W Toruńskim Laboratorium Miejskim zaprezentowaliśmy wyniki pierwszego "Barometru Toruńskiego", badania opinii mieszkańców o jakości życia i efektach kluczowych polityk miejskich.
To badanie zaprojektowane z myślą o wsparciu podejmowania decyzji przez władze samorządowe Torunia, poprzez systematyczne poznawanie opinii i potrzeb wszystkich mieszkańców. Raport ukazuje, jak na co dzień odbierane są efekty polityk miejskich oraz wskazuje obszary wymagające pilnej uwagi władz miasta.
Pełen raport z "Barometru Toruńskiego" jest dostępny TUTAJ.
METODOLOGIA BADANIA
Dla zespołu badawczego było ważne, by wyniki badania można było odnieść do wszystkich mieszkańców Torunia, czyli by próba była reprezentatywna. Reprezentatywność zależy od dwóch rzeczy: wielkości próby i sposobu jej wyboru. Wielkość próby policzono według odpowiedniego wzoru, uwzględniającego poziom istotności, błąd pomiaru i rozkłady odpowiedzi. Przy założeniu 95% poziomu istotności i błędzie +/-5% próba reprezentatywna dla Torunia to 384 wywiady. Zespół zrealizował 420 wywiadów, więc pod względem liczby próba była reprezentatywna.
Drugi ważny element to probabilistyczny dobór, czyli taka metoda losowania, by każdy mieszkaniec miał równą szansę trafić do badania. Użyto techniki Ustalonej Ścieżki (Random Route). Z bazy adresów TERYT wylosowano 60 punktów startowych w mieście. Od każdego punktu badacze szli według ustalonego schematu, tworząc "wiązkę" 7 wywiadów - w sumie 60 wiązek obejmujących losowo wybrane ulice. Badanie było też warstwowe: miasto podzielono na 4 duże obszary, w każdym realizowano po 105 wywiadów (15 wiązek, 15 punktów startowych). Dodatkowo kontrolowano strukturę próby pod względem wieku i wykształcenia, aby odpowiadała demografii Torunia.
Realizację zlecono zewnętrznej firmie badawczej (certyfikaty: ESOMAR, PKJPA, OFBOR). Firma miała obowiązek kontroli terenowej części wywiadów oraz sprawdzenia logicznej jakości bazy danych.
- Dobre zarządzanie nowoczesnym miastem wymaga wykorzystania wiedzy. Aby podejmować najlepsze decyzje, musimy patrzeć na potrzeby wszystkich Torunian. Także tych, którzy na co dzień niechętnie uczestniczą w dyskusji o mieście. Taką perspektywę daje nam Barometr Toruński - unikalne badanie pokazujące, jak mieszkańcy oceniają jakość życia w naszym mieście - mówi Paweł Gulewski, prezydent Torunia. - Barometr to dużo więcej niż ankieta. Badanie wpisuje się w wizję Torunia, który wspiera współpracę samorządu z środowiskiem akademickim. Jednocześnie jest ważnym narzędziem planowania miejskich polityk i podejmowania decyzji budżetowych. Pokazuje, co wpływa na jakość życia w Toruniu i jak mieszkańcy oceniają efekty działań miasta. Pozwala spojrzeć na Toruń z perspektywy codziennych doświadczeń różnych grup mieszkańców. Pierwsza edycja Barometru ma szczególne znaczenie. Wyznacza punkt odniesienia, do którego będziemy wracać w kolejnych latach. Zachęca także do refleksji i szerokiej dyskusji. Wierzę, że ich efekty zobaczymy w następnych odsłonach badania - dodaje.

Jak podkreśla prezydent Torunia Barometr pokazuje, jak wiele daje współpraca samorządu i nauki. To także dowód, jak ważne dla toruńskiego samorządu jest wsłuchanie się w potrzeby mieszkańców i zdobywanie informacji, które pomagają dobrze zarządzać naszym miastem.

- Dzięki badaniu mamy fascynujący raport przedstawiający Toruń widziany oczami mieszkańców: młodszych i starszych, z centrum i z bardziej oddalonych części miasta, zamożniejszych i mniej zamożnych, rodziców i osób żyjących samotnie. Dzięki niemu widzimy obraz miasta, które tworzymy wspólnie - wyjaśnia dr Patryk Wawrzyński, dyrektor Biura Dialogu i Innowacji Miejskich.
"Barometr Toruński" jest wynikiem wspólnego zaangażowania: badaczy i badaczek związanych z Instytutem Socjologii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, pracowników Urzędu Miasta w Toruniu oraz mieszkańców, którzy zgodzili się na udział w badaniu. - Naszym założeniem było uwzględnienie wielu perspektyw, składających się na szeroki obraz warunków życia w Toruniu. Barometr był planowany i przygotowywany tak, by umożliwić rzetelną i trafną diagnozę warunków życia w Toruniu. Określenie mocnych i słabych stron miasta należy uznać za pierwszy krok w wyznaczeniu tych obszarów, które wymagają dalszego rozwoju i interwencji - mówi dr hab. Wojciech Goszczyński, prof. UMK z Centrum Transdyscyplinarnych Badań w Działaniu Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu działające przy Instytucie Socjologii UMK.

