Zakończyły się konsultacje społeczne dotyczące zagospodarowania zachodniej części Bulwaru Filadelfijskiego, jak również sposobów zagospodarowanie Skweru przed Tarasem Widokowym, w trakcie dyskusji z Biurem Architekta Miasta oraz Biurem Dialogu i Innowacji Miejskich rozszerzone do Zamku Dybowskiego.

Celem badań realizowanych przez Fundację Stabilo i Fundację Toruńskiej Psychologii była analiza sposobów wykorzystywania zachodniej części Bulwaru Filadelfijskiego. - Problemów związanych z korzystaniem z tej części Bulwaru, jego oceny estetycznej i funkcjonalnej oraz zebranie konstruktywnych pomysłów, mogących stanowić podstawę do przeprojektowania tego obszaru w celu zwiększenia jego potencjału rekreacyjnego dla mieszkańców Torunia i turystów - wyjaśnia Łukasz Broniszewski z Fundacji Stabilo.

Drugim obszarem była analiza zagospodarowania terenów w lewobrzeżnej części Torunia. Problematyka dotyczyła pomysłów mieszkańców na okolice Punktu Widokowego, plażę miejską czy ruiny Zamku Dybowskiego. 

CZYTAJ RÓWNIEŻ: MIASTO, KTÓRE KOCHAMY: jak badać, słuchać i projektować Toruń?

Zgodnie z decyzją Pawła Gulewskiego, Prezydenta Miasta Torunia, raport z badań i konsultacji społecznych dotyczących przestrzeni przy Przystani AZS będzie wykorzystany przy tworzeniu regulaminu konkursu studialnego na opracowanie "Koncepcji urbanistyczno-architektonicznej zagospodarowania terenu przy Przystani AZS do mostu drogowego im. Józefa Piłsudskiego". Konkurs zostanie ogłoszony jeszcze w tym roku.

Natomiast raport z badań i konsultacji społecznych dotyczących Majdanów będzie brany pod uwagę przy tworzeniu koncepcji architektoniczno-urbanistycznej dla tego terenu przez Biuro Architekta Miasta, która ma być wykonana w roku bieżącym. 

Zagospodarowanie zachodniej części Bulwaru Filadelfijskiego

PRZECZYTAJ RAPORTY Z BADAŃ I KONSULTACJI SPOŁECZNYCH

  1. Raport z badań prowadzonych na Bulwarze Filadelfijskim (część I i II)
  2. Raport z konsultacji społecznych Zachodniej Części Bulwaru Filadelfijskiego (część III)

Przy opracowywaniu raportu z badań i konsultacji korzystano z danych pochodzących z trzech źródeł: 

  • szerokiej ankiety (475 respondentów, wrzesień–październik 2025), 
  • badań terenowych prowadzonych wiosną 2025 (obserwacje, analiza śladów, foto story, transect walk),
  • serii konsultacji i spacerów badawczych z mieszkańcami, przedsiębiorcami i służbami (wrzesień–październik 2025). 

Prace obejmowały mapowanie i analizy przestrzenne (mapy natężeń ruchu i rozmieszczenia śladów), obserwacje zachowań w wybranych punktach, wywiady i zbieranie uwag otwartych. Metodyka obejmowała ankietę online skierowaną do mieszkańców, obserwacje punktowe (różne dni i godziny), analizę pozostawionych śladów (butelki, odpady, pety, graffiti, wydeptane ścieżki), foto story (spacery z użytkownikami) oraz transect walk (spacer z oceną poczucia bezpieczeństwa, chęci korzystania i dostosowania miejsc). Dodatkowo przeprowadzono obserwacje otwarcia klubu sezonowego (Laba) oraz monitoring użytkowania w dni świąteczne i powszednie.

