Podsumowanie konsultacji: granice, wybory i rola rad okręgów

Konsultacje społeczne dotyczące projektu zmiany uchwały w sprawie powołania okręgów będących jednostkami pomocniczymi oraz nadania im statutów zostały przeprowadzone w trzyetapowym procesie partycypacyjnym, zakończonym 31 stycznia 2026 roku.

- Wyniki konsultacji społecznych pokazują, że jesteśmy na ostatniej prostej reformy Rad Okręgów. Uczestnicy zwrócili jeszcze uwagę na 20 kwestii, które rozstrzygną radni miejscy przed przygotowaniem finalnego projektu uchwały. Konsultowana propozycja zmian była efektem roku pracy doraźnej komisji Rady Miasta oraz półtorarocznej dyskusji, która zaczęliśmy na Toruńskim Kongresie Dialogu 2024 r. Teraz ostatni krok, dzięki któremu jesienią mieszkańcy wybiorą swoich przedstawicieli do Rad Okręgów działających już w nowym formacie - mówi dr Patryk Wawrzyński, dyrektor Biura Dialogu i Innowacji Miejskich.

POBIERZ RAPORT Z KONSULTACJI: kliknij

Najważniejsze uwagi zgłoszone w toku konsultacji dotyczyły przede wszystkim podziału i granic okręgów. Najwięcej zastrzeżeń odnosiło się do przebiegu granic Okręgu Bielany. Postulowano ich korektę oraz włączenie określonych terenów (w tym terenów lotniska). Zgłaszano także wątpliwości co do zasadności wydzielenia niektórych nowych okręgów (m.in. Koniuchy), przy jednoczesnym poparciu dla utworzenia okręgów Bielany i Jar oraz podziału Jakubskie‑Mokre. Pojawiły się też sugestie korekt granic między Okręgami Bydgoskie i Chełmińskie.

W zakresie ustroju jednostek pomocniczych uczestnicy generalnie zaakceptowali koncepcję trzyosobowego Zarządu jako organu wykonawczego, jednocześnie rekomendując doprecyzowanie zakresu kompetencji, zabezpieczenie roli Rad Okręgów oraz wprowadzenie mechanizmów zwoływania posiedzeń na wniosek mieszkańców. Zwrócono uwagę na ryzyko marginalizacji Rad przy niewłaściwym podziale uprawnień między Radą a Zarządem.

W kwestii ordynacji wyborczej przedstawiono stanowiska podzielone względem wykorzystania głosowania elektronicznego: część uczestników popiera jego wprowadzenie jako narzędzie podnoszące dostępność, inni wyrażali obawy o tajność głosowania i ryzyko wykluczenia osób starszych. Zgłoszono postulat utrzymania punktów stacjonarnych z obsługą techniczną w każdym okręgu. W konsultacjach dyskutowano także liczbę głosów oddawanych przez wyborcę (propozycje: 1, 7 lub 10), a Toruńska Rada Kobiet rekomendowała mechanizmy promujące udział kobiet (postulat parytetu).

Postulaty dotyczące kompetencji i finansowania jednostek pomocniczych obejmowały rozszerzenie realnego wpływu Rad Okręgów na procesy inwestycyjne (m.in. udział przedstawiciela Rady w odbiorach inwestycji, możliwość wcześniejszego opiniowania projektów planów miejscowych), możliwość prowadzenia posiedzeń w trybie zdalnym lub hybrydowym, zwiększenie środków na działania integracyjne oraz wyznaczenie puli środków na działania wskazywane przez jednostki pomocnicze. Zgłaszano również potrzebę sfinansowania kampanii informacyjnej przed wyborami oraz propozycje niefinansowych gratyfikacji i programów szkoleniowych dla członków Rad.

W odpowiedzi na zgłoszone uwagi rekomendowane działania obejmują:

ponowną analizę i korektę granic wzbudzających kontrowersje (ze szczególnym uwzględnieniem Okręgu Bielany),
ponowne rozważenie zasadności wydzielenia niektórych okręgów,
doprecyzowanie i ograniczenie kompetencji Zarządu tak, aby zabezpieczyć uprawnienia Rady Okręgu,
wprowadzenie mechanizmu zwoływania posiedzeń na wniosek mieszkańców,
utrzymanie głosowania elektronicznego przy obowiązkowym wsparciu stacjonarnym,
rozstrzygnięcie liczby głosów oddawanych przez wyborcę po analizie ryzyk oraz rozważenie mechanizmów udziału Rad w przygotowaniu projektu budżetu i minimalnych pul środków na działania integracyjne.

