W Toruńskim Laboratorium Miejskim zaprezentowaliśmy wyniki pierwszego "Barometru Toruńskiego", badania opinii mieszkańców o jakości życia i efektach kluczowych polityk miejskich.

To badanie zaprojektowane z myślą o wsparciu podejmowania najlepszych decyzji przez władze samorządowe Torunia, poprzez systematyczne poznawanie opinii i potrzeb wszystkich mieszkańców. Raport ukazuje, jak na co dzień odbierane są efekty polityk miejskich oraz wskazuje obszary wymagające pilnej uwagi władz miasta.

Pełen raport z "Barometru Toruńskiego" jest dostępny TUTAJ.

- Dobre zarządzanie nowoczesnym miastem wymaga wykorzystania wiedzy. Aby podejmować najlepsze decyzje, musimy patrzeć na potrzeby wszystkich Torunian. Także tych, którzy na co dzień niechętnie uczestniczą w dyskusji o mieście. Taką perspektywę daje nam Barometr Toruński - unikalne badanie pokazujące, jak mieszkańcy oceniają jakość życia w naszym mieście - mówi Paweł Gulewski, prezydent Torunia. - Barometr to dużo więcej niż ankieta. Badanie wpisuje się w wizję Torunia, który wspiera współpracę samorządu z środowiskiem akademickim. Jednocześnie jest ważnym narzędziem planowania miejskich polityk i podejmowania decyzji budżetowych. Pokazuje, co wpływa na jakość życia w Toruniu i jak mieszkańcy oceniają efekty działań miasta. Pozwala spojrzeć na Toruń z perspektywy codziennych doświadczeń różnych grup mieszkańców. Pierwsza edycja Barometru ma szczególne znaczenie. Wyznacza punkt odniesienia, do którego będziemy wracać w kolejnych latach. Zachęca także do refleksji i szerokiej dyskusji. Wierzę, że ich efekty zobaczymy w następnych odsłonach badania - dodaje.

Jak podkreśla prezydent Torunia Barometr pokazuje, jak wiele daje współpraca samorządu i nauki. To także dowód, jak ważne dla toruńskiego samorządu jest wsłuchanie się w potrzeby mieszkańców i zdobywanie informacji, które pomagają dobrze zarządzać naszym miastem.

- Dzięki badaniu mamy fascynujący raport przedstawiający Toruń widziany oczami mieszkańców: młodszych i starszych, z centrum i z bardziej oddalonych części miasta, zamożniejszych i mniej zamożnych, rodziców i osób żyjących samotnie. Dzięki niemu widzimy obraz miasta, które tworzymy wspólnie - wyjaśnia dr Patryk Wawrzyński, dyrektor Biura Dialogu i Innowacji Miejskich.

"Barometr Toruński" jest wynikiem wspólnego zaangażowania: badaczy i badaczek związanych z Instytutem Socjologii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, pracowników Urzędu Miasta w Toruniu oraz mieszkańców, którzy zgodzili się na udział w badaniu. - Naszym założeniem było uwzględnienie wielu perspektyw, składających się na szeroki obraz warunków życia w Toruniu. Barometr był planowany i przygotowywany tak, by umożliwić rzetelną i trafną diagnozę warunków życia w Toruniu. Określenie mocnych i słabych stron miasta należy uznać za pierwszy krok w wyznaczeniu tych obszarów, które wymagają dalszego rozwoju i interwencji - mówi dr hab. Wojciech Goszczyński, prof. UMK z Centrum Transdyscyplinarnych Badań w Działaniu Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu działające przy Instytucie Socjologii UMK.

"Barometr Toruński" objął dziewięć kluczowych obszarów życia miejskiego:

  • przestrzeń i tereny zielone, 
  • czystość i gospodarkę komunalną,
  • drogi i poruszanie się, 
  • transport miejski, 
  • sport i rekreacja, 
  • kulturę, 
  • rozwój i perspektywy zawodowe, 
  • komunikację z samorządem i partycypację społeczną, 
  • jakość życia.

To pierwsze w Toruniu źródło o tak szerokim zasięgu, które ukazuje doświadczenia mieszkańców wobec realizowanych polityk miejskich. - Otrzymaliśmy raport, który opowiada o naszym mieście z perspektywy codziennego doświadczenia mieszkańców - to cenna mapa potrzeb i oczekiwań. Wnioski z Barometru pomogą nam lepiej planować budżet, inwestycje oraz bieżące działania, a także szybciej reagować tam, gdzie oczekiwana jest natychmiastowa poprawa. Będziemy pracować szczególnie nad dostępem do zieleni i jakości osiedli, poprawą infrastruktury drogowej oraz warunkami dla rozwoju zawodowego mieszkańców - mówi prezydent Torunia.

