Fitch Ratings potwierdził długoterminowy rating krajowy dla Miasta Torunia na poziomie „A+(pol)" z perspektywą stabilną. Z kolei międzynarodowe długoterminowe ratingi (Issuer Default Ratings; IDRs) dla Miasta Torunia dla zadłużenia w walucie zagranicznej i krajowej na poziomie „BBB” posiadają perspektywę negatywną.

Rating jest ważnym wskaźnikiem dla instytucji finansowych i inwestorów. Pozwala ocenić wiarygodność kredytową miasta i ewentualne ryzyko przy zaciąganiu zobowiązań finansowych.

Potwierdzenie ratingów odzwierciedla pogląd Fitch, że wyniki operacyjne oraz wskaźniki długu Torunia w średnim okresie nie będą odbiegać od grupy porównawczej z ratingiem „BBB”, pomimo presji na budżet miasta wynikających z rosnących cen, utrzymujących się skutków makroekonomicznych wojny w Ukrainie, jak również skutków wdrożenia reformy podatkowej „Polski Ład”.

- Profil ryzyka Torunia oceniamy jako „średni”, podobnie jak pozostałych miast ocenianych przez Fitch w Polsce. Średni profil ryzyka (lub tolerancja długu) odzwierciedla umiarkowane ryzyko, że zdolność Torunia do regulowania zobowiązań z tytułu obsługi zadłużenia z nadwyżki operacyjnej w okresie prognozy (2023-2027) spadnie nieoczekiwanie do niewystarczającego poziomu, z uwagi na niższe niż prognozowane dochody lub wyższe niż spodziewane wydatki albo w wyniku niespodziewanego wzrostu zadłużenia lub kosztów jego obsługi – informuje agencja Fitch.

Źródła dochodów miasta są stabilne, a perspektywy ich wzrostu są zgodne z dynamiką wzrostu gospodarczego Polski. Dodatkowe subwencje z budżetu państwa (ryzyko kontrahenta o ratingu „A-”) przewidziane w ramach reformy podatkowej, działać powinny po części stabilizująco na dochody JST.
Dochody podatkowe Torunia w 2022r. stanowiły około 41% dochodów operacyjnych miasta (łącznie z dodatkowym udziałem w PIT, który JST otrzymały w 2022 r., chociaż pierwotnie był przewidziany, aby rekompensować niższe wpływy z tytułu PIT w 2023 r.), i są one w sposób umiarkowany podatne na zmiany wynikające z przebiegu cyklu gospodarczego. Transfery bieżące stanowiły w 2022 r. 48% dochodów operacyjnych (po uwzględnieniu subwencji dodatkowej, która wpłynęła do budżetu pod koniec 2021 r.), w tym większość to głównie transfery z budżetu państwa. Transfery te nie podlegają uznaniowości, gdyż większość jest zdefiniowana przez prawo.

W ocenie agencji środki wyrównawcze dla systemu dochodów JST będą niewystarczające, aby w pełni zrekompensować niższe wpływy z PIT. Gminy będą zmuszone do dalszego wdrażania takich działań, jak podnoszenie podatków i opłat lokalnych. Toruń ma ograniczoną elastyczność w zakresie ustalania stawek podatków lokalnych (stanowiących około 14% dochodów operacyjnych w 2022 r.), gdyż górne limity stawek podatkowych są określane w regulacjach krajowych. Dodatkowe wpływy z tytułu podwyższenia przez miasto stawek podatków i opłat lokalnych stanowiłyby mniej niż 50% potencjalnego ubytku dochodów w czasie spowolnienia gospodarczego.

W ciągu ostatnich dziesięciu lat Toruń realizował dochody ze sprzedaży majątku na poziomie średnio 48,9 mln zł rocznie i zdaniem Fitch będzie w stanie realizować te dochody na zbliżonym poziomie również w okresie spowolnienia gospodarczego.

Fitch zwraca uwagę na dobre zarządzanie finansami miasta ukierunkowane na skuteczne ograniczanie wzrostu wydatków operacyjnych. Fitch ocenia stabilność wydatków miasta jako "Średnią", podobnie jak większości pozostałych ocenianych miast w Polsce. Główne zadania miasta nie są podatne na zmiany koniunktury gospodarczej i dotyczą głównie, edukacji, transportu publicznego, usług komunalnych, administracji, mieszkalnictwa, kultury, sportu, a także bezpieczeństwa publicznego.

