W Toruniu uczczono 130. rocznicę urodzin Lotte Jacobi, światowej sławy fotografki, która urodziła się właśnie w naszym mieście. W poniedziałek, 17 sierpnia, przy ul. Podmurnej odsłonięto poświęcony jej mural i zaprezentowano ceramiczną rzeźbę artystki z aparatem fotograficznym. Otwarto także plenerową wystawę jej zdjęć. W uroczystości wzięło udział wielu mieszkańców, społeczników i przedstawicieli toruńskich środowisk kulturalnych.
Ulica Podmurna nie została wybrana przypadkowo. To właśnie z tym miejscem związane były pierwsze lata życia Lotte Jacobi. Tutaj mieszkała jej rodzina i działało prowadzone przez Jacobich atelier fotograficzne. 17 sierpnia, dokładnie w 130. rocznicę urodzin fotografki, historia tego miejsca ponownie znalazła się w centrum uwagi.
Na uroczystości zgromadziło się wielu torunian, przedstawicieli środowisk społecznych i kulturalnych czy historycznych. Dla części uczestników spotkanie było również okazją do odkrycia mało znanego fragmentu toruńskiej historii – losów kobiety, która urodziła się właśnie tutaj, a z czasem znalazła się w gronie najważniejszych fotografów swojej epoki.
– Nieprzypadkowo spotykamy się właśnie przy ulicy Podmurnej i nieprzypadkowo za nami znajduje się mural z portretem Lotte Jacobi. To przy tej ulicy mieściło się atelier fotograficzne rodziny Jacobich. Sama Lotte miała niezwykle ciekawy życiorys – jej droga prowadziła z Torunia przez Poznań czy Berlin aż do Nowego Jorku, gdzie przed jej obiektywem stawały wybitne postacie, m.in. Albert Einstein.To postać wybitna, z Toruniem związana i warto o niej pamiętać – powiedział Adam Szponka, Zastępca Prezydenta Miasta Torunia.
Lotte Jacobi znów obecna przy Podmurnej
Najważniejszym momentem poniedziałkowej uroczystości było oficjalne odsłonięcie muralu poświęconego Lotte Jacobi. Jego autorem jest Jakub Machowski. Wielkoformatowy portret fotografki pojawił się w miejscu bezpośrednio związanym z historią jej rodziny i od teraz przypomina przechodniom o jednej z najbardziej niezwykłych postaci urodzonych w Toruniu.
– Inspiracją była dla mnie zarówno historia Lotte Jacobi i jej rodziny, tak mocno związana z Toruniem, jak i osoby, które fotografowała. Zależało mi, aby mural nawiązywał do stylu jej fotografii. Chciałem też nadać mu trochę tajemniczości – Lotte spogląda w dół, a wokół niej pojawiają się wybitne postacie, które stawały przed jej obiektywem – powiedział Jakub Machowski, autor muralu.
Muralowi towarzyszy ceramiczna rzeźba autorstwa Dariusza Przewięźlikowskiego. Przedstawia młodą Lotte z aparatem fotograficznym. Niewielka forma została wkomponowana w przestrzeń Podmurnej, tworząc wraz z muralem kolejne miejsce opowiadające o historii toruńskiej starówki.
W ramach uroczystości otwarto również plenerową wystawę fotografii Lotte Jacobi. Ekspozycja pozostanie przy ul. Podmurnej do 31 sierpnia. Następnie, od 1 do 30 września, będzie prezentowana w Centrum Kultury Dwór Artusa.
Historia ukryta między ulicami Torunia
Lotte Jacobi urodziła się 17 sierpnia 1896 roku w rodzinie o wielopokoleniowych tradycjach fotograficznych. Od 1927 roku prowadziła atelier w Berlinie. Przed jej obiektywem stawali artyści, naukowcy i intelektualiści, wśród nich Albert Einstein, Kurt Weill i Lotte Lenya.
Po dojściu nazistów do władzy wyemigrowała w 1935 roku do Nowego Jorku. W Stanach Zjednoczonych fotografowała m.in. Eleanor Roosevelt, Marca Chagalla i J.D. Salingera. Jako pierwsza kobieta otrzymała również pozwolenie na fotografowanie wewnątrz Nowojorskiej Giełdy Papierów Wartościowych. Jej fotografie prezentowano m.in. w Museum of Modern Art w Nowym Jorku, a jej dorobek trafił do kolekcji najważniejszych muzeów świata.
To właśnie skala jej późniejszej kariery sprawia, że historia niewielkiego atelier przy jednej z ulic toruńskiej starówki nabiera dziś szczególnego znaczenia. Nowe upamiętnienie ma przypominać zarówno mieszkańcom, jak i odwiedzającym Toruń, że właśnie tutaj rozpoczęła się droga fotografki światowego formatu.
– Przestrzeń, w której powstał mural, upamiętnia znanych Torunian, którzy zapisali się na kartach historii naszego miasta. Dziś dołącza do nich Lotte Jacobi, wybitna fotografka. Mamy nadzieję, że dzięki muralowi i umieszczonym kodom QR, turyści i sami mieszkańcy dowiedzą się więcej o tym, kim była Lotte i dlaczego jest ważną postacią – zaznaczył Łukasz Drygalski, Dyrektor Biura Toruńskiego Centrum Miasta.
To dopiero początek „Tygodnia z Lotte Jacobi"
Odsłonięcie muralu rozpoczęło cykl wydarzeń przygotowanych z okazji 130. rocznicy urodzin artystki. W środę, 19 sierpnia o godz. 19.00, w Sali Kinowej Muzeum Okręgowego odbędą się prezentacje, wykłady i panel dyskusyjny z udziałem Katarzyny Pietruckiej, Joanny Stanclik oraz Krzysztofa P. Czyżewskiego, autora książki „Strażnik Rafaela”, w której pojawia się wątek Lotte Jacobi. Spotkanie poprowadzi Jarosław Jaworski.
Tego samego dnia o godz. 21.00 na fasadzie Domu Harcerza przy Rynku Staromiejskim zaprezentowana zostanie „Poruszona Lotte” – pokaz animowanych fotografii artystki opracowanych przez Barbarę Klein. Projekcji będzie towarzyszyła muzyka na żywo w wykonaniu Joanny i Jana Gembalów.
Obchody zakończą się 22 sierpnia o godz. 15.00 plenerem fotograficznym „Retro Atelier u Jacobich” w ogródku Podmurna Cafe. Zrekonstruowane zostanie dawne atelier fotograficzne, a dzięki kostiumom i akcesoriom nawiązującym do okresu międzywojennego uczestnicy będą mogli wcielić się w role modeli sprzed lat i wykonać pamiątkowe fotografie. Wstęp na wszystkie wydarzenia jest bezpłatny i nie wymaga wcześniejszych zapisów.
Zdj. UMT 2026, autor: Agnieszka Bielecka, licencja: CC BY NC 4.0