Szczególną troskę budzi dostępność i jakość terenów zielonych. Największe wyzwania występują we wschodniej części miasta, a także na północy. Na osiedlach mieszkańcy oczekują widocznej poprawy czystości, przy czym najsilniejszy głos zmian płynie z lewobrzeżnej części Torunia.

Jakość dróg pozostaje ważnym problemem, zwłaszcza w rozbudowujących się częściach miasta. W raporcie pojawiają się także uwagi dotyczące wpływu remontów na codzienne przemieszczanie się oraz potrzeby lepszej informacji o utrudnieniach.

Dla wielu rodziców i osób pracujących kluczowy jest indywidualny transport samochodowy - tylko około jedna czwarta mieszkańców regularnie korzysta z komunikacji publicznej. Pasażerowie oceniają ją generalnie pozytywnie, ale zgłaszają braki w częstotliwości kursów i punktualności, z wyraźnymi postulatami zwiększenia częstotliwości tramwajów na Bydgoskim Przedmieściu.

W obszarze sportu i rekreacji niepokoi fakt, że niemal dwie trzecie mieszkańców nie uprawia regularnie aktywności fizycznej, a przepełnienie popularnych obiektów stanowi istotną barierę.

Dostęp do kultury oceniany jest relatywnie dobrze - z oferty korzysta około dwie trzecie Torunian - jednak mieszkańcy oczekują rozproszenia wydarzeń poza Zespół Staromiejski, by instytucje kulturalne były łatwiej dostępne lokalnie.

W zakresie rozwoju i rynku pracy Toruń jest postrzegany jako mniej atrakcyjny zawodowo dla osób przybyłych z innych regionów, a nadmierne skupienie na turystyce może ograniczać perspektywy zawodowe.

Badanie ujawnia dużą rezerwę w sferze partycypacji społecznej. Mniej niż jeden na dziesięciu mieszkańców uczestniczy w konsultacjach społecznych, a niespełna jedna czwarta korzysta z budżetu obywatelskiego oraz wskazuje na większe trudności w załatwianiu spraw urzędowych wśród mieszkańców lewobrzeża.

Do najważniejszych wyzwań związanych z jakością życia należą rosnące koszty utrzymania i ograniczona dostępność mieszkań w przystępnych cenach. Problemem pozostaje także dostęp do lekarzy specjalistów, gdzie możliwości samorządu są ograniczone, a niższe oceny wsparcia sąsiedzkiego sugerują konieczność działań wzmacniających integrację lokalnej wspólnoty.

Barometr Toruński to narzędzie nie tylko diagnozy, ale i monitoringu. Kontynuacja badania pozwoli śledzić efekty wdrażanych polityk i oceniać zmiany w czasie. Wnioski z raportu będą wykorzystywane przy tworzeniu przyszłych planów inwestycyjnych i projektowaniu działań komunikacyjnych skierowanych do mieszkańców. - Barometr będzie dokumentem, na podstawie którego i w oparciu o który będziemy projektować polityki miejskie. Będziemy się zastanawiać razem z urzędnikami, radnymi Rady Miasta Torunia, w jaki sposób projektować chociażby kolejne edycje budżetów miasta, żeby uwzględniać te deficyty i obszary, wymagają poprawy w dokumentach realizacyjnych, także to jest pierwsza, nie ostatnia edycja barometru. Barometr musi żyć i musi wytyczać nam wszystkim realizację kolejnych polityk i strategii. Zorganizowaliśmy na początku tego roku spotkanie z szefami działów, wydziałów, jednostek budżetowych, zakładów budżetowych, czy spółek. Rozmawialiśmy o tym, jakie rekomendacje wypływają z barometru. Chcemy uwspólnić te cele. Każdy z nas, urzędników, wie, że Barometr jest tym narzędziem, w oparciu o które musimy przeprofilować nasze polityki, bo chcemy naprawdę nadążać i wychodzić naprzeciwko opiniom i ocenom mieszkanek i mieszkańców Torunia - podkreśla Paweł Gulewski. 

Fot. © UMT 2026, autor: Agnieszka Bielecka, licencja: CC BY-NC 4.0