17 września 2013 roku Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Toruniu obchodzi jubileusz 20-lecia.
- Toruń od lat korzysta ze wsparcia WFOŚiGW, realizując ambitne przedsięwzięcia związane m.in. z ochroną czystości powietrza i wód, rekultywacją terenów zieleni czy edukacją ekologiczną – napisał w liście do WFOŚiGW w Toruniu prezydent Michał Zaleski. - Otrzymane ze strony WFOŚiGW wsparcie zawsze uznajemy za pomoc potrzebną i konieczną, a także niezwykle inspirującą do optymalnego wykorzystania środków w zakresie ochrony natury.
Dzięki wsparciu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Toruniu udało się w Toruniu odnowić Park Miejski na Bydgoskim Przedmieściu. Torunianie chętnie odpoczywają na terenie Szkoły Leśnej na Barbarce czy Ogrodu Zoobotanicznego, których działalność jest wspierana przez fundusz. Opieka nad toruńskimi pomnikami przyrody, pracami termomodernizacyjnymi czy powstaniem ścieżki dydaktycznej na Kępie Bazarowej – to również inicjatywy wsparte przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Toruniu.
Spotkanie z okazji jubileuszu 20-lecia WFOŚiGW w Toruniu odbędzie się 17 września 2013 roku, o godz. 12.00 na terenie siedziby funduszu przy ul. Fredry 6/8.
Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
Ustawa Prawo ochrony środowiska, 20 lat temu powierzyła wojewódzkim funduszom zadanie finansowania ochrony środowiska i gospodarki wodnej, i zadanie to jest realizowane z sukcesem do dziś. Obecnie w 41 punktach w ustawie ujęte zostały dziedziny w jakich finansowanie to jest udzielane. Są to m.in.: ochrona wód, gospodarka odpadami, tworzenie planów ochrony środowiska i gospodarowania wodami, monitoring środowiska, edukacja ekologiczna, zwiększanie lesistości kraju, ochrona przeciwpowodziowa, ochrona przyrody, ochrona i przywracanie gatunków zagrożonych, edukacja ekologiczna, ochrona powierzchni ziemi.
Słowa zapisane w dokumencie przekładają się natomiast na realne działanie i liczby. Jest to efekt pracy wielu osób zaangażowanych w to, aby jak najefektywniej wykorzystać środki pochodzące z kar i opłat za środowisko. Jest to wynik wieloletniej współpracy z samorządami, wypracowywania najkorzystniejszych rozwiązań, wspólnego podążania za potrzebami i oczekiwaniami.
1,7 miliarda złotych udzielonej pomocy
Przez 20 lat Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Toruniu na realizację zadań statutowych wypłacił około 1,7 mld zł. Z dofinansowania skorzystała praktycznie każda gmina, a w sumie na terenie województwa zrealizowano z tych środków 7 160 zadań. Te 167 gmin na terenie województwa to główni beneficjenci funduszu, jednak z pomocy korzystają również instytucje państwowe jak WIOŚ czy RDOŚ, które często realizację zadań statutowych opierają na środkach z Funduszu, przedsiębiorcy, organizacje pozarządowe, szkoły, spółdzielnie mieszkaniowe i in. Ze środków korzystają także pośrednio osoby fizyczne. Jeżeli zaciągają one w banku pożyczkę na realizację proekologicznych zadań, znaczną część oprocentowania kredytu płaci Wojewódzkie Fundusz.
4 tysiące kilometrów kanalizacji i nowe oczyszczalnie
Ze środków WFOŚiGW w Toruniu, przez 20 lat wybudowano 4 232 km sieci kanalizacyjnych. Taką odległość pokonalibyśmy podczas podróży z Torunia do Bagdadu. Warto podkreślić, że na terenie województwa na koniec 2009 r. funkcjonowało 6 044 km czynnej sieci kanalizacyjnej. Oznacza to, że znaczna część województwa kujawsko – pomorskiego skanalizowana została przy udziale finansowym Wojewódzkiego Funduszu w Toruniu.
Gospodarka wodno – ściekowa to także sieci wodociągowe. Wybudowane ze środków wojewódzkiego funduszu, przez 20 lat 1 248 km, stanowią „zaledwie” ¼ długości wybudowanych przez ten czas sieci kanalizacyjnych. Taką właśnie odległość pokonujemy podczas podróży do Chorwacji, co w związku z powyższym wydaje się jednak całkiem imponującym wynikiem. Ponadto od 1993 roku wybudowano i zmodernizowano 5 258 oczyszczalni ścieków. Można więc założyć, że każdego roku budowano lub modernizowano około 262 oczyszczalnie.
Ograniczenie emisji CO₂
Przez 20 lat, przy udziale środków WFOŚiGW w Toruniu na terenie województwa kujawsko – pomorskiego udało się ograniczyć emisję dwutlenku węgla o 502 tys. ton. Tyle waży około 450 tysięcy Volkswagenów POLO lub 100 tysięcy słoni indyjskich.
Budowa i modernizacja składowisk
Od początku działania Wojewódzkiego Funduszu w Toruniu wybudowano i zmodernizowano składowiska odpadów o pojemności 4,4 mln m³. Aby wywieźć wszystkie śmieci zgromadzone na tych składowiskach potrzeba byłoby 44 tysiące wagonów towarowych – węglarek sześcioosiowych.
W ostatnich latach ważnym przedsięwzięciem była także likwidacja 16, wybudowanych w latach 70-tych, mogilników rozmieszczonych na terenie całego województwa. Po wielu latach udało się unieszkodliwić 1,6 tys ton szkodliwych substancji w nich zalegających. Zutylizowano również około 8 tysięcy ton skażonego gruzu i gruntu.
