Koncepcja ISKRY jako miejsca łączącego kulturę, edukację, innowacje i codzienne życie mieszkańców została przedstawiona podczas konferencji eksperckiej poświęconej przyszłej toruńskiej dzielnicy kreatywnej w okolicach ul. Sienkiewicza.

Eksperci dyskutowali o ISKRZE

W Akademickim Centrum Kultury i Sztuki "Od Nowa" odbyła się konferencja ekspercka poświęcona dzielnicy kreatywnej ISKRA. Przedstawiono koncepcję ISKRY  oraz omówiono proces planowania funkcji dzielnicy oraz współpracę miasta z Uniwersytetem Mikołaja Kopernika w Toruniu przy tworzeniu przestrzeni kreatywnych w okolicach ul. Sienkiewicza.

- Projekt Iskra dotyczy długiego i bardzo ważnego procesu rewitalizacji części Bydgoskiego Przedmieścia - osi ulicy Sienkiewicza od Parku Miejskiego do Placu Księdza Frelichowskiego. To wspólna inicjatywa Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu i Gminy Miasta Toruń, która ma pomóc wypracować koncepcję zagospodarowania tej przestrzeni, w tym terenu obecnej zajezdni tramwajowej - mówił prezydent Torunia Paweł Gulewski. - Rozpoczynamy proces rozmów i konsultacji, który potrwa kilka miesięcy i ma doprowadzić do powstania konkretnych projektów oraz działań realizacyjnych. 

Prezydent podkreślał, że istotnym elementem planów jest przyszłe zagospodarowanie terenu obecnej zajezdni tramwajowej (ok. 1,5 ha), która zostanie przeniesiona do nowej lokalizacji w 2029 roku. Rozpoczyna się proces konsultacji i rozmów, który ma doprowadzić do opracowania koncepcji architektonicznej i realizacji inwestycji.

- Inicjatywa Iskra to fantastyczne rozwiązanie i bardzo się cieszymy, że Urząd Miasta Torunia chce współpracować z Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu. To miejsce ma swój genius loci - duch miejsca tworzą budynki przy ulicy Sienkiewicza, od Od Nowy po dawne seminaria i szkoły. Chcielibyśmy, aby na terenie zajezdni powstała przestrzeń łącząca naukę, kulturę i sztukę - na przykład galeria sztuki czy miejsce warsztatów i szkoleń, w których mogliby uczestniczyć także specjaliści z uniwersytetu - powiedziała prof. Joanna Kucharzewska, prorektorka UMK ds. promocji i współpracy z otoczeniem społeczno-gospodarczym.

- Dla Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu to bardzo ważny kierunek rozwojowy. Musimy zatrzymać młodych ludzi - naszych studentów - w mieście, aby mogli je współtworzyć i rozwijać. Dlatego nie możemy jedynie utrzymywać tego, co już istnieje, ale musimy myśleć o nowych przestrzeniach i możliwościach - podkreślał dr hab. Adam Kola, prof. UMK, prorektor ds. nauki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. - Współpraca z Gminą Miasta Toruń przy rozwoju tej części miasta oraz przy projekcie dzielnicy innowacji na zachodzie Torunia może odegrać ważną rolę w przyszłości miasta. To dla nas szansa, której nie możemy przegapić.

- Ten projekt będzie tworzony z udziałem mieszkańców - oddolnie, a nie tylko odgórnie. To wpisuje się w politykę obecnych władz miasta: nic o nas bez nas. Partycypacyjne projektowanie i zbieranie opinii mieszkańców stają się dziś bardzo ważnym elementem planowania przestrzeni miejskiej - mówiła prof. Maria Lewicka z Instytutu Psychologii toruńskiego uniwersytetu. - Jako psycholog środowiskowy wierzę, że taki sposób projektowania jest podstawą tworzenia dobrych miejsc dla ludzi. A choć mówi się, że wielbłąd to koń zaprojektowany przez zespół, postaramy się, żeby nasz „wielbłąd” był wyjątkowo ciekawy i wartościowy dla mieszkańców Torunia.

- Oddajemy projekt Iskra w ręce mieszkańców - pokazaliśmy dziś jedynie potencjał tego miejsca i chcemy, aby ta iskra rosła dzięki ich pomysłom i inspiracjom. Koncepcja zakłada otwarcie dawnej zajezdni dla mieszkańców i stworzenie przestrzeni swobodnej kreacji oraz spotkań twórców z lokalną społecznością. Myślimy też szerzej - o całej osi ulicy Sienkiewicza, od Od Nowy do parku na Bydgoskim Przedmieściu, jako o wspólnej przestrzeni dla działań społecznych i kulturalnych w Toruniu - mówi Maciej Kuras, Główny Architekt Miasta i autor koncepcji.