"Barometr Toruński" objął dziewięć kluczowych obszarów życia miejskiego:
- przestrzeń i tereny zielone,
- czystość i gospodarkę komunalną,
- drogi i poruszanie się,
- transport miejski,
- sport i rekreacja,
- kulturę,
- rozwój i perspektywy zawodowe,
- komunikację z samorządem i partycypację społeczną,
- jakość życia.
To pierwsze w Toruniu źródło o tak szerokim zasięgu, które ukazuje doświadczenia mieszkańców wobec realizowanych polityk miejskich. - Otrzymaliśmy raport, który opowiada o naszym mieście z perspektywy codziennego doświadczenia mieszkańców - to cenna mapa potrzeb i oczekiwań. Wnioski z Barometru pomogą nam lepiej planować budżet, inwestycje oraz bieżące działania, a także szybciej reagować tam, gdzie oczekiwana jest natychmiastowa poprawa. Będziemy pracować szczególnie nad dostępem do zieleni i jakości osiedli, poprawą infrastruktury drogowej oraz warunkami dla rozwoju zawodowego mieszkańców - mówi prezydent Torunia.
Szczególną troskę budzi dostępność i jakość terenów zielonych. Największe wyzwania występują we wschodniej części miasta, a także na północy. Na osiedlach mieszkańcy oczekują widocznej poprawy czystości, przy czym najsilniejszy głos zmian płynie z lewobrzeżnej części Torunia.
Jakość dróg pozostaje ważnym problemem, zwłaszcza w rozbudowujących się częściach miasta. W raporcie pojawiają się także uwagi dotyczące wpływu remontów na codzienne przemieszczanie się oraz potrzeby lepszej informacji o utrudnieniach.
Dla wielu rodziców i osób pracujących kluczowy jest indywidualny transport samochodowy - tylko około jedna czwarta mieszkańców regularnie korzysta z komunikacji publicznej. Pasażerowie oceniają ją generalnie pozytywnie, ale zgłaszają braki w częstotliwości kursów i punktualności, z wyraźnymi postulatami zwiększenia częstotliwości tramwajów na Bydgoskim Przedmieściu.
W obszarze sportu i rekreacji niepokoi fakt, że niemal dwie trzecie mieszkańców nie uprawia regularnie aktywności fizycznej, a przepełnienie popularnych obiektów stanowi istotną barierę.
Dostęp do kultury oceniany jest relatywnie dobrze - z oferty korzysta około dwie trzecie Torunian - jednak mieszkańcy oczekują rozproszenia wydarzeń poza Zespół Staromiejski, by instytucje kulturalne były łatwiej dostępne lokalnie.
W zakresie rozwoju i rynku pracy Toruń jest postrzegany jako mniej atrakcyjny zawodowo dla osób przybyłych z innych regionów, a nadmierne skupienie na turystyce może ograniczać perspektywy zawodowe.
Badanie ujawnia dużą rezerwę w sferze partycypacji społecznej. Mniej niż jeden na dziesięciu mieszkańców uczestniczy w konsultacjach społecznych, a niespełna jedna czwarta korzysta z budżetu obywatelskiego oraz wskazuje na większe trudności w załatwianiu spraw urzędowych wśród mieszkańców lewobrzeża.
Do najważniejszych wyzwań związanych z jakością życia należą rosnące koszty utrzymania i ograniczona dostępność mieszkań w przystępnych cenach. Problemem pozostaje także dostęp do lekarzy specjalistów, gdzie możliwości samorządu są ograniczone, a niższe oceny wsparcia sąsiedzkiego sugerują konieczność działań wzmacniających integrację lokalnej wspólnoty.
Barometr Toruński to narzędzie nie tylko diagnozy, ale i monitoringu. Kontynuacja badania pozwoli śledzić efekty wdrażanych polityk i oceniać zmiany w czasie. Wnioski z raportu będą wykorzystywane przy tworzeniu przyszłych planów inwestycyjnych i projektowaniu działań komunikacyjnych skierowanych do mieszkańców. - Barometr będzie dokumentem, na podstawie którego i w oparciu o który będziemy projektować polityki miejskie. Będziemy się zastanawiać razem z urzędnikami, radnymi Rady Miasta Torunia, w jaki sposób projektować chociażby kolejne edycje budżetów miasta, żeby uwzględniać te deficyty i obszary, wymagają poprawy w dokumentach realizacyjnych, także to jest pierwsza, nie ostatnia edycja barometru. Barometr musi żyć i musi wytyczać nam wszystkim realizację kolejnych polityk i strategii. Zorganizowaliśmy na początku tego roku spotkanie z szefami działów, wydziałów, jednostek budżetowych, zakładów budżetowych, czy spółek. Rozmawialiśmy o tym, jakie rekomendacje wypływają z barometru. Chcemy uwspólnić te cele. Każdy z nas, urzędników, wie, że Barometr jest tym narzędziem, w oparciu o które musimy przeprofilować nasze polityki, bo chcemy naprawdę nadążać i wychodzić naprzeciwko opiniom i ocenom mieszkanek i mieszkańców Torunia - podkreśla Paweł Gulewski.
Fot. © UMT 2026, autor: Agnieszka Bielecka, licencja: CC BY-NC 4.0









