Toruńscy czytelnicy zyskali nowoczesną, wielofunkcyjną przestrzeń, która zaprasza do spędzania w niej czasu. Po dwóch latach rozbudowy Książnicy Kopernikańskiej w piątek, 27 lutego 2026 roku, oficjalnie otwarto jej nowe skrzydło.
- Książnica Kopernikańska to instytucja niezwykle ważna dla naszego miasta. Niezależnie od tego, że dziś jej organem prowadzącym jest samorząd województwa kujawsko-pomorskiego, dla mieszkańców pozostaje ona symbolem Torunia - jego historii, kultury i tożsamości. Mieszkańcy nie rozróżniają struktur administracyjnych – widzą miejsce, które jest częścią ich miasta - powiedział prezydent Torunia Paweł Gulewski. - Nowe skrzydło Książnicy to symbol nowoczesnego myślenia. To inwestycja przemyślana, odpowiedzialna, wykorzystująca możliwości techniczne i finansowe, które się pojawiły. To przykład skuteczności i gospodarności samorządu województwa kujawsko-pomorskiego. Gratuluję Państwu tej determinacji i konsekwencji – to naprawdę powód do dumy.
Prezydent zwrócił uwagę na nowoczesny charakter placówki – podkreślił znaczenie digitalizacji, interaktywności oraz otwarcia na młodszych odbiorców, którzy funkcjonują w świecie cyfrowym. Wyraził tez nadzieję na kolejne wspólne projekty z samorządem województwa oraz zaprosił dyrekcję Książnicy do współpracy przy nowym miejskim projekcie zagospodarowania terenu dawnej zajezdni- „Iskra”.
- Umberto Eco powiedział kiedyś, że „kto czyta książki, ten żyje podwójnie”. Myślę, że wszyscy mamy dziś świadomość, że jesteśmy świadkami nie tylko wyjątkowego wydarzenia, ale także momentu, w którym na naszych oczach tworzy się historia - powiedział Przewodniczący Rady Miasta Torunia, Łukasz Walkusz. - Książnica Kopernikańska od początku swojego istnienia była w Toruniu ostoją polskości i patriotyzmu. Była miejscem, które budowało tożsamość, pielęgnowało kulturę i wzmacniało wspólnotę. Dlatego w imieniu Rady Miasta Torunia pragnę serdecznie podziękować Panu Marszałkowi, Panu Przewodniczącemu oraz Radnym Województwa Kujawsko-Pomorskiego za to, że Toruń może być beneficjentem tej wyjątkowej instytucji, która tak dynamicznie się rozwija. Chciałbym również pogratulować odwagi. W czasach, gdy kultura – a zwłaszcza biblioteki - bywa spychana na dalszy plan, samorząd województwa nie tylko prowadzi tę instytucję, ale konsekwentnie ją rozwija. Dzisiejsze otwarcie nowego skrzydła jest tego najlepszym dowodem.
Nowe skrzydło Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu to czterokondygnacyjna, nowoczesna przestrzeń zaprojektowana z myślą o edukacji, kulturze i integracji społecznej. W przeszklonych, otwartych wnętrzach znalazły się m.in. czytelnia z wolnym dostępem do księgozbioru, mediateka łącząca tradycję z nowoczesnymi technologiami, sala konferencyjna z mobilną widownią oraz magazyn studyjny do prezentacji najcenniejszych zbiorów.
Budynek wzbogacą także strefy coworkingowe, przestrzeń gier planszowych oraz miejsce przeznaczone do odpoczynku i biblioterapii. Integralną częścią inwestycji będzie zielone patio – wewnętrzny dziedziniec sprzyjający relaksowi i wydarzeniom plenerowym.
Obiekt został w pełni dostosowany do potrzeb osób z niepełnosprawnościami i będzie służył mieszkańcom regionu jako nowoczesne centrum spotkań, wiedzy i kultury.
- Niech to wspaniałe miejsce dobrze służy mieszkańcom, niech pozostaje miejscem otwartym i dostępnym, gdzie można przyjść po wiedzę i inspirację, ale też po chwilę wytchnienia; miejscem, w którym można usiąść z książką, spotkać się z drugim człowiekiem, porozmawiać, pomyśleć, zrelaksować się. Niech będzie przestrzenią dialogu, mądrej debaty i odważnego myślenia – mówił Marszałek Województwa Kujawsko-Pomorskiego, Piotr Całbecki.
- To spełnienie marzeń bibliotekarzy - powiedziała dyrektorka Książnicy Kopernikańskiej Danetta Ryszkowska-Mirowska. - Wcześniej, mimo chęci, nie mogliśmy rozszerzać naszej oferty edukacyjno-kulturalnej, bo zwyczajnie nie mieliśmy gdzie. Nie było tu sali konferencyjnej, a wszystkie wydarzenia, łącznie z Festiwalem Gwiazdozbiór Kryminalny, odbywały się w holach.
Uroczysta ceremonia otwarcia odbyła się 27 lutego 2026 r. Gospodynią wydarzenia była dyrektor Książnicy Kopernikańskiej Danetta Ryszkowska-Mirowska. Obecni byli również przewodnicząca sejmiku województwa Elżbieta Piniewska, wicemarszałek województwa Zbigniew Ostrowski, wiceprzewodniczący sejmiku województwa Józefa Ramlau, dyrektor Biblioteki Narodowej Tomasz Makowski, biskup senior diecezji toruńskiej Andrzej Suski, przewodniczący rady Fundacji Generał Elżbiety Zawackiej Jan Wyrowiński, wieloletni dyrektor Departamentu Kultury i Dziedzictwa Narodowego w Urzędzie Marszałkowskim Jerzy Janczarski, ceniony autor Robert Małecki i prezes Kujawsko-Pomorskich Inwestycji Regionalnych (ta marszałkowska spółka celowa była w imieniu Książnicy inwestorem zastępczym) Jarosław Wierski. Fragment „Imienia róży” Umberto Eco odczytał podczas uroczystości Robert Więckiewicz.
Budowa i wyposażenie Książnicy Kopernikańskiej kosztowały ponad 30 mln złotych, całe przedsięwzięcie (którego elementem są również m.in. konserwacja i digitalizacja dwóch obiektów ze zbiorów cymeliów) łącznie 37 mln złotych. Środki pochodzą z zarządzanego na poziomie rządowym programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027 (FEnIKS) i budżetu województwa.
Z okazji otwarcia nowego budynku Książnica otrzymała w prezencie od miasta dwa cenne starodruki: wydane w 1619 r. dzieło astronomiczne gdańskiego matematyka i astronoma Petera Crügera oraz wydaną w Bazylei w 1535 r. mitologiczną pracę rzymskiego pisarza i mitografa Hyginusa.
Fot. © UMT 2026, autor: Maciej Wasilewski, licencja: CC BY-NC 4.0
