Polskie ślady w Kanadzie | www.torun.pl

Polskie ślady w Kanadzie

Kultura, Miasto
Data publikacji: 10 czerwca 2021
Autor: Magdalena Kujawa

Budżet obywatelski 2022, fragment plakatu

 

Rozpoczęliśmy kolejną edycję budżetu obywatelskiego w Toruniu - na rok 2022

>>> Przejdź do informacji na ten temat

  


plakat ekspozycji

"W drodze do niepodległości. Kanadyjski przystanek – obóz Kościuszko w Niagara-on-the-Lake, 1917-1919" – to tytuł wystawy otwartej w Bibliotece Uniwersyteckiej UMK. Prezentowaną w ramach Tygodnia Bibliotek ekspozycję oglądać można do końca czerwca.

Wystawa historyczno-patriotyczna autorstwa dr Anitty Maksymowicz z Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze pokazuje na unikatowych zdjęciach i dokumentach, pochodzących w większości z nowojorskiego archiwum Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej w Ameryce (SWAP), Obóz Rekrutacyjny do Armii Polskiej we Francji, nazwany Obozem Kościuszko, założony w Niagara-on-the-Lake w Kanadzie. Wystawę przygotowano na 100-lecie czynu zbrojnego Polonii amerykańskiej.

Ekspozycja ukazuje funkcjonowanie obozu, przez który przeszło – począwszy od jego powstania w październiku 1917 aż do rozwiązania w marcu 1919 r. – ponad 22 tys. polskich ochotników, głównie ze Stanów Zjednoczonych. Rekruci, za zgodą Stanów Zjednoczonych, szkoleni byli na terenie Kanady przez oficerów kanadyjskich za pieniądze francuskie. Dużą rolę w przygotowaniach do powstania obozu i uzyskania zgody władz trzech państw na jego powstanie, tj. Francji, Stanów Zjednoczonych i Kanady, odegrał Ignacy Jan Paderewski. Dowódcą obozu był Kanadyjczyk płk Arthur D'Orr LePan.

Po dwumiesięcznym przeszkoleniu w Obozie Kościuszko w Niagara-on-the-Lake, sukcesywnie wyekspediowano 20.720 polskich żołnierzy do formowanej od czerwca 1917 r. Armii Polskiej we Francji. Było to wydarzenie bez precedensu w historii Stanów Zjednoczonych i Kanady, bowiem jedynie Polonia amerykańska dokonała takiej organizacji swojego wojska na Obczyźnie. Armia Polska we Francji, zwana od koloru mundurów „Błękitną Armią”, rekrutowała się z Polaków ochotników z Europy i innych kontynentów. Z Kanady żołnierzy przetransportowano na koszt Francji do Europy trzydziestoma okrętami. Od lipca 1918 r. oddziały tej armii, pod francuskim dowództwem, walczyły z Niemcami na froncie we Francji. W październiku 1918 r. dowódcą „Błękitnej Armii” został gen. Józef Haller. Wiosną 1919 r. formacja ta została przetransportowana pociągami do Polski i weszła w skład Wojska Polskiego, walcząc w wojnie polsko-ukraińskiej (1919) i polsko-bolszewickiej (1919-1920).

Po wojnach do USA i Kanady powróciło około 12.5 tys. byłych żołnierzy „Błękitnej Armii”. Pozostali zginęli lub zostali w Polsce i Europie. Ci, którzy powrócili, założyli w 1921 r. w Cleveland, Ohio, Stowarzyszenie Weteranów Armii Polskiej w Ameryce, które działa do dziś. Niestety, w Polsce Niepodległej, nie mówiąc o czasach komunistycznych, wysiłek ten był zapominany, nawet przemilczany. Dzisiaj przywracamy czyn zbrojny wychodźstwa polskiego w Ameryce z czasów I wojny światowej na karty historii Stanów Zjednoczonych, Kanady, Francji i Polski.

Zdjęcia prezentowane na wystawie obrazują rekrutację, warunki życia rekrutów, żołnierską musztrę i ćwiczenia, czas wolny, uroczyste wydarzenia i obozową codzienność – wszystko poczynając od czasów rekrutacji, aż po wyjazd żołnierzy z Kanady przez USA do Francji. Obóz Kościuszko odegrał także istotną rolę w historii miasta Niagara-on-the-Lake. Jego mieszkańcy w owym czasie okazali wielką pomoc, wsparcie i sympatię polskim rekrutom. Dziękujemy!