Główne obserwacje i diagnoza stanu: 

  • część zachodnia Bulwaru ma duży, lecz nierównomiernie wykorzystany potencjał,
  • dominują aktywności pasywne (spacer, siedzenie),
  • intensywnie użytkowane fragmenty to klub Laba i Projekt Bulvar (sezonowe punkty rozrywki), schodki nad Wisłą, plaża/projekt Bulvar, teren zalesiony za przystanią, górka obok placu zabaw oraz okolice skateparku,
  • w wielu miejscach zaobserwowano ślady spożywania alkoholu (butelki, puszki), odpady, "pety", akty wandalizmu i graffiti, a także wydeptane ścieżki wskazujące realne użycie sprzętów (siłownia, plac zabaw) mimo deklarowanego niskiego korzystania z nich w ankiecie, 
  • występują znaczące problemy estetyczne i przestrzenne: brak spójnej koncepcji małej architektury, elementy sezonowe zaburzające oś widokową, zaniedbane zarośla przy schodkach.

Kluczowe problemy zgłaszane przez użytkowników i służby: 

  • niedostateczne oświetlenie (wiele "ciemnych" obszarów, wygaszanie lamp), 
  • poczucie niepewności szczególnie wieczorem, 
  • brak ogólnodostępnych toalet podłączonych do kanalizacji, 
  • niewystarczająca liczba koszy na śmieci i popielniczek, 
  • dzikie parkowanie i ruch samochodów na Bulwarze, 
  • problemy z dostępnością (słabe połączenie z resztą miasta i Parkiem Bydgoskim), 
  • zaniedbana roślinność w miejscach użytkowanych oraz brak zacienienia. 

Wnioski użytkowników i wnioski badaczy: 

  • mieszkańcy dostrzegają duży, niewykorzystany potencjał i chcą, by zachodnia część Bulwaru była miejscem bardziej zróżnicowanym funkcjonalnie (strefy do relaksu i strefa aktywności/rozrywki) oraz bardziej "przyjaznym" dla różnych grup (młodzież, rodziny, seniorzy), 
  • istotne jest utrzymanie części "dzikich" terenów za przystanią, ale z uporządkowaniem (ścieżki, ławki, kosze, ścieżki dydaktyczne), 
  • popularne elementy do zachowania: Laba i Projekt Bulvar (sezonowo), plaża, plac zabaw i górka, 
  • krytykowane przez uczestników było wesołe miasteczko i chaotyczne, tymczasowe elementy dyskredytujące estetykę.

Rekomendacje praktyczne i inwestycyjne:

  • bezpieczeństwo i utrzymanie: poprawa i stałe utrzymanie oświetlenia (bez wygaszania), zwiększenie patroli i monitoringu, montaż szlabanu lub mechanizmów kontroli wjazdu gdzie potrzebne, wyznaczenie pasa przejazdu dla służb, poprawa zabezpieczeń wodnych (koła ratunkowe, rozważenie rozwiązań zapobiegających skokom),
  • sanitariaty i porządek: budowa ogólnodostępnej toalety podłączonej do kanalizacji (priorytet), znaczące zwiększenie liczby koszy na śmieci i popielniczek, regularne sprzątanie i kampanie edukacyjne, 
  • zieleń i komfort: nasadzenia drzew i elementy zacieniające (platanowe aleje, pergole), wyznaczone miejsca z cieniem i leżakami, uporządkowanie zarośli przy schodkach, utrzymanie fragmentów dzikich z minimalnymi interwencjami i ścieżkami drewnianymi, 
  • wyposażenie rekreacyjne: remont i modernizacja placu zabaw (tematyczny, bezpieczny), przebudowa skateparku, lepsze wyposażenie boiska i siłowni zewnętrznej, rozważenie pumptracka, małych pomostów/marin i wypożyczalni sprzętu wodnego oraz punktów gastronomicznych stałych lub sezonowych z toaletami, 
  • funkcjonalny podział przestrzeni: rozważenie strefowania (strefa pasywna / strefa aktywna/rozrywkowa), utrzymanie i promocja terenów przyjaznych młodzieży, a jednocześnie miejsc przyjaznych rodzinom i seniorom, 
  • dostępność i promocja: lepsze oznakowanie, promocja zachodniej części, rozważenie dodatkowego transportu (np. weekendowy autobus), planu połączenia rowerowego z Parkiem Bydgoskim i poprawy komunikacji turystycznej, 
  • eventy i infrastruktura eventowa: uzbrojenie terenu (skrzynki zasilania) dla organizacji wydarzeń, harmonogram wydarzeń, incydentalne organizowanie parkingów na czas eventów z ochroną terenu, 
  • estetyka i kultura: spójna mała architektura, usunięcie elementów sezonowych poza sezonem, instalacje artystyczne i ścieżki edukacyjne, współpraca z wydziałem sztuk pięknych i lokalnymi artystami.
  • planowanie i zarządzanie: przygotowanie profesjonalnego projektu koncepcyjnego przez architekta/urbanistę uwzględniającego konsultacje społeczne, zabezpieczenie finansowania i koordynacja działań między miastem, Wodami Polskimi, przedsiębiorcami i mieszkańcami.

