W przeddzień 81. rocznicy wybuchu wagonów z trotylem na Podgórzu prezydent Torunia Paweł Gulewski wraz z przedstawicielami wojewody, samorządu województwa, Rady Miasta Torunia, oficerów wojska Garnizonu Toruń, Państwowej Straży Pożarnej i organizacji kombatanckich i "Solidarności" złożył kwiaty pod pomnikiem upamiętniającym ofiary tego zdarzenia.

W uroczystości uczestniczyli również Zastępca Komendanta Centrum Szkolenia Wojsk Rakietowych i Artylerii ppłk Bogumił Bendkowski, Zastępca Dowódcy 6 SOG ppłk Sylweriusz Metelica, przedstawiciele Wojewody Kujawsko-Pomorskiego, Urzędu Marszałkowskiego Województwa Kujawsko-Pomorskiego, radny Miasta Torunia Michał Wojtczak, Przewodniczący Rady Seniorów Jan Myrcha, żołnierze, przedstawiciele związków zawodowych, wolontariusze z Fundacji Muzeum Historyczno-Wojskowe wraz z opiekunem oraz mieszkańcy Torunia.  

Wybuch pociągu na Podgórzu przyniósł ogromne straty, zarówno materialne, jak i wśród mieszkańców. 24 stycznia 1945 roku eksplodowały dwa wagony stojące na torach kolejowych na zapleczu ulicy Poznańskiej, w wyniku czego zginęło 31 Polaków oraz 240 budynków zostało zniszczonych i uszkodzonych, w tym browar. 

Nieznane są do końca wszystkie okoliczności, w jakich 81 lat temu, 24 stycznia 1945 roku, na Podgórzu doszło do wybuchu 2 wagonów kolejowych wypełnionych 40 tonami trotylu, a według innych źródeł - pociskami i dynamitem. Nieznana jest także dokładna liczba wszystkich ofiar tej eksplozji, choć wiemy z pewnością, że było to co najmniej 31 Polaków, mieszkańców Podgórza, głównie kolejarzy i członków ich rodzin z rejonu ul. Młyńskiej. A oprócz nich, także obywateli niemieckich, w tym pacjentów szpitala, który mieścił się w podziemiach pobliskiego Browaru Pomorskiego. Inspiratorami tego zbrodniczego aktu byli hitlerowcy okupanci, którzy wycofując się z Torunia w ostatnich dniach II wojny światowej, chcieli zniszczyć strategiczną infrastrukturę kolejową, a w efekcie - pozbawić życia wielu niewinnych ludzi i spowodować nieodwracalne straty w zabudowie miasta.  

Efektem wybuchu była zmiana przestrzeni Podgórza. Zniknęło kilka budynków, zarówno mieszkalnych, jak i usługowych i produkcyjnych, m.in. browar czy kamienica, w której mieściło się kino. Dodatkowo zniszczona została nawierzchnia ulic.

12 września 2011 roku odsłonięto tablicę z nazwiskami polskich ofiar, którzy zginęli w wyniku eksplozji wagonów. Tablicę umieszczono na głazie zainstalowanym w parku przy ulicy Poznańskiej. Pomnik powstał w wyniku inicjatywy Karoli Ciesielskiej, Wiceprezes Towarzystwa Miłośników Torunia.

Fot. © UMT 2026, autor: Agnieszka Bielecka, licencja: CC BY-NC 4.0