W czerwcu planowana jest prelekcja autorska z prezentacją multimedialną w bibliotece lub on-line oraz projekcja filmu dokumentalnego z wycieczki weteranów – bohaterów wystawy – z USA do Polski w 1927 r. Kamera towarzyszyła weteranom i ich rodzinom w objeździe kraju (pociągiem) od chwili przybycia statku do Polski. Film pokazuje piękne unikatowe historyczne zdjęcia z Gdyni, Gniezna, Poznania, Częstochowy, Katowic, Krakowa, Zakopanego, Marcinkowic, Nowego Sącza, Borysławia, Lwowa, Równego, Wilna, Warszawy, Wilanowa, Radzymina i Łodzi. Ukazuje defilady wojskowe, widać pola Mazowsza, Wołynia i Polesia, a także historyczne postaci, w tym gen. Józefa Hallera i gen. Mariusza Zaruskiego. Film został zrealizowany przez Instytut Pamięci Narodowej na podstawie materiału przekazanego przez Stowarzyszenie Weteranów Armii Polskiej w Ameryce. Rekonstrukcję kopii wykonała Filmoteka Narodowa Instytut Audiowizualny.

Organizatorzy: Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze, Fundacja Kultury i Biznesu w Łodzi, Biblioteka Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Najczęściej czytane aktualności

  • Centrum Kulturalno-Kongresowe Jordanki - widok z drona na budynek i teren zieleni wokół
    Kultura, Miasto
    Już w najbliższy czwartek 24 czerwca na scenie plenerowej CKK Jordanki rusza Kino Letnie ECF Camerimage! A w nim - najciekawsze filmowe dokonania ostatnich lat.
  • Regaty na Wisle, zachmurzone niebo, most i widok na Hotel Bulwar
    Miasto, Sport
    Drużyny Torunia i Bydgoszczy będą się ścigać 26 czerwca 2021 r. na Wiśle podczas regat ósemek wioślarskich ze sternikiem z okazji Dni Torunia. Rywalizacja "O Puchar Prezydenta Miasta Torunia" odbędzie się już po raz osiemnasty.
  • Na zdjęciu kran ogrodowy
    Eko, Miasto
    Utrzymujące się w ciągu ostatnich dni upały przyczyniają się do zwiększonego poboru wody w naszym mieście. Apelujemy do mieszkańców Torunia o korzystanie z wody z rozsądkiem.
  • Na zdjęciu osoby idą obok stojącego autobusu
    Miasto, MZK
    W związku z zakończeniem roku szkolnego, od 28 czerwca 2021 r. do 31 sierpnia 2021 r. w dni robocze komunikacja miejska funkcjonować będzie wg "feryjnych" rozkładów jazdy.
  • Grafika Nowe statystyki zachorowań
    Koronawirus, Miasto
    1 osoba z pozytywnym wynikiem testu, brak ofiar śmiertelnych – to statystyka epidemiczna dla Torunia na dzień 23 czerwca 2021 r. Zaszczepiło się kolejnych 2006 torunian.
  • Plakat informujący o X kolejce PGE Ekstraligi
    Miasto, Sport
    Przed nami X kolejka PGE Ekstraligi, w której toruńskie "Anioły" podejmą na własnym torze zawodników leszczyńskiej Unii.
  • Dobra wiadomość dla pasażerów! Od 1 lipca 2021 roku w środkach komunikacji miejskiej wyposażonych w automaty biletowe, w których można dokonywać płatności kartą, będzie można płacić za bilet BLIKIEM.
  • 26-27 czerwca pod Krzywą Wieżą Drużyna Wojów Słowiańskich "Dąb Pomorza" wystąpi w rekonstrukcji historycznej pt. "Jak to w Polsce za Piastów bywało".
  • W związku z przebudową peronu od soboty 26 czerwca 2021 r. od godz. 7:00 zawieszony zostanie przystanek tramwajowy „Jamontta” w kierunku pętli Olimpijska.
  • Poznaliśmy zwycięzców konkursu makulaturowego 2021 – zwycięskie szkoły i przedszkola odebrały nagrody na scenie na Rynku Staromiejskim.
  • 26 czerwca 2021 r. zapraszamy na Jarmark Św. Franciszka "Wszystko dla Psa i Kota" na targowisku przy Szosie Chełmińskiej.
  • Zuzanna Błażejewska, zawodniczka Klubu Sportowego Centuria, została wicemistrzynią Polski w taekwondo olimpijskim.
  • Ze złotymi medalami Mistrzostw Polski Juniorek w Boksie wróciły zawodniczki MKSW Pomorzanin.
  • Od 1 lipca 2021 r. procedurą dotyczącą świadczenia "Dobry start" dla uczniów zajmować się będzie ZUS, a nie jak do tej pory – Toruńskie Centrum Świadczeń Rodzinie.