Część zachodnia Bulwaru Filadelfijskiego to przestrzeń o dużym potencjale, obecnie częściowo zaniedbana i pozbawiona spójnej wizji. Priorytetem są działania podstawowe: poprawa bezpieczeństwa i oświetlenia, dostęp do toalet, porządek (kosze, monitoring) oraz uporządkowanie zieleni. Realizacja tych działań umożliwi potem bezpieczne i akceptowalne wdrażanie inwestycji rekreacyjnych i kulturalnych, które ożywią bulwar przez cały rok. Przyjęcie spójnej, profesjonalnej koncepcji i zapewnienie finansowania oraz koordynacji między interesariuszami są kluczowe dla przekształcenia tego obszaru w reprezentacyjną i atrakcyjną przestrzeń miejską.

Jak wspominaliśmy wcześniej, decyzją prezydenta Pawła Gulewskiego raport z badań i konsultacji społecznych dotyczących przestrzeni przy Przystani AZS będzie wykorzystany przy tworzeniu regulaminu konkursu studialnego na opracowanie "Koncepcji urbanistyczno-architektonicznej zagospodarowania terenu przy Przystani AZS do mostu drogowego im. Józefa Piłsudskiego". Konkurs zostanie ogłoszony jeszcze w tym roku.

Zagospodarowania obszaru skweru przed Tarasem Widokowym przy ul. Majdany, Plażą Dybowską oraz ruinami Zamku Dybowskiego

PRZECZYTAJ RAPORT Z BADAŃ I KONSULTACJI SPOŁECZNYCH

  1. Raport z badań i konsultacji społecznych - Majdany

Działania konsultacyjne obejmowały wizję w terenie przygotowawczą, spacer badawczy oraz wywiady indywidualne z użytkownikami i lokalnym przedsiębiorcą. W wizycie terenowej uczestniczyli przedstawiciele Fundacji Stabilo, Instytutu Psychologii UMK, Fundacji Toruńskiej Psychologii, Biura Architekta Miasta, Biura Dialogu i Innowacji Miejskich, Miejskiego Zarządu Dróg, Wydziału Gospodarki Komunalnej UMT, RZGW Wody Polskie oraz organizacji pozarządowych. 

Konsultacje terenowe i spacer badawczy miały charakter otwartych spotkań eksperckich i uczestniczących obserwacji. 

W toku badań zidentyfikowano kluczowe braki infrastrukturalne: 

  • brak zadaszonych miejsc na punkcie widokowym, 
  • niedostateczna liczba ławek i koszy na śmieci, 
  • zniszczone ogrodzenia i uszkodzone nawierzchnie oraz zaniedbana plaża z inwazyjną roślinnością i niekorzystnie usytuowaną przebieralnią.