Inwestowanie środków unijnych
Wojewódzki Fundusz od 2007 roku aktywnie wdraża Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko na terenie województwa kujawsko – pomorskiego i dzięki jego działaniom do województwa trafiło już około 100 mln. zł. Ponadto konsekwentnie realizowane są zadania dotyczące współfinansowania przedsięwzięć, w które zaangażowane są środki unijne, celem ich optymalnego wykorzystania. Wsparcie finansowe wniosków dofinansowywanych przez UE - wysokość wsparcia wyniosła prawie 153 mln zł. Zadania zrealizowane zostały na kwotę 569 mln zł.
Na straży dzikiej przyrody
Ze względu na bogactwo przyrodnicze, obecność licznych rzadkich roślin i zwierząt, jednym z priorytetowych działań WFOŚiGW w Toruniu jest aktywna ochrona walorów przyrodniczych województwa oraz sporządzanie planów ich ochrony. Prowadzone są aktywne działania chroniące rezerwaty kserotermiczne i torfowiskowe na terenie województwa, pielęgnowane są pomniki przyrody oraz zabytkowe parki. Przy udziale środków finansowych Wojewódzkiego Funduszu realizowany jest program odbudowy zwierzyny drobnej, który ma zatrzymać gwałtowne obniżanie się populacji zajęcy, bażantów, kuropatw i dzikich królików. WF ma również swój wkład w funkcjonowanie wyjątkowego miejsca jakim jest Ośrodek Zarybieniowy w Grzmięcy. Tam od 2009 roku hodowane są małe jesiotry ostronose, które mają ponownie zasiedlić polskie rzeki.
Z ochroną przyrody nierozłącznie wiąże się edukacja ekologiczna. Priorytetem dla WF jest edukowanie młodzieży i dzieci. Uczestniczą one w ciekawych i nowatorskich zajęciach w Centrach Edukacji Ekologicznej, biorą udział w szkolnych konkursach i warsztatach. Na przykład w Szkole Leśnej na Barbarce mogą same prowadzić obserwacje płazów i poznawać je, korzystając z tablic interaktywnych. Jednym z wielu wyjątkowych elementów prowadzonej edukacji jest Ścieżka Wodna Jeziora Łukomie organizowana przez HCEE w Funce. Tam dzieci mogą na chwilę stać się limnologami i zbadać wody jeziora. Od lat tworzone są liczne ścieżki edukacyjne na terenach parków krajobrazowych i nadleśnictw.
Plany na przyszłość?
W perspektywie działania, do 2020 roku, nadal najważniejszą z finansowanych dziedzin będzie ochrona i zrównoważone gospodarowania zasobami wodnymi. Niezmiennie Fundusz inwestował będzie w przedsięwzięcia, które poprawią jakość wód powierzchniowych i podziemnych oraz zapewnią dostęp do sieci kanalizacyjnej jak największej liczbie mieszkańców. Środkami do osiągnięcia tego celu będą m.in. modernizacja istniejących oczyszczalni ścieków i rozbudowa sieci kanalizacyjnych.
Problem gospodarki odpadami pozostaje tematem jak najbardziej aktualnym. W Polsce mamy wiele do zrobienia w tej kwestii, zarówno w związku z wdrażaniem nowej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, jak i w związku z nadal niezadowalającym stanem świadomości społeczeństwa. W dziedzinie racjonalnej gospodarki odpadami i ochrony powierzchni ziemi najważniejszym zadaniem Wojewódzkiego Funduszu w najbliższych latach będzie więc dofinansowanie rozbudowy i modernizacji regionalnych instalacji przetwarzania odpadów komunalnych ujętych w planie gospodarki odpadami województwa kujawsko-pomorskiego oraz wspieranie systemu segregacji i recyklingu. Kolejnym priorytetem w tej dziedzinie będzie wspieranie efektywnego zagospodarowania osadów ściekowych, których przetwarzanie obecnie kończy się z reguły na ich odwadnianiu. Wojewódzki Fundusz w Toruniu dostrzegając wagę problemu odpadów wprowadził bardziej korzystne dla inwestorów warunki korzystania z dofinansowania poprzez m.in. obniżenie oprocentowania pożyczek, wydłużenie okresu karencji i spłaty a także poprzez zwiększenie poziomu umorzenia.
Kolejny priorytet ustalony na przyszłość w działaniach Wojewódzkiego Funduszu to ochrona atmosfery. Będzie realizowany przede wszystkim poprzez wdrażanie działań określonych w Programach Ochrony Powietrza, a w szczególności wspieranie wykorzystania odnawialnych źródeł energii, w tym rozproszonych, oraz likwidacji niskiej emisji, szczególnie na terenach zwartej zabudowy mieszkaniowej. Realizacji tego celu służy m.in. istotne zwiększenie dopłat do oprocentowania preferencyjnych kredytów bankowych zaciąganych na inwestycje z zakresu ochrony środowiska, w których dominują zadania skutkujące zmniejszeniem niskiej emisji.
Wojewódzki Fundusz planuje również priorytetowo traktować zadania mające na celu ochronę bioróżnorodności biologicznej i funkcji ekosystemów, które dofinansowywane będą w formie dotacji.
Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Toruniu jest elementem systemu finansowania ochrony środowiska w Polsce, w skład którego wchodzi 15 wojewódzkich funduszy w każdym z województw i Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie. Przychodami wojewódzkich funduszy są wpływy z tytułu opłat i kar za korzystanie ze środowiska oraz zwroty rat pożyczek udzielanych we wcześniejszych latach. WFOŚiGW udzielają pomocy finansowej w formie pożyczek i dotacji. Te ostatnie udzielane są również w formie dopłat do kredytów bankowych i umorzeń pożyczek.