Zgromadzone uwagi i rekomendacje zostaną przekazane Doraźnej Komisji Rady Miasta Torunia i uwzględnienia ich przy przygotowaniu finalnej wersji projektu uchwały. W razie potrzeby, przy istotnych zmianach koncepcyjnych, przewidziane jest przeprowadzenie dodatkowego etapu konsultacji społecznych.

Gospodarzem konsultacji było Miasto Toruń (Prezydent Miasta Torunia i Rada Miasta poprzez Doraźną Komisję), organizatorem Biuro Dialogu i Innowacji Miejskich, a partnerem wykonawczym Fundacja Stabilo.

Najważniejsze uwagi zebrane w konsultacjach

Granice i podział okręgów:

najwięcej uwag dotyczyło granic Okręgu Bielany - zgłaszano postulaty rozszerzenia lub korekty przebiegu granicy, w tym włączenia terenu lotniska i określonych obszarów sąsiednich,
pojawiły się zastrzeżenia dotyczące celowości wydzielenia Okręgu Koniuchy (obawy o brak potencjału społecznego),
zgłoszono poparcie dla utworzenia okręgów Bielany i Jar oraz podziału Jakubskie‑Mokre na dwa okręgi,
pojawiły się sugestie korekty granicy między Okręgami Bydgoskie i Chełmińskie (np. przynależność Osiedla Młodych).

Ustrój jednostek pomocniczych:

w trakcie konsultacji ogólnie zaakceptowano propozycję trzyosobowego Zarządu jako organu wykonawczego,
zgłoszono obawy o możliwość marginalizacji roli Rady Okręgu przy obecnym zapisie dotyczącym uchwał Zarządu,
zgłoszono postulat doprecyzowania obowiązku Przewodniczącego w zwoływaniu posiedzeń Rady oraz mechanizmu wnioskowania przez mieszkańców.

Ordynacja wyborcza:

konsultacje pokazały, że występują podzielone opinie wobec głosowania elektronicznego (z jednej strony to poparcie dla ułatwienia dostępu, z drugiej obawy o tajność i wykluczenie seniorów),
zgłoszono postulat utrzymania punktów stacjonarnych z obsługą techniczną w każdym okręgu,
rekomendowano podjęcie działań promujących udział kobiet (postulat parytetu 40%).

Kompetencje i finansowanie jednostek pomocniczych:

zgłoszono postulaty przejścia od roli opiniującej do roli mającej większy wpływ na decyzje inwestycyjne (np. udział w odbiorach inwestycji, wcześniejsze opiniowanie mpzp),
zgłoszono wnioski o możliwość prowadzenia posiedzeń zdalnych lub hybrydowych,
zgłoszono postulaty zwiększenia środków na działania integracyjne (propozycje minimalne: 3 000 zł lub 10 000 zł;
padały też wyższe propozycje),
zgłoszono postulat wyznaczenia środków/puli na działania wskazywane przez jednostki pomocnicze oraz finansowania kampanii informacyjnej przed wyborami.

Inne uwagi:

potrzeba promocji i upowszechnienia działalności Rad Okręgów (np. kampania informacyjna, identyfikacja wizualna, oznakowanie),
propozycje niefinansowych gratyfikacji dla członków Rad (np. bezpłatny transport, bilety, szkolenia),
propozycja stworzenie platformy cyfrowej, bazy wiedzy i szablonów dokumentów dla jednostek pomocniczych.

O konsultacjach

Organizator/prowadzenie procesu:

gospodarze: Prezydent Miasta Torunia oraz Rada Miasta Torunia (Doraźna Komisja),
organizator: Biuro Dialogu i Innowacji Miejskich Urzędu Miasta Torunia,
partner wykonawczy: Fundacja Stabilo.

Terminy i formy udziału:

etap I: ankieta elektroniczna (czerwiec-lipiec 2025),
etap II: ankieta elektroniczna + sondy uliczne (październik-listopad 2025),
etap III: zbieranie uwag do projektu uchwały, możliwość zgłaszania uwag elektronicznie i tradycyjnie oraz cztery spotkania konsultacyjne w różnych częściach miasta (grudzień 2025-styczeń 2026),
liczba uczestników etapu finalnego: 52 osoby na spotkaniach oraz 15 uwag przesłanych pocztą elektroniczną,
liczba uczestników wcześniejszych etapów: 1 397 osób (ankiety i sondy),
uczestnicy: mieszkańcy, obecni i byli członkowie Rad Okręgów, liderzy lokalni, radni, organizacje pozarządowe, placówki oświatowe, Toruńska Rada Kobiet.