Wspomnienie deportacji na Sybir
Ważna lekcja historii odbyła się w VI Liceum Ogólnokształcącym im. Zesłańców Sybiru w Toruniu. W piątek, 20 lutego 2026 roku wspominano rocznicę pierwszej masowej deportacji Polaków na Sybir.

- Ten dzień przypomina nam o tym jak ważne są wartości takie jak solidarność, szacunek i współczucie dla drugiego człowieka. To ważna lekcja historii dla nas wszystkich, a szczególnie dla młodzieży - powiedział Prezes Zarządu Oddziału Związku Sybiraków w Toruniu, Jan Myrcha.
- Dzisiejsza uroczystość jest wyrazem naszej wspólnej pamięci i szacunku wobec Sybiraków. Ich los stanowi ważną część historii Polski i Torunia. Jako samorząd czujemy odpowiedzialność za przekazywanie tej pamięci kolejnym pokoleniom - mówił Sekretarz Miasta Torunia, Przemysław Kuczkowski.
10 lutego 1940 roku rozpoczęła się pierwsza masowa deportacja Polaków na Sybir. Przeprowadziło ją NKWD. W głąb Związku Sowieckiego wywieziono około 140 tysięcy polskich obywateli. Wielu umarło w drodze, tysiące nigdy nie wraziło już do kraju.
W uroczystościach miasto reprezentował Sekretarz Miasta Torunia, Przemysław Kuczkowski. Wzięli w niej również udział m. in. Sybiracy i ich potomkowie, radni Rady Miasta Torunia, przedstawiciele służb mundurowych, członkowie Rady Seniorów Miasta Torunia, duchowni, przedstawiciele związków kombatanckich oraz uczniowie VI LO im. Zesłańców Sybiru w Toruniu. Organizatorem byli Związek Sybiraków Koło i Oddział Toruń.
Szacuje się, że w okresie II wojny światowej i po jej zakończeniu Rosjanie wywieźli na Sybir od 1,3 do 1,6 mln Polaków, choć oficjalne źródła rosyjskie podają liczby dużo niższe. W Toruniu zesłańców upamiętnia obelisk na cmentarzu komunalnym przy ul. Grudziądzkiej, gdzie co roku 17 września odbywa się uroczystość z okazji Dnia Sybiraka.
Od 2010 roku imię Zesłańców Sybiru nosi także Zespół Szkół nr 1 przy ul. Wojska Polskiego 47a, w którym znajduje się Izba Pamięci, mieszcząca podarowane przez rodziny Sybiraków pamiątki i dokumenty, m.in. świadectwa urodzeń, cenzurki i dyplomy szkolne, relacje świadków oraz inne archiwalia. Sybiracy są też patronami placu na skrzyżowaniu Szosy Lubickiej z ulicą Przy Skarpie.
Fot. © UMT 2026, autor: Wojtek Szabelski, licencja: CC BY-NC 4.0