 19 lutego 1473 w Toruniu w rodzinie kupieckiej, a zmarł przed 21 maja 1543 we Fromborku. Przez całe życie był wiernym poddanym kolejnych królów polskich z dynastii Jagiellonów. Jak pisał „nie ma obowiązków większych nad obowiązek względem Ojczyzny, dla której nawet życie należy poświęcić”. Odebrał gruntowne wykształcenie: studiował sztuki wyzwolone na uniwersytecie w Krakowie, prawo w Bolonii i medycynę w Padwie. Uzyskał doktorat z prawa kanonicznego w Ferrarze.

Kopernik był członkiem warmińskiej kapituły katedralnej i większość swego życia spędził we Fromborku. Uczony pełnił wiele funkcji administracyjnych: między innymi był generalnym administratorem biskupstwa warmińskiego, kanclerzem kapituły katedralnej oraz wizytatorem dóbr kapitulnych. Był kanonikiem warmińskiej kapituły katedralnej i scholastykiem wrocławskiej Kolegiaty Świętego Krzyża i św. Bartłomieja.

Astronom przebywał też na dworze wuja Łukasza Watzenrodego, biskupa warmińskiego w Lidzbarku Warmińskim i w Olsztynie jako administrator dóbr kapituły. Uczestniczył też w zjazdach stanów Prus Królewskich w Grudziądzu, Malborku, Elblągu i Toruniu.

Najsłynniejszym dziełem Kopernika jest „De revolutionibus orbium coelestium”, w którym astronom przedstawił założenia heliocentrycznej budowy Układu Słonecznego, burzące dotychczasowy obraz świata, którego centrum stanowiła Ziemia. Kopernik był prawdziwym „człowiekiem renesansu”, ponieważ działał również jako lekarz, prawnik, kartograf i ekonomista. W 1522 roku opracował „traktat o monetach”, w którym dowodził, iż gorszy pieniądz wypiera lepszy. Prawo to jest dziś określane prawem Kopernika-Greshama.

Jednak największy wpływ na naukę światową miały odkrycia astronomiczne Kopernika. W nauce światowej uważany jest za twórcę metody naukowej w dociekaniu prawdy. Kopernik pisał we wstępie do swojego największego dzieła „myśli uczonego są niezależne od osądu ogółu – ponieważ dążeniem uczonego, o ile tylko ludzkiemu rozumowi pozwala na to Bóg, jest szukanie we wszystkim prawdy”. Jego odkrycie spowodowało rewolucję naukową zwaną przewrotem kopernikańskim.

Najczęściej czytane aktualności

  • Na zdjęciu: dużo osób idzie przez starówkę, po lewej stronie widać pomnik Mikołaja Kopernika, w tle kamienice
    Kultura, Miasto, Sport
    Moc muzycznych odsłon tego weekendu: On the Move Music Festival z gwiazdami, szanty, muzyka rodem z gór oraz z Azji, a także występ kapeli podwórkowej. A do tego trzy dni z tangiem.
  • Ostrzeżenie hydrologiczne dla Torunia
    Miasto
    W związku ze spodziewanymi intensywnymi opadami deszczu dla Torunia wydano ostrzeżenie hydrologiczne.
  • Miasto
    9 lipca 2024 r. prezydent Torunia Paweł Gulewski ogłosił rozpoczęcie kolejnych badań terenu, na którym mogą znajdować się relikty dawnego klasztoru i kościoła Ducha Świętego.
  • Inwestycje, Miasto
    Prezydent Torunia Paweł Gulewski wraz z urzędnikami wizytował 12 lipca 2024 r. plac budowy Szkoły Podstawowej nr 12 przy ul. Strzałowej.
  • Na zdjęciu: nowy budynek Książnicy w stanie surowym
    Kultura, Miasto
    W drugim kwartale 2025 roku pierwsi czytelnicy odwiedzą nowe wnętrza Książnicy Kopernikańskiej. Nowoczesny wielofunkcyjny budynek powstaje przy ul. Słowackiego w miejscu dawnej czytelni.
  • Na zdjeciu: prace budowlane na terenie zieleni
    Miasto
    Poniżej zamieszczamy list z apelem, który skierował prezydent Paweł Gulewski do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, Sambora Gawińskiego.
  • Moc muzycznych odsłon tego weekendu: On the Move Music Festival z gwiazdami, szanty, muzyka rodem z gór oraz z Azji, a także występ kapeli podwórkowej. A do tego trzy dni z tangiem.
  • Przypominamy, że w każdy wakacyjny weekend Bulwar Filadelfijski, na odcinku od Ślimaka Getyńskiego do Woli Zamkowej, jest wyłączony z ruchu samochodowego. Zamknięcie następuje w piątki o godz. 19:00. Na odcinku od Ślimaka Getyńskiego do ul. Żeglarskiej wprowadzony jest całkowity zakaz ruchu, natomiast od Woli Zamkowej do ul. Łaziennej obowiązuje...
  • W dzień upał, pod wieczór i w nocy burze – to prognoza pogody na piątek 12 lipca 2024 r.
  • Decyzją Rady Nadzorczej Klubu Sportowego Toruń Hokejowej Spółki Akcyjnej oraz jego właścicieli z funkcji prezesa w klubie został odwołany Pan Bogdan Rozwadowski, który pełnił ją przez ostatnich 14 lat, czyli od czasu powołania Klubu Sportowy Toruń Hokejowa Spółka Akcyjna.
  • W najbliższy poniedziałek (15.07) rozpocznie się remont ciągu pieszo-rowerowego przy Konstytucji 3 Maja.
  • JO – tak zdaniem głosujących będzie się nazywać Toruńska Karta Miejska. W konkursie internetowym oddano łącznie 2084 głosy.
  • Toruńska Akademia Tenisowa przez ostatnie 5 miesięcy przy wsparciu Gminy Miasta Toruń aktywnie realizowała swoje cele i pomagała rozwijać swoje tenisowe skrzydła.
  • Ponad 100 tys. odsłon nowej kampanii promocyjnej znaku Made in Toruń. Na półmetku projektu promującego toruński znak jakości w mediach społecznościowych udało się wygenerować organiczne zasięgi przekładające się na ponad 50 tys. unikalnych użytkowników, do których dotarły treści kampanii.