Fitch ocenia zdolność miasta do ograniczania wydatków w odpowiedzi na niższe uzyskiwane dochody jako średnią. Możliwość dostosowania wydatków to około 10-15% wydatków bieżących, a pozostała część to wydatki sztywne i wynikają głównie z zadań obligatoryjnych miasta. Wydatki majątkowe są elastyczne ze względu na fakt, iż większe inwestycje są realizowane etapami, co pozwala na przesunięcie wydatków w czasie, jeśli zaistnieje taka potrzeba. Wydatki majątkowe Torunia w 2022 r. wynosiły 258 mln zł i stanowiły 17% wydatków ogółem, w porównaniu do średnio około 19% wydatków majątkowych w latach 2018-2021.

Jak twierdzi agencja, w 2023 roku miasto wykorzysta możliwość dostosowania wydatków, aby zrekompensować przewidywany spadek podatku PIT w wyniku reformy ‘Polski Ład’. W budżecie na 2023 rok władze miasta uwzględniły już pewne działania racjonalizatorskie mające na celu obniżenie wydatków operacyjnych.

Portfel kredytowy miasta na koniec grudnia 2022r. był zdominowany przez kredyty udzielone przez międzynarodowe instytucje finansowe (MIF; 63,1% portfela) i pożyczki od lokalnych banków (25,4% portfela) oraz obligacje (11,5%; z terminem zapadalności od 6 do 13 lat). Kredyty z MIF zapewniają Miastu długoterminowy i równomierny harmonogram spłat, z ostatecznym terminem zapadalności długu w 2047 r. Toruń nie korzysta obecnie z kredytów krótkoterminowych, ale może ubiegać się w razie potrzeby o kredyt do wysokości 40 mln zł. Zakładamy, że miasto będzie mogło łatwo uzyskać te środki w razie potrzeby.

Zadłużenie netto Torunia spadło z około 1.137 mln zł w 2021r. do 1.042 mln zł w 2022r., w efekcie poprawy nadwyżki operacyjnej, a wskaźnik spłaty zadłużenia pozostawał na niskim poziomie (2022r.: 5,9x). - W scenariuszu ratingowym oczekujemy, że zadłużenie ogółem netto będzie rosnąć w 2023-2027., w związku z planowanymi inwestycjami – przewiduje Fitch.

Zdaniem Fitch, przewidziane w ustawie o dochodach JST subwencje, które będą wypłacane JST z budżetu państwa, będą niewystarczające, by w pełni skompensować spodziewany spadek dochodów podatkowych. Przyczyni się to do dalszego pogorszenia wskaźników zadłużenia Miasta, jednakże pozostaną one zbieżne z obecnym SCP na poziomie „bbb”.

Fitch prognozuje, że wskaźnik poziomu zadłużenia (fiscal debt burden; zdefiniowany jako zadłużenie ogółem netto do dochodów operacyjnych) wzrośnie w okresie prognozy, ale pozostanie na poziomie 87% w roku 2027.

W 2022 r. nadwyżka operacyjna Torunia, zawyżona dodatkowymi wpływami z tytułu PIT, wzrosła do 176 mln zł, lub 12,7% dochodów operacyjnych w 2022 r., z 163 mln zł w 2021r.(obie wartości uwzględniają korektę dodatkowej subwencji w kwocie 47,6 mln zł przeznaczonej na 2022 r., ale otrzymanej pod koniec 2021r.). W scenariuszu ratingowym Fitch zakłada, że nadwyżka operacyjna miasta spadnie do niskiego poziomu 53 mln w 2023 r. Średni poziom nadwyżki operacyjnej będzie wynosić 97 mln zł w latach prognozy, w porównaniu do średniego poziomu 140 mln zł w latach 2018-2022.

Fitch oczekuje, że wydatki inwestycyjne miasta pozostaną na wysokim poziomie w 2023 roku, ponieważ miasto finalizuje projekty współfinansowane z budżetu UE, co prowadzi do deficytu budżetowego na poziomie 8,6% dochodów ogółem w 2023r.

Tutaj przeczytasz pełny komunikat Agencji Fitch

oprac. na podst. www.fitchratings.com

Fot. Sławomir Kowalski