Ministra Klimatu i Środowiska Paulina Hennig-Kloska wskazała Toruń jako lidera w Polsce w zakresie poprawy jakości powietrza i skutecznego wdrażania programów środowiskowych.
- Od samego rana rozmawiamy o jednym z kluczowych wyzwań naszych czasów - o czystym powietrzu, które powinno towarzyszyć nam wszystkim w codziennym życiu. Toruń jest tutaj dobrym przykładem i liderem pozytywnych zmian - najnowsze dane pokazują, że jakość powietrza w mieście należy do najwyższej klasy. To efekt wielu lat konsekwentnych działań - podkreślała Ministra Klimatu i Środowiska Paulina Hennig-Kloska. - Ważnym elementem naszych działań jest program „Czyste Powietrze”, który w Toruniu został skutecznie usprawniony. Dziękuję wszystkim zaangażowanym za tę pracę. Równolegle przygotowujemy nowe inicjatywy. Jeszcze w tym roku planujemy uruchomienie pilotażowego programu termomodernizacji budynków wielorodzinnych na terenach wiejskich. Na ten cel przeznaczyliśmy 500 milionów złotych z Funduszu Modernizacyjnego. Wstępne analizy pokazują, że możliwe oszczędności dla mieszkańców mogą sięgać nawet 75-95%.
Ministra zwróciła również uwagę na rozwój programu „Czyste Powietrze”, planowane nowe wsparcie dla budynków wielorodzinnych na terenach wiejskich oraz inwestycje w transport publiczny - w tym wprowadzenie autobusów elektrycznych.
- W Toruniu już w tym roku na ulice wyjedzie około 40 nowych autobusów elektrycznych, a część dotychczasowego taboru spalinowego zostanie wycofana. To korzyść nie tylko dla środowiska, ale również dla budżetów miast, szczególnie w kontekście rosnących cen paliw. W skali całego kraju dzięki środkom z Krajowego Planu Odbudowy pojawi się około 1200 nowoczesnych autobusów elektrycznych i wodorowych - dodała.
Paulina Hennig-Kloska podkreśla, że transformacja energetyczna nie jest wyłącznie działaniem na rzecz ochrony środowiska, ale ma znacznie szersze znaczenie. To proces, który może realnie poprawić jakość życia mieszkańców, obniżyć koszty energii, zwiększyć bezpieczeństwo energetyczne kraju oraz wspierać rozwój nowoczesnej, konkurencyjnej gospodarki.
- Wyniki badań GIOŚ z 2025 roku pokazują, że sukcesy w poprawie jakości powietrza są efektem mozolnej, systematycznej pracy mieszkańców Torunia oraz wieloletnich działań samorządu. Od 2014 roku realizujemy program „KAWKA” w trzech etapach, łącząc środki centralne i gminne w innowacyjny sposób, a także wymieniamy tzw. „kopciuchy”, czyli źródła niskiej emisji. Co roku gmina przeznacza na ten cel od 1 do 2 milionów złotych, zachęcając mieszkańców do korzystania z programów wsparcia. Równolegle modernizujemy zasoby komunalne i przeprowadzamy termomodernizacje budynków, co automatycznie obniża rachunki za ogrzewanie - mówił prezydent Torunia Paweł Gulewski. - Zanotowaliśmy w roku 2025 tylko trzydniowe przekroczenia pyłu zawieszonego, podczas gdy w 2019 było ich 25 - to realny i obiektywny progres, który pokazuje, że konsekwentna praca przynosi wymierne efekty.
Prezydent Torunia Paweł Gulewski zwrócił również uwagę na sukcesy w wymianie źródeł ogrzewania, rozwój ekologicznego transportu publicznego i innowacyjne projekty związane z odnawialnymi źródłami energii, jednocześnie zaznaczając, że wciąż pozostaje wiele do zrobienia.
Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wciąż aktywnie wspiera poprawę jakości powietrza i transformację energetyczną w regionie. Kluczowym elementem działań pozostaje program „Czyste Powietrze”, realizowany we współpracy z samorządami.
- Program nie udałby się bez pomocy samorządów. Dziękuję tutaj panu prezydentowi Torunia Pawłowi Gulewskiemu, ale też wszystkim wójtom i burmistrzom, którzy prowadzą punkty konsultacyjne i wspierają beneficjentów programu - mówił Prezes Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Grzegorz Boroń.
Fundusz realizuje również regionalne programy w obszarze edukacji ekologicznej, ochrony przyrody, zielonej infrastruktury miejskiej oraz wspiera spółdzielnie energetyczne. Oferowane są także preferencyjne pożyczki dla gmin oraz pomoc w pozyskaniu finansowania projektów środowiskowych z różnych źródeł. Działania te mają na celu nie tylko poprawę jakości powietrza, ale też budowę nowoczesnej i zrównoważonej gospodarki energetycznej w województwie.