Koncepcja ISKRY

Konferencja miała na celu przygotowanie interesariuszy miejskich do udziału w konsultacjach społecznych dotyczących projektowania funkcji ISKRY, omówienie procesu ustalania funkcji dzielnicy oraz zaprezentowanie współpracy Miasta i Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu w tworzeniu warunków rozwoju przestrzeni kreatywnych wokół ul. Sienkiewicza. W trakcie konferencji w ACKiS "Od Nowa" odbyły się dwa panele dyskusyjne. 

W pierwszym „ISKRA. Wizja” wzięli udział przedstawiciele władz miasta, środowiska akademickiego i naukowego, Biura Architekta Miasta oraz organizacji zajmujących się rozwojem społecznym i psychologią. Dyskusja dotyczyła roli ISKRY w rozwoju miasta i rewitalizacji Bydgoskiego Przedmieścia, synergii nauki z branżami kreatywnymi, możliwościom urbanistycznym, symbolice przestrzeni oraz potrzebom mieszkańców. 

Natomiast drugi panel "ISKRA. Kreatywny ekosystem" poruszał kwestie związane z ze znaczeniem branż kreatywnych dla przedsiębiorczości, ochroną wartości zabytkowych zajezdni i ul. Sienkiewicza, rolą transportu publicznego, angażowaniem ekspertów i mieszkańców w projektowanie wielofunkcyjnych przestrzeni oraz oczekiwaniami lokalnej społeczności i młodych użytkowników przestrzeni. Jego uczestnikami byli przedstawiciele Toruńskiej Rady Rozwoju, Miejskiego Konserwatora Zabytków, Miejskiego Zakładu Komunikacji w Toruniu, środowiska architektów, Rady Okręgu Bydgoskie oraz reprezentanci społeczności studenckiej. 

ISKRA W LICZBACH

Projekt ISKRA rozciąga się na długości 1 km, wzdłuż ulicy Sienkiewicza i obejmuje:

  • Wydział Sztuk Pięknych (4000 m kw.)
  • tereny pozajezdniowe (13000 m kw.)
  • budynek dawnej Katedry Rzeźby UMK  (1800 m kw.)

Obecnie na terenie zajezdni tramwajowej, ok. 6000 m kw. zajmują zabudowania.

GASTRONOMIA

W ramach projektu przewidujemy współpracę z różnorodnymi lokalami gastronomicznymi, wliczając w to kultowe miejsca, takie jak restauracja Widelec i pub Czarny Tulipan. W ramach projektu ISKRA planujemy przeznaczyć część obecnej zajezdni na strefę gastronomiczną, w której będą obok siebie funkcjonować food trucki, piwiarnie oraz unikalne lokale oferujące potrawy z całego świata.

WYDZIAŁ SZTUK PIĘKNYCH UMK

Kluczowym partnerem projektu jest Wydział Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, który od lat aktywnie wspiera lokalne inicjatywy artystyczne i kulturalne. W ramach współpracy z ISKRĄ, studenci Wydziału zyskają nowe możliwości rozwoju zawodowego i wiele okazji do przedstawienia swoich prac szerszej publiczności.
Dodatkowo, artyści będą mieli możliwość prowadzenia zajęć, warsztatów i wykładów w celu angażowania lokalnej społeczności w działania kulturowe.

DOM KULTURY BYDGOSKIE PRZEDMIEŚCIE

Dom kultury w Toruniu będzie pełnić kluczową rolę w projekcie ISKRA jako lokalny animator działań społeczno-kulturalnych. Instytucja zapewni przestrzeń i wsparcie dla inicjatyw mieszkańców, dzięki czemu projekt będzie mógł skutecznie wspierać aktywność obywatelską i integrację społeczności.

KLUB "OD NOWA"

Klub studencki "Od Nowa" stanowi ważny punkt na mapie projektu. Posiada kilka różnych scen mogących pełnić funkcję koncertową albo teatralną. Planujemy, aby "Od Nowa" służyła społeczności zarówno uniwersytetu, jak i całego Torunia, poprzez organizację wydarzeń kulturalnych, występów i wystaw prac artystycznych. Klub będzie stanowić krańcowy punkt dzielnicy artystycznej, pełniąc przy tym ważną rolę wspomagającą funkcjonowanie całego projektu.

KULTURALNY HUB BYDGOSKIEGO PRZEDMIEŚCIA

Hub miejski będzie stanowić centrum koordynacyjne całego projektu. To tutaj mieszkańcy, organizacje i instytucje będą wymieniać ze sobą pomysły, uwagi i przemyślenia na temat ISKRY. Umożliwi to dialog i oddolne tworzenie wspólnej przyszłości projektu.

Fot. © UMT 2026, autor: Agnieszka Bielecka, licencja: CC BY-NC 4.0