Wskazano problemy z dostępnością: 

  • brak wygodnego zejścia na plażę,
  • brak chodnika do punktu widokowego,
  • słabe oznakowanie i ograniczona dostępność dla osób ze szczególnymi potrzebami. 

Zauważono konflikty komunikacyjne związane z nadmiernym ruchem i hałasem, nieuporządkowanym parkowaniem i zbyt wysokimi prędkościami pojazdów na ulicy Majdany. Równocześnie podkreślono wysokie walory przyrodnicze terenu, potrzebę zachowania charakteru lasu łęgowego i ostrożności przy wszelkich ingerencjach.

Wśród rekomendowanych działań szczególnie podkreślono konieczność lepszej integracji obszaru z resztą miasta i włączenia go w życie kulturalne, przy jednoczesnym poszanowaniu przyrody i ograniczeniu ingerencji do niezbędnego minimum. W zakresie ruchu drogowego i parkowania sugerowano wprowadzenie stref ograniczonego ruchu (np. strefa 30 lub zakaz wjazdu na teren rezerwatu) oraz lokalizowanie większych parkingów poza obszarem konsultowanym (np. przy dworcu), z możliwością organizacji incydentalnych parkingów tylko na czas wydarzeń i pod warunkiem ochrony terenu. Dla poprawy komunikacji rekomendowano zwiększenie liczby połączeń transportu publicznego, rozważenie połączeń wodnych oraz budowę lub modernizację kładki pieszo-rowerowej łączącej oba brzegi Wisły z tarasami widokowymi.

W obszarze infrastruktury rekreacyjnej proponowano utworzenie zadaszonych, ogólnodostępnych miejsc do siedzenia, zwiększenie liczby ławek i odpornych na wandalizm koszy na śmieci, budowę ogólnodostępnej toalety, niewielkiego pomostu dla drewnianych łodzi, placu zabaw oraz infrastruktury dla hulajnóg i stacji roweru miejskiego. Wskazywano też na potrzebę wygodnego zejścia na plażę, ewentualnego utworzenia ścieżki żwirowej oraz rozważnego udrożnienia Małej Wisełki z uwzględnieniem ochrony siedlisk.

Dla poprawy estetyki i walorów edukacyjnych rekomendowano modernizację oświetlenia (m.in. oczyszczenie lamp i zastosowanie stylowych latarni), nasadzenia niskiej roślinności, łąki kwietnej lub mozaiki z kwiatów dla zapylaczy, instalacje artystyczne oraz stworzenie ścieżki edukacyjnej z tablicami informacyjnymi o pomnikach przyrody. Proponowano także włączenie miejsca w lokalne wydarzenia kulturalne, takie jak Festiwal Wisły, oraz szersze wykorzystanie Zamku Dybowskiego do imprez i wydarzeń, z jednoczesnym zachowaniem zasad ochrony przyrody i uwzględnieniem zmiennego poziomu rzeki.

W zakresie zarządzania terenem i bezpieczeństwa wskazano na potrzebę usunięcia suchych gałęzi i chorych drzew, poprawy monitoringu i ewentualnego wyznaczenia „gospodarza” terenu (np. w porozumieniu z lokalnym przedsiębiorcą), a także na konieczność lepszego oznakowania i komunikowania zasad użytkowania przestrzeni. 

Nadrzędnym celem na tym obszarze powinno być: zwiększenia dostępności i roli miejsca w życiu kulturalnym miasta przy jednoczesnym poszanowaniu walorów przyrodniczych oraz proponuje wdrażanie działań oszczędnych i przemyślanych, priorytetowo poprawiających użyteczność i bezpieczeństwo terenu.

Raport z badań i konsultacji społecznych dotyczących Majdanów będzie brany pod uwagę przy tworzeniu koncepcji architektoniczno-urbanistycznej dla tego terenu przez Biuro Architekta Miasta, która ma być wykonana w roku bieżącym. 

Fot. © UMT 2026, autor: Marcin Centkowski, licencja: CC BY-NC 4.0