Przypomnijmy Toruń konsekwentnie eliminujemy źródła niskiej emisji. Tylko w roku 2024 udzieliliśmy 245 dotacji gminnych na usunięcie 345 nieekologicznych urządzeń. To wydatek 2,25 mln zł. To tempo utrzymaliśmy również w 2025 roku: do połowy listopada rozliczyliśmy już 129 umów na kwotę 1,3 mln zł, likwidując m.in. 133 piece kaflowe i 60 kotłów c.o. Do końca tego roku w pełni wykorzystamy zarezerwowane w budżecie miasta 2 mln zł i obsłużymy wszystkie wnioski złożone przez mieszkańców. Najchętniej wybieraną alternatywą pozostają w Toruniu nowoczesne kotły gazowe oraz pompy ciepła. Zawdzięczamy to m.in. sprawnie działającemu punktowi konsultacyjnemu programu „Czyste Powietrze”. Pomógł on mieszkańcom rozliczyć już blisko 1100 inwestycji.
Aktywnie współpracujemy też z toruńskim WFOŚ-em Przygotowujemy się do zaostrzonych norm europejskich wynikających z nowej dyrektywy, która od 2030 roku wprowadzi obowiązek monitorowania m.in. cząstek ultradrobnych i sadzy. W Toruniu strategicznym zadaniem pozostaje także uciepłowienie lewobrzeżnej części miasta.
Za priorytet miasto uznaje usuwanie źródeł zanieczyszczeń z zasobów zarządzanych przez toruński ZGM. Obecnie w całym miejskim zasobie mieszkalnym pozostaje do likwidacji 1428 urządzeń na paliwo stałe. Ale zawarliśmy strategiczne porozumienie z lokalnym dostawcą ciepła (firmą PGE Toruń). W ciągu najbliższych czterech lat przyłączymy dzięki temu do sieci 49 budynków gminnych. Usuniemy w ten sposób prawie 600 przestarzałych pieców.
Tylko do połowy 2024 roku zlikwidowaliśmy już 213 nieefektywnych źródeł w 18 budynkach. Na ich realizację podpisaliśmy umowy o wartości ok. 5,75 mln zł z dofinansowaniem z programu „Fundusze Europejskie dla Kujaw i Pomorza 2021-2027”. Inwestycja o wartości około 10 mln zł obejmie kluczowe dzielnice Torunia: Bydgoskie Przedmieście, Mokre, Jakubskie Przedmieście oraz Starówkę.
Równolegle PGE Toruń planuje dalszą rozbudowę sieci na osiedlu Jar (to najdalej na północ oddalone osiedle toruńskie) oraz na obszarze po dawnych zakładach chemicznych Polchem.
Chcemy, aby każdy lokal w zasobie ZGM posiadał ekologiczne ogrzewanie. Dlatego w budynkach, w których przyłączenie do sieci ciepłowniczej jest niemożliwe, montujemy nowoczesne kotły gazowe lub ogrzewanie elektryczne. Na jeden lokal miasto przeznacza 20-35 tys. zł. W zasobie gminnym wciąż jest ponad 370 nieefektywnych źródeł ciepła, a 700 innych na paliwo stałe wymaga likwidacji. Miasto intensywnie poszukuje źródeł finansowania tych działań.
Strategię dekarbonizacji Toruń realizuje także w sferze transportu publicznego. Obsługuje on rocznie ponad 55 milionów pasażerów. W miejskiej flocie mamy już 10 autobusów elektrycznych oraz 15 hybrydowych. Prawdziwy przełom nastąpi jednak w obecnym roku. Toruń wzbogaci się o 40 autobusów elektrycznych. Z toruńskich ulic zniknie też 25 najbardziej wyeksploatowanych autobusów. Toruński system transportowy stanie się jednym z najnowocześniejszych w Polsce.
W tym roku toruński MZK zabiega o środki w naborach o kolejne autobusy elektryczne.
Toruń dąży również do zwiększenia niezależności energetycznej i inwestuje w zieloną energię:
- miejska spółka MPO planuje kupno jednostki kogeneracyjnej na biogaz wysypiskowy,
- Toruńskie Wodociągi chcą zamontować agregat kogeneracyjny na terenie oczyszczalni ścieków,
- uzupełnimy je budową miejskich instalacji fotowoltaicznych oraz farm OZE.
Miasto intensywnie poszukuje źródeł finansowania tych działań w ramach tworzącego się Toruńskiego Klastra Energii.
Fot. © UMT 2026, autor: Maciej Wasilewski, licencja: CC BY-NC 4.0
