Trwa przebudowa Bulwaru Filadelfijskiego w Toruniu. 13 kwietnia 2023 roku odbyła się wizytacja inwestycji z udziałem inwestora (Gmina Miasta Toruń), wykonawcy (firma ONDE), archeologów i przedstawicieli wojewódzkiego konserwatora zabytków

Przebudowa rozpoczęła się w 2022 roku. Zadanie obejmuje 2-kilometrowy pas nabrzeża Wisły pomiędzy mostem kolejowym a granicami przystani AZS, ograniczony z jednej strony korytem Wisły, z drugiej linią murów obronnych Zespołu Staromiejskiego i murami wewnętrznego pierścienia XIX-wiecznej Twierdzy Toruń. W ramach zadania wykonane zostaną ścieżki rowerowe, jezdnia, chodniki i ciągi piesze oraz promenada wzdłuż brzegu Wisły. Powstaną schody terenowe i zejścia do Wisły, a także mała architektura. Na terenie inwestycji zamontowane będą 4 kamery monitoringu miejskiego oraz 2 punkty WI-FI na wysokości ul. Żeglarskiej i Łaziennej.

- Obecnie prowadzimy prace związane z robotami rozbiórkowymi. Kończymy wywóz materiału z gruntu. Wykonywane są prace instalacyjne, które obejmują między innymi sieć sanitarną, elektryczną, teletechniczną, wodociągową oraz kanalizację deszczową. Wykonawca przygotowuje się do korytowania podbudowy w udostępnionym, a wcześniej wstrzymanym przez archeologów, odcinku. W kolejnym etapie będą wykonywane prace ziemnewymienia Sławomir Wiśniewski, dyrektor Wydziału Inwestycji i Remontów Urzędu Miasta Torunia. Termin umowny oddania inwestycji to 17 października 2023 roku, ale z uwagi na odkrycia archeologiczne i ewentualne prace z tym związane może on zostać przesunięty. – Zakładamy, że będzie jeszcze kilkumiesięczne przesunięcie. Wszystko się okaże w badaniach archeologicznych, które ostatnio były przygotowywane do zlecenia.

Ogromne emocje budzą szczątki, które pojawiają się podczas prac budowlanych. Zgodnie z prawem są one zbierane i zabezpieczane na budowie. Następnie materiał zostanie poddany oględzinom antropologa. Potwierdzone ludzkie kości zostaną pochowane na cmentarzu przez zakład pogrzebowy.

Joanna Sosnowska z Kujawsko-pomorskiego Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków, podkreśla że ziemia na bulwarze jest nawieziona wtórnie:

- Tak się złożyło, że w latach 70. bulwary przeszły totalną przebudowę, nie taką jak teraz, ale w bardzo dużym zakresie. Niestety, nawarstwienia archeologiczne zostały bezpowrotnie zniszczone. Jedyne miejsce, gdzie do tej pory natrafiliśmy na nienaruszone nawarstwienia archeologiczne, które podlegają badaniom, to jest miejsce, w którym prawdopodobnie znajdują się pozostałości zespołu kościoła Ducha św. i klasztoru benedyktynek. Niestety te ruchome zabytki archeologiczne, które tutaj leżą na powierzchni, są z warstw przemieszanych, które nie niosą ze sobą żadnej wartości naukowej.


Obecnie nad wszystkimi pracami nadzór archeologiczny prowadzi archeolog – p. Leszek Kucharski z Muzeum Okręgowego w Toruniu. Trwa również procedura wyłonienia wykonawcy na prowadzenie szczegółowych badań na odcinku od Bramy Klasztornej do Ślimaka Getyńskiego.

Jednocześnie przypominamy, że dostęp do bulwaru nad Wisłą jest zapewniony od mostu drogowego w kierunku Przystani AZS. Tam są również przeniesione wszystkie wydarzenia, które do tej pory odbywały się nad rzeką. Odcinek od mostu kolejowego do Bramy Klasztornej to w większości jest teren budowy, chociaż samo nadbrzeże nie jest objęte przebudową:

- Wzdłuż całego bulwaru, na deptaku, ma być nowa nawierzchnia. Jeśli będzie taka możliwość, i wykonawca się zgodzi, to będziemy udostępniać ten teren etapami. Rozmawiamy na ten temat, ale zależy nam przede wszystkim na tym, żeby jak najszybciej zakończyć całą przebudowę, tak aby mieszkańcy mogli w pełni korzystać z terenów nad Wisłą. W tej chwili, z uwagi na prowadzone w sąsiedzctwie roboty, rekomendujemy, aby z tej części nie korzystać – wyjaśnia dyrektor Wiśniewski.

Koszt przebudowy Bulwaru Filadelfijskiego to ponad 46 mln złotych. Zadanie jest współfinansowane ze środków Rządowego Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych w kwocie 30 mln złotych.

fot. Sławomir Kowalski